Przejdź do zawartości

Strona:M. Arcta słownik ilustrowany języka polskiego - Tom 2.djvu/341

Z Wikiźródeł, wolnej biblioteki
Ta strona została przepisana.

dostawać ś., przedzierać ś., przeprawiać ś.

 Przebierki (-ów), rzeczy przebrane, resztki co gorsze, odpadki.

 Przebieżny, zdarzający ś., przypadkowy, nieprawidłowy.

 Przebieżysty, krótkotrwały, przemijający, chwilowy, przelotny: deszcze p-e = padające od czasu do czasu, ale krótkotrałe.

 Przebijacz, człowiek, który przebija; narzędzie do przebijania, rodzaj młota.

 Przebijać, dok. Przebić; uderzając nawskroś przenikać, przekłuwać, przeszywać; robić otwór nawskroś: p. tunel, chodnik podziemny; przepuszczać, być przezroczystym: papier p-ja atrament; p. przez sito = przesiewać; p. wełnę, bawełnę = czochrać, czesać; p. monetę = przekuwać na nowo; przen., przenikać, porażać: boleść, żal p-ja mi serce; pokora niebiosa p-ja = pokorą wiele można dokazać; głową muru nie p-je = niepodobna zwalczyć zbyt wielkich przeszkód, trudności; p. ś., przebijać siebie, przeszywać siebie ostrym narzędziem; p. ś. przez co, przedzierać ś., przedostawać ś., przemykać, przeprawiać ś. z trudem; p. ś. a. p., dawać ś. widzieć, ukazywać ś. z pod spodu, przeświecać, przeglądać, prześwitywać.

 Przebijak, narzędzie do przebijania dziur pod uderzeniem młota.

 Przebijarka, maszynka do wybijania dziur w metalu, przebitnia, dziurawnica, dziurkarka, sztanca.

 Przebiór, przebranie, przebranie ś., zmiana ubrania.

 Przebiśnieg — p. Gładysz.

 Przebitka, przejście podziemne, chodnik podziemny łączący dwie sztolnie w kopalni; w kartach: pobicie lewy przeciwnika atutem.

 Przebitny, ten, który może być przebity, możliwy do przebicia.

 Przebłagać, błaganiem uzyskać przebaczenie, ubłagać, przejednać.

 Przebłogi, niezmiernie błogi.

 Przebłysk, błysk, ukazujący ś. z pod czego, przeświecający, przebijający z pod czego, błysk niejasny i chwilowy; przen., zjawienie ś. czegoś świetlnego: p. talentu, gienjuszu.

 Przebłyskiwać, dok. Przebłysnąć; błyskać od czasu do czasu, wydobywając ś. z pod czego, połyskiwać, migać; przen., przejawiać ś. świetnie, ukazywać ś.

 Przebogaty, bardzo bogaty.

 Przebolały, który przebolał.

 Przeboleć, przezwyciężyć ból, cierpienie: p. jaką stratę, nieszczęście; przestać boleć, przestać żałować; poprawić ś. po chorobie, wyzdrowieć; czas jakiś przechorować, przecierpieć.

 Przebóg!, wykrz., oznaczający przestrach, silne wzruszenie; dla Boga!, na miłość boską!, wielki Boże!, mój Boże!, o Boże!, rety!

 Przebój, przebijanie ś., przebicie ś., przedarcie ś. (przez tłum, przez wojsko); przemoc, siła, gwałt: iść p-em, na p. = użyć siły, gwałtem rozpychając, roztrącając wszystkich po drodze; dłuto okrągłe do przebijania dziur.

 Przebór, przebranie ponad normę: p. wody w wodociągach miejskich.

 Przebóstwiać, przemieniać, przekształcać w bóstwo, ubóstwiać, czcić, jak bóstwo.

 Przebóść, Przebość, uderzeniem przeszyć, przekłuć rogami; p. ś., przeszyć ś., przebić ś. czymś szpiczastym.

 Przebrać — p. nied. Przebierać.

 Przebradzać — p. dok. Przebrnąć.

 Przebrakować, wybrać najlepsze z pomiędzy różnych, uczynić wybór, odrzucając co gorsze.

 Przebranie, wybranie, wzięcie więcej niż przypadało, przebrako-