Strona:M. Arcta słownik ilustrowany języka polskiego - Tom 2.djvu/18

Z Wikiźródeł, wolnej biblioteki
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ta strona została przepisana.


wniejszy okres w dziejach rozwoju cywilizacyjnego ludzkości, kiedy obrabianie metali jeszcze nie było znane (fig.).

Paleologja, gr.p. Paleontologja, p. Archeologja.

Paleoniscus, gr., zaginiony gatunek ryby, typowej dla okresu permskiego(fig.).

Paleontografja, gr., opisanie przedpotopowych roślin i zwierząt.

Paleontologja, gr., nauka o szczątkach kopalnych skamieniałych zwierząt (paleozoologja) i roślin (paleofitologja).

Paleonto-zoologiczny, gr., dotyczący skamieniałości zwierzęcych.

Paleosaurus, łć., wielki płaz, jaszczur, którego szczątki znajdują ś. w formacji permskiej.

Paleoterjum, łć., zwierzę ssące przedpotopowe, spotykane między kopalinami pokładów eocenicznych, postacią przypomina tapira (fig.).

Paleotyp, gr., zabytek sztuki drukarskiej z pierwszych czasów jej istnienia.

Paleozoiczny gr. okres = dotyczący najdawniejszych epok życia organicznego na ziemi (pierwszorzędowy) (z roślin: paprocie, skrzypy, ze zwierząt: trylobity, potym ryby, następnie płazy); p-e pokłady = najdawniejsze pokłady osadowe na skałach ogniowych, a mianowicie formacje: kambryjska, sylurska. dewońska i węglowa.

Paleozoologja, gr. — Paleontologia.

Palestra, łć., u Rzymian: szkoła publiczna gimnastyki i szermierstwa; korporacja obrończa sądowa w dawnej Polsce; adwokaci, obrońcy sądowi.

Palestrant, łć., członek palestry, biegły w prawie, sadownik, adwokat, prawnik lub pomocnik prawnika; kształcący ś. na prawnika.

Palet, fr., wezwanie o zapłacenie należności skarbowej a. wyznaczające kwaterę dla żołnierza; kostka lub płaski krążek metalowy, rzucany do oznaczonego celu w grze.

Paleta, Paletra, fr., owalna drewniana, porcelanowa albo metalowa deseczka, z otworem na wielki palec lewej ręki, służąca do rozrabiania i dobierania farb podczas malowania (f.).

Paletnologja, gr., część antropologji o starożytności rodu ludzkiego oraz o rasach kopalnych.

Palica, wielka pałka, maczuga.

Palić, rozniecać ogień, ogrzewać nim; opalać, ogrzewać za pomocą palenia (p. w piecu); p. coś dla oświetlenia (p. lampę, i świecę); niszczyć ogniem, zmieniając w węgiel, popiół i gazy lotne, pustoszyć ogniem (p. wsie i miasta podczas wojny); p. ofiary = spalać je na stosie dla ofiarowania ich Bogu; p. fajkę, papierosy = p. tytuń w nich; wyrabiać co za pomocą palenia, ognia, pędzić (p. smołę, cegłę, wapno, gips, kawę); dopiekać, gryźć, piec (słońce p-i, pieprz p-i w gardle); twarz mię p-i = piecze; męczyć za pomocą ognia, przypiekać (p. złoczyńcę, męczennika); zapalać, zagrzewać, wzbudzać namiętność do do czego; strzelać z broni palnej; wydawać hałas, podobny do wystrzałów (p. z bata); uderzać (p. w pysk); p. komplementy, dusery = mówić je; p. koperczaki = zalecać ś. kobiecie, pochlebiać jej,