Biskup Andrzej, w którego otoczeniu Henryk w r. 1354 się pojawia, nie jest Polsce obcym. Jest to dawny proboszcz kapituły poznańskiej w
latach 1329 do 1346. Nieliczne odnoszące się do niego z czasów prepozytury dokumenty wkazują, że był zapobiegliwym gospodarzem, dbał o dobra kościelne, lokował je na prawie niemieckiem i w podobnych sprawach radził biskupowi zabierając pierwsze miejsce w kapitule[1]. Miał święcenia tylko dyakońskie[2]. Kiedy przez śmierć Jana zawakowało biskupstwo poznańskie, Andrzej bawił w Awinionie; Klemens VI posługując się ciągle rozszerzającem się prawem rezerwacyi papieskiej nadał mu je w d. 19. lutego 1347 r. Zaraz potem w d. 5. marca konsekrował elekta Bertrand kardynał biskup
Ostyi[3]. W Poznaniu tymczasem nieoglądając się, albo jak się potem
tłumaczono, nie wiedząc o prowizyi papieskiej kapituła przystąpiła do elekeyi, wybrała kanonika Alberta, a arcybiskup gnieźnieński Jarosław
konsekrował go natychmiast. Zdarzyło się zatem, że było równocześnie dwóch biskupów poznańskich, mianowany przez papieża i wybrany przez kapitułę. Rzecz dała powód do sporu ciągnącego się rok cały, a papież chcąc znaleść jakieś wyjście skorzystał z wakansu biskupstwa szweryńskiego i nadał je Andrzejowi, który utrzymał się na tej stolicy i w ciągu swoich ośmioletnich rządów odznaczył się cechującą go już na prepozyturze poznańskiej zapobiegliwością i troską o dobro swojej dyecezyi[4]. Pozostał i nadal w ścisłych stosunkach z Awinionem i kilkakrotnie tam na dłużej wyjeżdżał[5]; nasuwa się wobec tego przypuszczenie czy nie pozostawał w jakich stosunkach z kamerą.
W otoczeniu szweryńskiego biskupa spotykamy męża, który z czasem wybitne w Polsce, przy boku króla Kazimierza miał otrzymać stanowisko, a zajął je całkiem niespodziewanie. Janko z Czarnkowa jest w r. 1352 kanonikiem w Bützowie w Meklemburgu i kanclerzem biskupa Andrzeja. Pod nieobecność biskupa jest jego wikaryuszem generalnym od marca do czerwca 1355 r., a w tym samym roku w d. 22. listopada bawi w Awinionie wraz z biskupem Andrzejem i Albertem kanclerzem króla polskiego[6] .
- ↑ Kod. Wielk. II, nr. 1104, 1152, 1231.
- ↑ „demum ad te prepositum dicte ecclesie Poznaniensis, in diaconatus ordine constitutum, litterarum scientia preditum, vite ac morum honestate decorum, in spiritualibus provi- dum et in temporalibus circumspectum... direximus oculos nostre mentis". Theiner I, nr. 653 K. Wielk. II, ur. 1258.
- ↑ Theiner I. ur. 655. K. Wielk. II, nr. 1260.
- ↑ Mecklemburgisches Urkundenbuch, passim
- ↑ Bawi tam w latach 1349—1351 i w r. 1355. Meckl. Urk. nr. 6883, 6999, 8155.
- ↑ W d. 17. stycznia 1352 (Meckl. Urk. XIII 7567, wśród świadków ״Johanne [de] Tza[rne]cow canonico Butzowensi...", w d. 22. września 1352 (7660) „Jancone de Czarnecowe, nostro cancellario", w d. 27. czerwca 1354 (7963), „Jancone de Czarnecow, canonico Butzowensi nostro notario". W d. 24. marca 1355 (8059) zatwierdza fundacyę wikaryi w kościele N. P. Maryi w Rostoku „Janco de Czarnecow canonicus ecclesie Butzowensis, venerabilis in Cristo patris ac domini Andree episcopi Zwerinensis in remotis agentis in temporalibus et spiritualibus vicarius generalis“ i przywiesza pieczęć w następujący sposób przez wydawcę opisaną: „An rother und grüner Seide hängt ein ziemlich grosses rundes Siegel: zwischen Blumenrauken steht der segnende Bischof, zur Rechten ein Schild mit einem sechsstraligem Stern, von welchem aus nach jedem Schildwinkel ein Seeblatt gelegt ist: Umschrift: S. JANCONIS DE ZARNECOW GENERALIS VICARII EPISCOPI ZWERINEN. Pieczęć biskupa Andrzeja wyobraża na tronie z oparciem gotyckiem N. P. Maryę z Dzieciątkiem, po bokach dwie tarcze jednakowe, na polu ich róg myśliwski — u stóp Matki Boskiej postać stojącego biskupa z pastorałem, zwróconego w stronę prawą. W otoku napis S. ANDREE DIVINA ET APLIE SEDIS PROVIDENCIA EPI ZWERINEN. - Z niej to powtarza pieczęć Janka tarczę z herbem biskupim, dając po drugiej stronie głównego obrazu tarczę z herbem Janka gwiazdą — czy to był herb lub znak rodzinny, czy, jak się zdaje, sztucznie utworzony nie umiemy określić, a samego odcisku pieczęci lub jej fotografii nie zdołaliśmy dotąd uzyskać. Z tytułem wikaryusza generalnego występuje Janko jeszcze w d. 25. kwietnia (8063) i w d. 13. czerwca. 1355 (8093). W d 22. listopada w Awinionie (8155) zatwierdza biskup szweryński Andrzej fundacyę prebendy w kościele butzowskim, którą ustanowili w wypełnieniu woli zmarłego brata Henryka bracia Bülow „strenuus miles dominus Reymarus et Vicco canonicus Zwerinensis fratres dicti de Bulowe, in Warin et Butzowe advocati" i zachowuje im prawo prezenty. Dokument kończy się słowy „Datum Avinione a° d' MCCCLV in profesto Clementis, presentibus dominis Alberto regis Polonie cancellario et Jancone de Carnecowe nostro cancellario et pluribus aliis fidedignis“. Albert kanclerz polski jest niewątpliwie identyczny z kanclerzem dobrzyńskim sprawującym poselstwo w r. 1352 (Długosz Hist Pol. IV, p. 243 w tekście „Albricus", jednak wedle odmianek kod. Rozdrażewskiego w przypiskach podanych "Albertus"). W d. 17. września 1356 nadaje papież kanonię gnieźnieńską wakującą po Arnoldzie de Caucina, który inną uzyskał, "Alberto Johannis" na prośbę króla, polskiego "pro te dilecto cancellario suo nobis super hoc humiliter supplicantis". (Theiner I, p. 579), a w tym samym dniu otrzymuje Janko z Czarnkowa również na prośbę Kazimierza W. kanonię poznańską, którą miał poprzednio Alson Bohemi. (Theiner I, p. 580).
