Strona:Samuel - Adalberg - Księga przysłów.djvu/240

13 Jedzie w kopnych drabinach, a w gnojnice brać co nie ma. — Kolb. VIII. 255.

  T. j. rozbija się, szyku zadaje, a biedny, goły.

14 Jedzie z pieca na łeb. — Kolb. VIII. 255.
15 Jedź i nie pytaj drogi.
16 Jedź na bory, na lasy.

17 Jedź pomału po górze i moście, a będziesz miał całe koście.

  Ob. p. w. Góra, N. 2, 8 i Grobla, N. 2.

18 Kto jedzie, ten jedzie.
19 Kto pomału jedzie, to dalej zajedzie.

  Odm. Kto zwolna jedzie, dalej stanie.

20 Kto raptem jedzie, niedaleko będzie.

21 Kto u nas w drogę jedzie bez opończy, ten się od K zaczyna, a na P się kończy.

  Ob. N. 3.

22 Lepiej z opończą jeździć, niż z minucjami. — Fred. II. 82.

  T. j. lepiej się zaopatrzyć w okrycia, na wypadek niepogody, niż przepowiedniom kalendarzowym wierzyć. Minucja = kalendarz wróżbiarski.

23 Lepiej źle jechać, jak dobrze iść. — Lom. 19.
24 Nie dość milę pojechać, trzeba świat objechać.
25 Pojechał w kontuszu, powrócił bez uszu.
26 Pomału dalej zajedziesz.
27 Rzemiennym dyszlem jechać.

  T. j. zbaczać co chwila z drogi, wstępować po drodze.

28 Sam sobie jedzie, sam sobie rad będzie.

29 Ujachawszy milę, postój koniom chwilę; ujachawszy trzy, czoła koniom potrzyj; ujachawszy sześć, dajże koniom jeść. — Ryś. cnt. 16; Wójc. Przyp. 31; Wójc. Zar. II. 458; Now. 99.

  Ujechawszy milę, postój koniom chwilę; ujechawszy sześć, dajże koniom jeść. Czel. 426; Mas. 277.

Jeden.
 1 Co jednemu, to i drugiemu.
 2 Jeden jako nic. — Knap. 308.
 3 Jeden łacno się pożywi. — Knap. 307.
 4 Jeden nie wiele może. — Knap. 308.
 5 Jeden nie wszystkiego baczy. — Knap. 308.

  Jeden nie wiele uźrzy i niewiele usłyszy. Szczerb. Pol.

 6 Jeden podczas stoi za wielu. — Knap. 306.

  Jeden podczas więcej może, niż wiele innych. Knap. 306. § Bywa to, że jeden stoi za stu, a sto nie stoją za jednego. Piek. Boh.

 7 Jeden tak, drugi owak. — Knap. 308.
 8 Jeden tam, drugi sam. — Knap. 344.
 9 Jeden za dwu stoi, drugi ani za pół jednego. — Knap. 309.
10 Jednym nie wiele przybędzie (ubędzie). — Knap. 313.
11 Nie wszyscy na jednego, dość dy każdy. — Cinć. W. 309.
12 Wiele złèho na jednèho. — Cen. Kasz. 7.

  Ob. p. w. Dwaj, N. 13.

13 Z jednym prędzej do ładu dojdzie.

  Snadniej dojść sprawy z jednym, niżeli z wielą. Monar.

Jednać.

Kto nie wcześnie jedna, wybornie zwadzi. — Fred. I. 90.

  ....wybornie zepsuje. Wójc. Przyp. 95.

Jedno.
 1 Co jedno, to ledwo; co czworo, to sporo.

  O dzieciach.

 2 Zawsze jedno sprzykrzy się. — Knap. 1306.

  Odm. Zawsze jedno przeje się.

Jednochoda ob. Inochoda.

Jedwab.
 1 Jedenże jedwab w kitajce bywa, jako i w aksamicie.

  Jedenże jedwab mówią w kitajce więc bywa, Jako i w aksamicie; a przecię ten droższy Niż kitajka. Opal. Sat.

  Kitajka = materja jedwabna, tafta.

 2 Na brzuchu jedwab, a w brzuchu cmok. — Kłosy, T. X, str. 209.

 3 Znać, co jest jedwab, a co pajęczyna. — Wad. Dan.

Jedynaczka.
 1 Córka jedynaczka: złodziej albo pijaczka. — Petr. 174.

  Odm. Jedynaczka albo ladaco, albo pijaczka.

 2 Jedynaczka musi być sobaczka.

Jedynak.
 1 Jedynacy zawsze tacy.
 2 Jedynak, jak nie złodziej, to pijak.
 3 Nie byłby jedynak. — Ryś. cnt. 11.
 4 Z jedynakami i chłopi się pieszczą. — Jabł. Ez.
 5 Z jedynaka — pies albo sobaka. — Petr. 178.

  Odm. Z pieszczocha jedynaka będzie pies lub sobaka.

Jedyny.

 Ty myślisz, żeś je jedyny, a je was jak w lesie czetyny. — Cinć. 37.

Jedza ob. Jedzenie.

Jedzenie.
 1 Do jedzenia jest, a do roboty zdechł pies.
 2 Do jedzenia, to się rozdzieje; a do roboty, to się odzieje.

  O próżniaku.

 3 Gałgan do jedzenia, gałgan do roboty.
 4 Jaka jedzenia, taka i chodzenia.
 5 Jaki kto do jedzenia, taki do roboty.
 6 Kto dobry do jedzenia, to dobry i do roboty.

 7 Chto pòwólny do jedzeniá, ten nie mdze flink do robòté. — Cen. Kasz. 23.

 8 Nie trwam o jedzę, kiedy dobrze siedzę. — Ryś. cnt. 11.

  Nie trwam = nie dbam; jedza = jedzenie, jadło.