charakter uroczysty rozpoczynając je w d. 24 lipca wpisaniem króla i dostojników do pierwszej metryki uniwersyteckiej Za nimi wpisano dwunastu prałatów i kanoników i dwudziestu ośmiu proboszczów. Po tych intytulacyach honorowych dokonano wpisów uczniów; tych zapisało się 205[1].
Uniwersytet poczęty w myśli Kazimierza i Jadwigi stał się rzeczywistością. Biskup krakowski Piotr Wysz z Radolina rozpoczął jego prace pierwszym wykładem w poniedziałek po Św. Jakóbie apostole t. j. w d. 26 lipca, 1400 r. Datę tego samego dnia nosi królewski przywilej Jagiełły, którym dzieło odnowienia czyli reformacyi uniwersytetu zostało dokonane[2].
Jako referenci wymienieni są biskup włocławski Mikołaj z Kurowa i Klemens z Moskorzewa, podkanclerzy królestwa; biskup kujawski, który wzrósł przez służbę w kancelaryi królewskiej był przez szereg lat jej głównym kierownikiem, choć jako protonotaryusz trzecie w niej zajmował miejsce.
Rzeczywistym redaktorem, który dyplom układał był Mikołaj z Sandomierza kanonik krakowski i sandomirski. Jest to Mikołaj Trąba. Notaryat w kancelaryi królewskiej doprowadził go podobnie jak Mikołaja z Kurowa do najwyższych godności duchownych, został bowiem arcybiskupem halickim, a potem gnieźnieńskim. Po Klemensie z Moskorzewa był podkanclerzym[3]. Na soborze w Konstancyi odegrał rolę znaczącą, mówią,
że bliskim był papieskiego tronu.
Po inwokacyi czytamy formułkę „ad perpetuam rei memoriam", z dyplomów papieskich przejętą, w kancelaryi Jagieły nieraz używaną. Arenga mówi o uwiecznieniu zdarzeń spisaniem dokumentów i wymienieniem świadków; następuje tytuł i promulgacya, Skromną arengę zastępuje obszerny wstęp poprzedzający właściwą dyspozycyę[4]. Jest to włożone w usta króla wyznanie wiary i wyraz troski o rodzinną Litwę. Nauka podnosi ludzi, a przez nich kraje; Paryż opromienia Francyę, Bolonia i Padwa zdobią Włochy, Praga oświeca Czechy, a Oxford jest ogniskiem kultury dla całego germańskiego świata, „Regni Poloniae recepimus dyadema, ut ipsum regnum claritate doctarum personarum illustremus" powiada król zakładający siedzibę nauk.
- ↑ W Przeglądzie Polskim z czerwca 1900 r. daję podobizny najstarszych kart metryki uniwersyteckiej z artykułem objaśniającym.
- ↑ Dokument Jagiełły ma 52,2 (36,5) cm. dług., 65 (52,5) szer. „ad relationem..." zakryte zakładką. In d° przy skręcie sznurków przed pieczęcią, współcześnie napisano „Blasius", widocznie imię przytwierdzającego pieczęć.
- ↑ Maurer, Urzędnicy kanc. Władysława Jagiełły, Bibl. Warsz. III 1877, p. 267.
- ↑ Przywilej Jagiełły powtórzony jest prawie dosłownie w dwóch innych z 15 czerwca 1401 i 21 września 1403 w sprawie dotacyi uniwersytetu dochodami z kanclerstw i prebend w kościele św Floryana: ostatni z tych dokumentów wydany jest na relacyę Mikołaja, proboszcza św. Floryana i podkanclerzego. Por. także d. z d. 26 marca 1405 nadający kanonikom regularnym klasztor Bożego Ciała „datum per manus venerabilis Nicolai prepositi sancti Floriani, Cracoviensis et Sandomiriensis ecclesiarum canonici, nec non aule nostre vicecancellarii, nobis sincere dilecti, qui presentia habuit in commissis“; stylizacya swobodna, ale niewątpliwie wyszła z tego samego pióra, które pisało przywilej dla uniwersytetu. K. kat. krak. II, nr. 487.
