Strona:Ziemie zachodnie a państwo narodowe.pdf/4

działy Polski przeniosły stolicę do Krakowa, siedziby księcia seniora. Od tego to czasu da tuje się utrata pozycji politycznej Wielkopolan. Przyczyną tej utraty nie jest jednakże samo unie szczenie siedziby seni oratu w Krakowie Przyczyna jest o wiele głębsze.Polska podzielona pomiędzy potomków Krzywoustego, skrócona wewnętrznie, nie mogła się oprzeć niemieckienu naciskowi. Niemcy nie tylko forsownie wcielają kraje Zachodnio-słowiańskie na zachód od Polski ale zyskują coraz większe Wływy w samej Polsce. W r.1157 pada Branibórz broniony przez Jakse z Kopanicy, w r.1181 księże zachodniego Pomorza Bogusław zmuszony jest złożyć hold Rudobrodemu w Lubece. Wszelkie możliwości rozrostu Polski na zachód zostały nietylko na długie wieki utracone, ale Niemcy parli potężną fala na wschód. Ten proces niemieckiego parcia na wschód spowodował systematyczne cofanie się Polski z Zachodu oraz, powodowane przez to cofanie się, szukanie rekompensaty na wschodzie Polska zaczyna zyskiwać wpływy w świecie litewsko-bałtyckim, tj. Prusach Wschowich, na Jaćwieży, wreszcie na Litwie, oraz wpływy w świecie ruskim. Wielkopolska na skutek tych procesów historycznych stała się z ziemi środkowo położonej w państwie, ziemia kresową. Przeniesienie stolicy z Wielkopolski de Krakowa, a potem do Warszawy, oraz kresowość Wielkopolski powoli a systematycznie zacznie pozbawiać tę dzielnice znaczenia w całokształcie polityki polskiej. Nawiasem mówiąc, dopiero teraz z chwilą wysunięcia przez część Obozu Narodowego, tj. przez grupę przewrotu narodowego postulatu granicy zachodniej na Odrze i Nissie otrzymuje Wielkopolska poważne możliwości odbudowania swego politycznego znaczenia, o ile oczywiście poprzez całą swą rozporządzalną siłą ideę przewrotu narodowego i sam przewrót.
 Nie trzeba jednakże przypuszczać, że przeniesienie stolicy z wielkopolski do Małopolski pozbawia całkowicie ziemie zachodnie wpływ na polskie życie polityczne Wielkopolska nietylko ciagle dawała wielki wkład do ogólnopolskiej skarbnicy politycznej, ale, co więcej, jej inicjatywy były naogół politycznie mądrzejsze, dojrzalsze i jakbyśmy dzisiaj powiedzieli, o wiele więcej narodowe, aniżeli poczynania innych dzielnic, Wielkopolska rozumiała na lepiej ze wszystkich dzielnic niebezpieczeńsowo niemieckie, znaczenie problemów morskich, sprawę żydowską, znaczenie zdrowego ustroju gospodarczego itp. Żeby nie być gołosłownym, przytoczę kilka faktów historycznych na potwierdzenie wysuniętej tezy.
 Oto przy końcu XIII stulecia, w chwili gdy Małopolska ulega najazdowi czeskiemu, a cała Polaka zżerała swoje siły w podziałach dzielnicowych, książe wielkopolski Przemysł II, daje pierwsze podstawy pod państwowe zjednoczenie Polski, Leczy on mianowicie z Wielkopolska Pomorze Nadwiślańskie oraz koronuje się na króla polskiego w Gnieźnie dnia 26 czerwca 1295 r.Dzieła rozpoczętego przez króla Przemysla II do kończy je go następca na tronie „Królestwa polskiego i Pomorza“, najdzielniejszy z dzielnych naszych królów, kól wadysław hokiotek, pierwotnie książe kujawski.
 Za Kazimierza Jagiellończyka szlachta wielkopolska pod przewodem Ostroroga złamała przewagę możnowładców małopolskich. Równocześnie ta Szlachta ujawniała tendencje ekspansywne w kierunku ujścia Wisły i Bałtyku, podczas gdy małopolskie możnowładztwo parło raczej na stepy ukraińskie Wielkopolanin, Prymas Łaski, był przeciwnikiem sekularyzacji Zakonu krzyżackiego, radząc Zygmuntowi I-mu poprostu wcielenie ziem Zakonu krzyżackiego do Polski i oparcia się o wybrzeże pruskie. Tenże Prymas Łaski i jego bratankowie są zwolennikami przymierza francusko-polskiego, skierowanego swym ostrzem przeciw Habsburgom. czasie największego naszego upadku, bo w chwili elekcji Augusta Nocnego, jedynie Wielkopolanie sprzeciwiają się wyborowi Nismoa na króla. Gdy za czasów ostatniego I szego króla Stanisława Augusta chciano wbrew Rosji związać silniej z