Przejdź do zawartości

Strona:M. Arcta słownik ilustrowany języka polskiego - Tom 2.djvu/301

Z Wikiźródeł, wolnej biblioteki
Ta strona została przepisana.

 Półwyrób — p. Półprodukt.

 Półwysep, część lądu, z jednej strony stykająca ś. z lądem stałym, a z pozostałych oblana wodą (f.).

 Półwyspowaty, podobny do półwyspu.

 Półwyścigowy, w części zastosowany do wyścigów: rower p.

 Półwyżeł, wyżeł mieszaniec.

 Półzakonny, przez pół zakonny, w połowie mniszy.

 Półzamkowy, gwóźdź dwa razy krótszy od zamkowego.

 Półzbroja, zbroja niecałkowita.

 Półzbrojny, przez pół uzbrojony.

 Półzdziczały, w połowie zdziczały.

 Półzegarze, dawny zegar, na którym było oznaczonych 12 godzin, w odróżnieniu od t. zw. całego zegara, mającego 24 godziny na tarczy.

 Półzgniły, na połowę zgniły.

 Półziemny, Półziemski, w połowie należący do ziemi, półniebieski, połniebiański; śródziemny.

 Półzłotek, Półzłotówka, pół złotego polskiego = 15 gr; moneta tej wartości.

 Półzmrok, zmrok niezupełny, półcień.

 Półzwierzę, człowiek o cechach zwierzęcych.

 Półzwiędły, prawie zwiędły.

 Półzwycięstwo, zwycięztwo nie całkowite, niezupełne.

 Półżałoba, ubranie żałobne, noszone po przeminięciu terminu grubej żałoby, żałoba niezupełna.

 Półżart, żart połowiczny; p-em = niezupełnie serjo.

 Półżołnierski, w części żołnierski, jakby żołnierski.

 Półżona, niby żona.

 Półżupan, Półżupanik, krótki żupan.

 Półżywy, ledwie żywy, półmartwy, prawie umarły.

 Póty — p. Potąd; dotąd, póki.

 Późna, w wyrażeniu do p. = do późnej pory, do późnej godziny.

 Późniak, człowiek, który ś. często opóźnia, opóźniający ś., maruda, nuda; dziecko, urodzone ze starych rodziców.

 Późnić, opóźniać, spóźniać, zwlekać, ociągać; p. ś., opóźniać ś., spóźniać ś, przybywać zapóźno, poniewczasie; zwlekać z przybyciem, bałamucić, marudzić; o zegarku: wskazywać czas wcześniejszy niż jest, iść zbyt wolno.

 Później, potem, następnie.

 Późno, przysł., niewcześnie, o późnej porze, o późnym czasie; po niewczasie, po terminie.

 Późnoletni, dotyczący lat późniejszych, przyszłych.

 Późny, nierychły, niewczesny, za późny, spóźniony; nie we właściwym terminie przypadający, przychodzący: p-a jesień, p-a noc, p-a pora; p. czas; p. obiad; p. wieczór; p-a starość = głęboka.

 P. p. skr. — p. Per procura (prokura) = z pełnomocnictwa.

 Pra-, w połączeniu z innemi wyrazami oznacza dalekiego przodka, np. pramacierz, praczłowiek, prasłowiański, pragiermański, a. coś bardzo dawnego, np. prawiek, praświat, prastarym

 Prababczyn, stanowiący własność prababki, właściwy prababce.

 Prababka, Prababula, matka babki a. dziadka; przen., kobieta-przodek, kobieta dawna,

 Prabóg, ojciec bogów.

 Praca, zastosowanie sił fizycznych a. moralnych dla wykonywania. rzeczy pożytecznych, robota, zajęcie, zawód, zatrudnienie: p. fizyczna, umysłowa, ciężka, moralna; wziąć ś., zasiąść do p-y, p. niewdzięczna, próżna, daremna p. = nie dająca należytych owoców, szukać p-y = zajęcia; trud, mozół, wysiłek duży w celu osiągnięcia