M. Arcta Słownik ilustrowany języka polskiego/Ź (całość)
| <<< Dane tekstu >>> | |
| Autor | |
| Tytuł | M. Arcta Słownik ilustrowany języka polskiego |
| Wydawca | Wydawnictwo M. Arcta |
| Data wyd. | 1916 |
| Druk | Drukarnia M. Arcta |
| Miejsce wyd. | Warszawa |
| Źródło | Skany na Commons |
| Inne | Ź – wykaz haseł Pobierz jako: EPUB  • PDF  • MOBI  |
| Indeks stron | |
Źbiczek, rodzaj owada błonkoskrzydłego.
Źbik — p. Żbik.
Ździebełko, zdr. od Źdźbło.
Ździebełkowaty — Ździebłowaty.
Ździeblarz, rodzaj owada błonkoskrzydłego (fig.).
Ździeblisty, mający w sobie źdźbła: ź. kamień.
Ździeblny, odnoszący ś. do źdźbła.
Ździebło — Źdźbło.
Ździebłowaty, złożony ze ździebeł, mający w sobie źdźbła.
Źdźbło, Ździebło, łodyga roślin trawiastych, gładka, kolankowata, z liśćmi naprzemianległemi, wyrastającemi z kolanek; słomka, drzazga, okruszyna, odrobina, paproch: widzieć ź. w oku bliźniego, a nie spostrzegać belki we własnym = postrzegać drobne wady bliźnich, a własnych wielkich nie widzieć; kawałeczek, mała cząstka, nieco, trocha: ź. masła, mleka; ani ź-a = nie a nic, ani trocha, wcale; nie masz ź. litości = nic a nic, zupełnie.
Źle, przysł., nie tak, jak trzeba, niedobrze, szkodliwie, złośliwie, podstępnie, nienależycie, niewłaściwie, niestarannie i t. p.: ź. mówić, robić, myśleć i t. p.; ź. sobie ze mną postąpił = niepoczciwie; ź. o nim mówią = niedobrze o nim słychać; ź. ś. mam = jestem niezdrów; ź. stoją moje interesy = jestem w kłopotach majątkowych; ź. z nim = jest chory a. jest w niebezpieczeństwie, grozi mu klęska, strata; ź. mi jest, ź. mi jakoś = słabo mi, mdleję; ź. koło mnie = grozi mi zguba, niebezpieczeństwo; ź. (zam. ź. jest) = to nie jest dobre, to jest złe i t. p.; ź., jeżeli dzieci nie szanują rodziców.
Źleb, szczelina w zboczu górskim, wyżłobiona osuwającemi ś. okruchami skał, t. j. piargiem (fig.).
Źlebik, zdr. od Żleb.
Źlebisty, obfitujący w źleby.
Źrebaczek, zdr. od Źrebak.
Źrebak p. Źrebiec.
Źrebczyk, młody koń.
Źrebiątko, Źrebiąteczko, zdr. od Źrebię.
Źrebica, młoda klaczka, kobyłka.
Źrebiczka, zdr. od Źrebica.
Źrebić się, o kobyle, oślicy, mulicy: rodzić płód.
Źrebiec, młody konik (fig.).
Źrebię, Źrebiątko, Źrebiąteczko, młody płód koni, osłów, mułów.
Źrebięcy, należący do źrebięcia, właściwy źrebiętom.
Źrebna, o klaczy, oślicy, mulicy: brzemienna płodem.
Źreć, dojrzewać, dostawać ś.
Źrenica, okrągły otwór ciemnego koloru w środku tęczówki ocznej, przez który światło wpada do oka (fig.); strzec czego, jak ź-y oka = bardzo starannie, z niezmierną pilnością; oko, oczy, wzrok, spojrzenie; przen., coś niezmiernie cennego i drogiego: liberum veto szlachta uważała za ź-ę swej wolności
Źreniczka, zdr. od Źrenica.
Źreniczny, odnoszący ś. do źrenicy, właściwy źrenicy.
Źróbka, źrebiczka.
Źródełko, zdr. od Źródło.
Źródlany, odnoszący ś. do źródła, pochodzący ze źródła: woda ź-a.
Źródleniec, odmiana aragonitu, minerału, podobnego do wapienia, ale różniącego ś. od niego budową włóknistą, promienistą a. łykowatą (f).
Źródlić się, wypływać ze źródła.
Źródlisko, niedobre, nieczyste źródło; miejsce, skąd wytryskają źródła; miejscowość, obfitująca w źródła, wilgotna, nizko położona.
Źródlisto, przysł., z obfitością źródeł.
Źródlistość, obfitość źródeł.
Źródlisty, obfitujący w źródła, pełen źródeł.
Źródło, miejsce, gdzie woda wytryska z podziemi, zdrój, krynica (fig.); przen., przyczyna, początek, skąd co pochodzi, skąd ś. co bierze, czerpie, co powoduje jakie następstwa: ź. dochodu, ź. choroby, ź. nieszczęścia, powodzenia, ź. łez = przyczyna płaczu; ź. historyczne = kronika, akt, dokument, list, skąd czerpie ś. jakąś wiadomość historyczną.
Źródłosłowny, Źrzódłosłowowy, odnoszący ś. do źródłosłowu.
Źródłosłów, w gram., główna część wyrazu, zawierająca w sobie jego znaczenie, pierwiastek, pień.
Źródłowy, należący do źródła, pochodzący ze źródła; odnoszący ś. do źródła, t. j. początku czego, początkowy, pierwiastkowy; główny, najważniejszy; wzięty wprost ze źródła historycznego, nie z drugiej a. trzeciej ręki.
Źrzałość, dojrzałość.
Źrzały, dojrzały.
Źrzeć, widzieć, patrzyć, baczyć.
Źrzeć, Źreć, dojrzewać.
