Encyklopedja Kościelna/Abak

Z Wikiźródeł, wolnej biblioteki
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
<<< Dane tekstu >>>
Tytuł Encyklopedja Kościelna (tom I)
Redaktor Michał Nowodworski
Data wydania 1873
Drukarz Czerwiński i Spółka
Miejsce wyd. Warszawa
Źródło Skany na Commons
Indeks stron

Abak, po łacinie abacus, z greckiego ἄβαξ, stół albo tablica, na któréj stawiano naczynia dla współbiesiadujących. W sprzętach kościelnych tak się nazywa stół (mensa, credentia), na msze solenne biskupie przygotowywany w prezbyterjum, po stronie epistoły. Kształt, rozmiary, pozycję i okrycie abaku opisuje szczegółowo Caeremoniale Episcop. l. 1, c. XII, n. 19. W kollegjatach i gdzie msze z assystą się odprawiają w nieobecności biskupa, już ten abak zowie się po prostu mensa, a winien być daleko mniejszych rozmiarów; podobnież prałaci niżsi od biskupa, wedle dekretu S. R. C. z d. 27 Wrześ. 1659 r., tylko taką mensę nie zaś abak przy swoich celebrach mieć mogą. X. S. J.