Dyspozycya ogólna mówi o zgodzie papieża i wspomina wyraźnie o zatwierdzających bullach Bonifacego IX; oprócz wspomnianej już o ustanowieniu wydziału teologicznego żadnej innej niema i niema o niej wiadomości.
Przed dyspozycyą szczegółową powtarza przywilej Jagiełły z Kazimierzowego znane zdanie „Sitque ibi scientiarum praevalentium margarita..."; za nim idzie również szereg artykułów. Bezpieczeństwo podróży i pobytu członków uniwersytetu, wolność od ceł, możność nabywania artykułów żywności na tych samych warunkach, na jakich je nabywają mieszczanie, jurysdykcya rektora, stosunek do sądownictwa krajowego, obowiązek władz miejscowych do pomagania rektorowi, ułatwienie kredytu scholarom, to postanowienia wspólne obu przywilejom, w ostatniem nieraz stylistycznie rozszerzone. Do przepisu o wolności ceł dodano celem zastrzeżenia się przeciw nadużyciom, żądanie przysięgi albo świadectwa piśmiennego rektora od przewożących artykuły żywności. Zapewniono również ochronę przeciw rozbojom, ale usunięto dawniejszy przepis o obowiązku wynagradzania szkody i wstawianiu się do obcych monarchów; pozostaje jedynie obowiązek ścigania złoczyńców i wydobywania od nich zrabowanych rzeczy. Obowiązek władz, ciążący na Krakowie i Kazimierzu rozszerzono do innych gmin przyległych, przez co przedewszystkiem wzrastający Kleparz miano na myśli. Płace profesorów przekazane na żupach za Kazimierza, ubezpieczono teraz na cle i pozwolono na ściąganie ich w razie opieszałości celników nawet z użyciem klątwy. Ciekawy to średniowieczny rys.
Różnicę obu fundacyi daje zrozumieć dopiero poznanie właściwości każdego przywileju z osobna. Przywilej Jagiełły nie powtarza z Kazimierzowego przepisów o hospicyach, o wyborze rektora z pośród scholarów, o powoływaniu przez nich profesorów, nie oznacza katedr, pomija również powoływanie się na zwyczaje w Bolonii i Padwie przestrzegane. Natomiast oddaje na mieszkanie mistrzów i odbywanie wykładów osobny dom, pozostawia profesorom prawo wydawania statutów i ustanawia, biskupa koserwatorem uniwersytetu.
W zmianach tych widna różnica systemów, zastosowanych w r. 1364 i 1400. Rząd, który miał być w rękach scholarów jest teraz prerogatywą profesorów, zamiast systemu bolońskiego wchodzi w życie system paryski zmodyfikowany w uniwersytetach niemieckich, a głównie w Heidelbergu[1]. Za kolegium profesorów powstaną bursy dla uczniów, dlatego niema mowy o mieszkaniach w mieście. Brak oznaczenia katedr nie jest również przypadkowy, nie wypłynął jedynie z formalnych względów, ale z odmiennego celu, jaki uniwersytetowi obecnie wytknięto. Za Kazimierza W. wydział
- ↑ W Heidelbergu zmieniono w r. 1393 sposób wyboru rektora; zamiast, jak zrazu czyniono za wzorem Paryża, jedynie z pośród mistrzów wydziału filozoficznego, postanowiono wybierać go dwa razy do roku z pośród mistrzów i doktorów wszystkich wydziałów. Mateusz z Krakowa profesor i rektor w Heidelbergu przybywał do Krakowa widocznie w sprawie organizacyi odnawianego uniwersytetu. Winkelmann, Urkundenbuch der Univ. Heidelberg I, Morawski, Hist. uniw., I p. 60.
