Słownik etymologiczny języka polskiego/Marja

Z Wikiźródeł, wolnej biblioteki
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
<<< Dane tekstu >>>
Autor Aleksander Brückner
Tytuł Słownik etymologiczny języka polskiego
Data wydania 1927
Wydawnictwo Krakowska Spółka Wydawnicza
Miejsce wyd. Kraków
Źródło Skany na Commons
Indeks stron
Artykuł w Wikipedii Artykuł w Wikipedii
Strona w Wikisłowniku Strona w Wikisłowniku

Marja, u ludu do 16. wieku Marza, co kościół łaciną wytępił, tak, że tylko w kilku nazwach miejscowych (Świętomarza) i roślinnych (marzymięta) ocalała. Zdrobniałe Masia (u Reja nieraz, »gonna Masia«, co na posługach-gonach biega), coby i od Magdy (Magdaleny) pochodzić mogła. Od Marji i Marjany nie odróżnimy. Marzana, Marzaneczka, w pieśni obrzędowej na Zachodzie, przy topieniu Marzany w niedzielę środopostną (albo inną bliską), tę samą nazwę otrzymała; odmiana u Czechów w Morzenę nie dowodzi niczego; cały obrządek przeniesiono do Czech i do nas w 14. wieku dopiero z pobliskich Niemiec. Nierównie trudniej rozstrzygnąć rzecz o nazwach roślinnych: marzana, później i marzanna (z podwójnem n, jak dziewanna), czes. marzena i morzena; obie nazwy, nasza i czeska, oznaczają dwie wcale odmienne rośliny: jedną farbierską (‘rubia tinctorum’, zwana też dlatego czerwone ziele, a tak nazywają i inne »czerwone« rośliny, np. ‘geranium sanguineum’); drugą lekarską, ‘chrysanthemum parthenium’, marzana, ziele maciczne, częściej maruną (Stanko 1472 r.), marunką, maroną przezywaną; u innych Słowian niema nazw podobnych, bo rus. mariena, ‘rubia’, z polskiej. Zestawiają ze pniem mor-, o moręgich (‘sinych’), morusach (‘plamach’, ?). Szwedzkie i norweskie mora, maure, dla ‘galium verum’, farbierskie, chyba z przypadku podobne(?).