Renegat

Z Wikiźródeł, wolnej biblioteki
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania


Ucieczka Renegat • Poezye Adama Mickiewicza. T. 1. (1899) • Ballady i romanse • Adam Mickiewicz Czaty
Ucieczka Renegat
Poezye Adama Mickiewicza. T. 1. (1899)
Ballady i romanse
Adam Mickiewicz
Czaty

(Ballada turecka).




I.

Co się niedawno stało w Iranie[1],
Opowiem światu całemu.
Na kaszemirskim usiadł dywanie
Basza pośrodku haremu.

Pieją Greczynki, pieją Czerkieski,
Pląsają branki Kirgisa;
U tych w źrenicach szafir niebieski,
U tamtych cienie Eblisa[2].

Basza nie widzi, basza nie słucha;
Turban zawiesił nad okiem,
Drzemie i dymy ciągnąc z cybucha,
Okrył się wonnym obłokiem.

Wtem u wrót szczęścia hałas się wzmaga,
Rozstąpiły się sług rzędy;
Nieznaną brankę wiódł kizlar-aga[3],
Skłonił się i rzekł: »Effendy![4]

»Którego jasność takiej jest mocy
Między gwiazdami dywanu,
Jak śród brylantów na szatach nocy
Ognisko Aldebaranu![5]

»Racz ku mnie błysnąć, gwiazdo dywanu![6]
Bom dobrych nowin tłomaczem:
Oto służebny wiatr z Lechistanu[7]
Darzy cię nowym haraczem.

»Padyszach niema takiej krzewiny
W sadzie rozkoszy w Stambule;
Ona jest rodem z zimnej krainy,
Którą wspominasz tak czule«.

Tu gazę, co jej wdzięki przygasza,
Odsłonił — cały dwór klasnął[8];
Spojrzał raz na nią trzytulny basza,
Wypuścił cybuch i zasnął.

Chyli się na bok, turban mu spada,
Biegą przebudzić — o dziwy!
Usta zsiniałe, twarz śmiercią blada,
Basza-renegat nieżywy!


II.

»O, dziwy, zgroza! — wołają jańczary
I mędrce w prawie ćwiczeni —
Tę Nazaretkę[9], za okropne czary,
Zakopiem w stosie kamieni.

»Owoż to Hassan, ów renegat-basza,
Sroższy nad lwa i tygrysa,
Co go nie tknęła żadna dziewa nasza
Ni Dżurdżystanu[10] hurysa[11];

»On gdy hanowi na srebrny półmisek
Rzucił łeb księcia Iflaku,
Wdzięczny mu hagan[12] dziesięć odalisek[13]
Z własnego przysłał orszaku.

»Wszystkiemi wzgardził! Teraz go zabija
Postać lękliwej gazeli;
Jako motyla lada modra żmija
Promieniem oczu zastrzeli.

Niechże tę żmiję bej, na pastwę czerni,
Z warownej straży przywiedzie!
Już od godziny zebrali się wierni,
I kady z miasta już jedzie...«

Przyjechał kady[14], zbierają kamienie,
Czekają — próżna nadzieja!
Bej nie przychodzi, odbite więzienie:
Ani dziewicy, ni beja!...


Przypisy

  1. Iran nazwa Persyi.
  2. Eblis — szatan.
  3. Kizlar-aga — dozorca haremu u Turków.
  4. Effendy — tytuł honorowy, mniej więcej znaczy tyle, co jaśnie wielmożny.
  5. Aldebaran — nazwa gwiazdy w konstelacyi Byka.
  6. Gwiazdo dywanu; tu dywan, w znaczeniu tureckiem wzięty, znaczy ministeryum, radę sułtana.
  7. Lechistan — Polska.
  8. Cały dwór klasnął — wyrażenie europejskie. W duchu wschodnim należałoby powiedzieć: cały dwór włożył do ust otwartych milczenia palec podziwu.
  9. Nazaretka znaczy: chrześcijanka.
  10. Dżurdżystan pewna prowincya na Kaukazie.
  11. Hurysa jest niebianką cudnej piękności w raju mahometańskim; przenośnie znaczy piękną kobietę wogóle.
  12. Hagan to samo, co han (chan) — władca.
  13. Odaliska — kobieta należąca do haremu u muzułmanów.
  14. Kady — sędzia turecki.


Tekst jest własnością publiczną (public domain). Szczegóły licencji na stronie autora: Adam Mickiewicz.