Słownik etymologiczny języka polskiego/nagroda

Z Wikiźródeł, wolnej biblioteki
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
<<< Dane tekstu >>>
Autor Aleksander Brückner
Tytuł Słownik etymologiczny języka polskiego
Data wydania 1927
Wydawnictwo Krakowska Spółka Wydawnicza
Miejsce wyd. Kraków
Źródło Skany na Commons
Indeks stron
Artykuł w Wikipedii Artykuł w Wikipedii
Strona w Wikisłowniku Strona w Wikisłowniku

nagroda, mylnie nadgroda (por. pochlebiać i podchlebiać), nagrodzić, wynagrodzenie; tylko u nas nabrało znaczenia ‘daru-zapłaty’ (rus. nagrada, małorus. nahoroda, są polonizmy). Jak w »bez ogródek« (t. zn. ‘wprost’, ‘bez obsłonek’) oddaliło się znaczenie od grodzenia, grodzy, podobnie i tu: nagrodzić znaczyło ‘nawalić grodzy’, ‘obaloną grodzę nastawić’, a więc ‘odszkodować, powetować, zadosyć uczynić’ (i na tym stopniu pozostało czeskie náhrada, głównie dla ‘zastępstwa’, niem. ‘Ersatz’); stąd u nas w 16. wieku i ‘dar-zapłata’ (por. podobny rozwój znaczeniowy słowa zapłata).