Strona:M. Arcta słownik ilustrowany języka polskiego - Tom 2.djvu/233

Z Wikiźródeł, wolnej biblioteki
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ta strona została przepisana.


Popielaty, koloru popiołu, szary myszaty.

Popielcowy, przym. od Popielec.

Popielec, obrządek w kościele katolickim, polegający na modlitwie i posypywaniu wierzących przez kapłana popiołem w kościele; dzień popielcowy = pierwsza środa po zapustach, pierwszy dzień wielkiego postu, środa wstępna, środa popielcowa.

Popielec, obracać ś. w popiół, rozsypywać ś. w popiół.

Popielica, zwierzę ssące z rzędu gryzoniów, koszałka większa, połcha (fig.); skórki, futro z tych zwierząt.

Popielicowy, przym. od Popielica.

Popielisko, popioły, pozostałe po ognisku a. pożarze; pogorzelisko, zgliszcze.

Popielisty, mający wiele popiołu, dający wiele popiołu.

Popielnica, naczynie do przechowywania popiołu spalonych ciał w czasach przedhistorycznych, urna (fig.).

Popielniczka, miseczka do strząsania popiołu z cygar i papierosów.

Popielnik, miejsce pod rusztem piecowym, gdzie opada popiół; roślina z rodziny złożonych, popielec, popielek, popielica (fig.).

Popieluchap. Popielatka.

Popień, część drzewa od korzenia aż do miejsca rozgałęzienia ś. pnia.

Popieracz, ten, który popiera, protektor, mecenas, miłośnik.

Popierać dok. Poprzeć; popychać coś naprzód, napierać na kogoś, nacierać, odpierać, odsuwać; usilnie do czegoś ś. przykładać, dopomagać do urzeczywistnienia czegoś, protegować a. podtrzymywać kogoś a. coś, mecenasować komuś a. czemuś; obstawać, upierać ś. przy czemś; p. się, posuwać ś., pchać ś. naprzód gwałtownie, przedzierać ś., przepychać się.

Popiersie, wizerunek górnej części człowieka po piersi, zrobiony z bronzu, marmuru, gipsu i t. p., biust (fig.); w fortyfikacji: wysokość wewnętrzna przedpiersienia, wzięta od poziomu stopnia aż do szczytu.

Popierśny, sięgający po piersi; w fortyfikacji: linja p-a = poprowadzona przez wierzchołek przedpiersienia, szczyt przedpiersienia.

Popierzyć, pokryć, osypać piórami, pierzem, upierzyć; p. ś., obleźć pierzem.

Popiętny, powstały z mnożenia przez pięć; złożony w pięcioro.

Popijać, pić potrochu, pić jednocześnie jedząc.

Popijarski, stanowiący niegdyś własność oo. pijarów.

Popilnować, dopilnować, uważać na coś, nie spuścić z czegoś oka, zaopiekować ś. czemś przez pewien czas.

Popiołek, miałki popiół.

Popiołowy, odnoszący ś. do popiołu; p-e łoże = popiół na ziemi rozsypany, na którym kładli się dawniej pokutnicy.

Popiół, pozostałość w postaci proszku, zawierającego różne sole mineralne, po spaleniu jakiegoś ciała; w lm., p-y, popiół po spalonem ciele nieboszczyka, zwło-