Strona:M. Arcta słownik ilustrowany języka polskiego - Tom 1.djvu/206

Z Wikiźródeł, wolnej biblioteki
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ta strona została przepisana.


powiedni, należyty, celny, w gatunku niepoślednim; niezepsuty, niezniszczony, niesfałszowany, ważny, dostateczny, wystarczający; dogodny, wygodny; użyteczny, pomocny, skuteczny, trafny; mocny, trwały; spory, tęgi, duży, wielki; wart, godzien; trafny, dokładny, zręczny, zgrabny; pożądany, korzystny, pomyślny, zyskowny, szczęśliwy, intratny; żyzny, plenny, urodzajny, wydajny; wesoły, pogodny; ładny, smakowny; zdrowy, smaczny, smakowity; łagodny, łaskawy, uprzejmy, zgodny; wyrozumiały, miłosierny, dobroczynny, ludzki; poczciwy, uczciwy, cnotliwy, zacny; dbały, staranny, starowny, pilny, gorliwy, przykładny, wzorowy, pracowity, biegły, umiejętny, wprawny, zdolny; d. do czego = odpowiedni, zdatny, przydatny, podatny, nadający ś., zdolny, dogodny, wygodny; słowny (gdybyś był co d-ego = gdybyś postępował albo postąpił zgodnie z moim życzeniem); nicdobrego = nicpoń, ladaco, człowiek małej wartości; żart.: figlarz, pustak, psotnik; d-e słowo = słowo życzliwe, przychylne a. pochwalne, a. dziękczynne, a. wstawiennictwo, orędownictwo; nie dał mu d-ego słowa = mówił do niego szorstko, gburowato, brutalnie; w d-ej wierze = z zupełną szczerością, z zaufaniem; d-a wola = życzliwość, a. gorliwość, dbałość, a. nieprzymuszona wola; weksel d. na mnie samego = dla mnie ważny; iron.: a to d-e! = to mi ś. wcale nie podoba; d-a droga = gładka, równa, ubita a. wiodąca prędko do celu; d-a nasza! = my górą, zwycięstwo przy nas; dobryś (d. sobie jesteś) = jesteś dziwny! czego ci ś. zachciewa!

Dobrze, przym., od Dobry; d. ważyć = rzetelnie; d. ś. mieć = żyć w dostatku, a. być zdrowym; ten autor d. pisze = logicznie, trafnie, zajmująco; d. grać, śpiewać, tańczyć, mówić — ładnie, pięknie, mile, przyjemnie; d. jej w tym ubraniu = do twarzy, ładnie; d. spać = mocno, bez przerw; d.! = zgoda! niech tak będzie!

Dobrzeć, stawać ś. dobrym; stawać ś. zdrowszym, poprawiać ś. na zdrowiu; goić się.

Dobrzmieć, nied. Dobrzmiewać, dokończyć brzmieć, przebrzmieć do reszty a. do pewnego kresu; d. dokąd = brzmiąc dojść, być gdzie dosłyszanym.

Dobrzynek, roślina z rodziny; trędownikowatych.

Dobudówka, Dobudowa, Dobudowanie, przybudówka, przystawka, i budynek mniejszy przy innym i większym postawiony.

Dobyć, nied. Dobywać, dotrwać, być do pewnego czasu, zostać, wytrwać; zdobyć, wziąć szturmem; wydobyć, dostać, wyjąć, wyciągnąć, wydostać, wykopać (d. ostatnich sił = wytężyć je); d. się = wydostać ś., wydobyć ś. skąd; nied. d. ś., wdzierać ś., gwałtem chcieć wejść, dobijać ś., wciskać ś.

Dobytek, mienie, majątek (ruchomy zwłaszcza); inwentarz, bydło.

Dobywaćp. Dobyć.

Docenić, nied. Doceniać, ocenić dostatecznie, należycie, bez ujmy.

Docent, łć., wykładający w uniwersytecie nie mający jeszcze tytułu profesora.

Docentura, łć., stanowisko albo posada docenta.

Dochodny, Dochodowy, dający dobry dochód, korzystny, zyskowny, intratny.

Dochodzić, dok., chodząc dotrwać (d-ę na tę lekcję do końca miesiąca; d. w czym = donosić co, chodzić w czym pewnego czasu a. do końca; nied.p. Dojść; d. swej należności, krzywdy, ura-