Strona:Stanisław Załęski - O masonii w Polsce.djvu/15

i fanatyzm, muszą ustąpić przed wyższemi życiowemi prawami, aż wynajdzie się potrzebom ludów odpowiedni porządek życia przyszłości.
 »Wszystko co do tego wewnętrznego odrodzenia się ludzkości należy, nakreślone jest odealnie w związku masońskim… w demokratycznych urządzeniach, których podstawą wolna, gminna ustawa loży; w zasadach, których stróżem i mistrzem masoński związek i przedkłada je wszystkim, jako normę życia do dobrowolnego przyswojenia sobie i samodzielnego ocenienia, ale ich nie narzuca… Zasady te w życiu narodów przedstawiają masoński związek w jego zewnętrznem posłannictwie, które co do istoty było jednakowe, od pierwszych deistycznych i oświeconych braci w Anglii i Francyi aż do Illuminatów: od Lessinga i Fichtego w Niemczech aż do Lafajetta, Franklina, Waschingtona i ich masońskich braci Zjednoczonych Stanów Ameryki, aż do poprzedników i twórców rewolucyi francuskiej… Jest on organizacyą dla powszechnej działalności, sztandarem w walce o najwyższe dobra ludzkości: o wolność stanowienia o sobie, wolność myśli i sumienia. Zachęca do poznania siebie, panowania nad sobą, uszlachetnienia siebie, a więc do mądrości, siły i piękna. Naucza, że każda wyższość między ludźmi opiera się tylko na wewnętrznej wartości i zasłudze; tysiące rąk splata do wiernej przyjaźni, obowiązuje do umiarkowania, stałości, roztropności, do współczucia i pracy nad ludzkiem dobrem; nawołuje do wolności od szału i zabobonu… Wolność, równość i braterstwo, jego hasłem, zasadą solidarności i podstawą. Nadzwyczaj praktyczne nauki Masonii, opierają się na odwiecznych wyrokach rozumu… Wszędzie, w społecznem, gospodsrskiem (przemysłowem) i państwowem życiu spostrzegamy działalność wolnomularskich zasad i pojęć, które dobijają się urzeczywistnienia. Zwłaszcza wszechświatowa (międzynarodowa) idea związku (Masonii) toruje sobie coraz bardziej na odleglejszych terenach drogę…
 »Nie da się też zaprzeczyć głęboki, acz niedostrzegalny wpływ masońskiego związku na literaturę i politykę, na zapatrywania i obyczaje i towarzyskie życie… Otacza się on na wskróś chrześcijańskiemi pojęciami, równości, braterstwa, usunięcia wojen, podniesienia ubogich, zamiłowania prawdy, krzewienia wolności. Obraca się około ideału chrześcijaństwa i przedstawia jego ducha, bez jego dogmatycznego systemu