Przejdź do zawartości

Strona:M. Arcta słownik ilustrowany języka polskiego - Tom 2.djvu/326

Z Wikiźródeł, wolnej biblioteki
Ta strona została przepisana.

 Prosić się, wydawać na świat potomstwo (o świni).

 Prosię — p. Prosiak: przen., brudas, flejtuch; przen., p. nieskrobane = prostak, cham, grubijanin; nie miała baba kłopotu, kupiła sobie p. = mówi ś. o człowieku, który sam jest sprawcą swoich kłopotów; p. ziemne — p. Mrównik.

 Prosięcina, mięso z prosięcia, potrawa z prosięcia.

 Prosionek, gatunek skorupiaka lądowego.

 Proskrybent, łć., wygnaniec, wywołaniec.

 Proskrybować, łć., wydalać, wywoływać z kraju.

 Proskrypcja, łć., w starożytnym Rzymie kara, wymierzana bez sądu przez ludzi, którzy zagarnęli władzę, zwykle jako zemsta na przeciwnikach politycznych, polegająca na wypisaniu nazwiska winnego na tablicy, wywieszanej w publicznym miejscu, i wyjęciu osoby tam zapisanej z pod opieki prawa, poczem każdy mógł ją zabić bezkarnie, a majątek jej ulegał konfiskacie i sprzedaży publicznej na rzecz skarbu; wydalenie z kraju, wygnanie.

 Proskrypcyjny, łć., przym. od Proskrypcja; p-a lista = spis osób, ukaranych proskrypcją, a. mających być ukaranemi proskrypcją.

 Proskura, ukr., chleb święcony, używany, jako hostja, w obrządku wschodnim.

 Proskurnica, ukr., kobieta, wypiekająca proskurę.

 Proso, roślina jadalna z rodziny traw (fig.).

 Prosoplegja, gr., paraliż nerwów twarzy.

 Prosowaty, zbliżony z kształtu do prosa.

 Prosownica, roślina z rodziny traw.

 Prosówka, wysypka na ciele przy gorączce.

 Prospekt, łć., ogłoszenie, zapowiedź jakiego wydawnictwa (dzieła, pisma), zawierająca jego charakterystykę; widok perspektywiczny.

 Prosperować, fr., rozwijać się pomyślnie, powodzić ś.; szczęścić ś.; używać szczęścia.

 Prostacki, Prostaczy, niewytworny, prosty, zwykły; właściwy prostakowi, ordynarny, rubaszny, nieokrzesany, grubijański, chamski; po p-u, przysł. jak prostak, ordynarnie, po chamsku.

 Prostactwo, proste, niewytworne obyczaje; grubijaństwo, nieokrzesane obyczaje, chamstwo; zbior., prostacy.

 Prostaczeć, stawać ś. prostym, nieokrzesanym, ordynarnieć.

 Prostaczek, zdr. od Prostak; człowiek skromny, naiwny, nieobyty ze zwyczajami towarzyskiemi.

 Prostaczka, forma ż. od Prostak.

 Prostaczkowaty, podobny do prostaczka.

 Prostaczy — p. Prostacki.

 Prostaczyć się, stawać ś. prostakiem.

 Prostaczysko, zgr. od Prostak.

 Prostak, człowiek zacny, ale prostych, niewyszukanych, niewytwornych obyczajów, poczciwina, poczciwiec; człowiek grubych, nieokrzesanych obyczajów, grubijanin, cham, gbur.

 Prostakowaty, trochę podobny i do prostaka, gburowaty.

 Prostata, łć., gruczoł krokowy u mężczyzn

 Prostnica — p. Odbytnica.

 Prosto, pionowo, prostopadle, nie zginając ś.: p. ś. trzymać, p. stać, p. siedzieć =