Przejdź do zawartości

Strona:Rocznik Krakowski. T.4 (1901).djvu/122

Z Wikiźródeł, wolnej biblioteki
Ta strona została przepisana.
Fig. 1. Biblioteka Jag. Górna część dawniejszego wejścia głównego (str. 134).
GMACH BIBLIOTEKI JAGIELLOŃSKIEJ

✽ ✽ ✽ ✽ ✽ ✽ HISTORYA i OPIS

SKREŚLIŁ

STANISŁAW TOMKOWICZ.
Ze zdjęciami architektonicznemi p. Jana Zubrzyckiego.
(Zastrzega się reprodukcyę rycin).
I. POCZĄTKI.
Z

upełnie inaczej niż dzisiaj przedstawiała się w średnich wiekach część miasta, w której obecnie wznosi się najpiękniejszy świecki zabytek architektury starego Krakowa. W XIV i jeszcze w pierwszej połowie XV w. tu było Ghetto krakowskie. Na przestrzeni pomiędzy dzisiejszą ulicą Jagiellońską, a poniekąd nawet Wiślną, Szewską i murami miasta, zgromadzona była ludność żydowska; domy chrześciańskie należały niemal do wyjątków. Tutaj stały synagogi i szpitale żydowskie. Koło nich gromadziło się zbiorowisko domostw murowanych lub drewnianych, gdzie gnieździło się pospólstwo synów Izraela. Od tej ludności też aż dwie ulice i mniejsza brama miejska otrzymały swoje nazwy. Wszystkie zapiski kupna domów przez żydów, zachowane w najstarszych księgach miejskich, odnoszą się do „platea judaeorum", do „vicus judaeorum"[1] oraz do części ulicy Gołębiej, noszącej wówczas inną a kilka razy zmienianą nazwę. Pierwiastkowo i jeszcze w pierwszej trzeciej części XIV w. nazywano ją „platea ultima Vissle, hinderste gasse"[2]. W XIV wieku spotykamy nazwę

  1. Szujski Piekosiński, Najstarsze księgi m. Krakowa, passim.
  2. Roku 1331 już „platea ultima Vissle lutifigulorum" Tamże I, 108.