„Przystoi, aby szlachetną głowę zdobiły szlachetne członki; wypada
zatem królewskiemu Majestatowi mieć bogatych poddanych, by pomoc ich
broniła go w potrzebie od nieszczęść[1].
Temi słowy rozpoczyna król dokument swój z d. 19. stycznia 1354 r. nadający Janowi Pakosławowicowi dziedzicowi Stróżysk olbrzymie dobra. Za to, że życie dla dobra Polski i Rusi narażał i aby przykład dać i innych wiernych poddanych do podobnych dzieł zachęcić nadaje mu król i następcom jego po mieczu i kądzieli miasto i obwód rzeszowski w granicach, jakie temu obszarowi książęta ruscy oznaczyli t. j. od Dąbrowy w sandomirskiem województwie po Leżajsk w ziemi jarosławskiej, na południe zaś ku granicom grodu Czudca[2].
Na tej ogromnej przestrzeni dostaje obdarowany prawo lokacyi miast i wsi na prawie magdeburskiem wraz z wyjęciem ich i ich mieszkańców od sądów wojewodzińskich, kasztelańskich i wogóle świeckich; jedynie wójtowie i sołtysi mogą za piśmiennym pozwem być przed sąd króla powołani, kmiecie zaś, jeśli sołtysi zaniedbują im wymierzyć sprawiedliwości, podlegają sądowi pana. Pan otrzymuje także na swojem terytoryum zupełną jurysdykcyę karną, prawo poboru ceł i budowania grodów i twierdz.
Uprawnienia, jakie pozyskał są tak rozległe, że nie dla formy, ale dla określenia swojego nieledwie książęcego stanowiska „panem na Rzeszowie"
- ↑ „Decet eąuidem caput nobile membris fulciri nobilibus: expedit itaque Regie Maiestati habere subditos opulentos, ut eorum suffulta presidiis defendatur temporibus opportunis ab adversis".
- ↑ Dokument drukowany w Kod. dypl. pol. I, nr. 119, p. 209 z odpisu w metryce koronnej zawiera kilka wyraźnych usterek, podaje bowiem na wstępie Pacoslai Johannis zamiast Johannis Pacoslai, jak jest dobrze w dalszym ciągu tekstu, dalej Stozyscz zamiast Strozyscz i ma tekst popsuty „quibus in ante ea suis racionabilibus obsequiis", po czem możnaby się domyślać „nobis servire poterit“ lub czegoś w podobnym sensie. Podając w przypisku najważniejsze ustępy tekstu poprawiamy te drobne usterki: dokument zresztą nie budzi żadnych podejrzeń, a fakt nadania jest innemi źródłami poparty. „“Considerantes digna, clara comendabiliaque merita et obsequibiles actus fidelis nostri Johannis Pacoslai heredis de Strozyscz, quibus [etiam] inantea suis racionabilibus obsequiis [nobis servire poterit qui] pro communi bono Regni nostri Polonie et terre Russie, quam favente domino gubernamus, pacem et trauquillitatem ordinans ad Tartaricas naciones descendere non expavit, vitam suam non preposterans ad honorem et commodum Regnorum eorumdem fideliter exponendo: et quia racioni consonum videtur et honestati conforme probatur, ut virtnosi in suis virtutibus non immnerito debeant consolari: ideo ut ceteri nostri fideles ad similia virtutum opera studiosius conformentur eidem domino Johanni Pacoslai et sue posteritati ex utroque sexu tam masculino quam femineo descendentibus oppidum Rzeschoviense cum toto suo districtu in terra Russie situm, secundum quod antiquitus per serenissimos duces Russie extitit limitatum, quibus divina clemencia legitimus successor extitimus et eiusdem terre Russie dominus principalis, cum omni iure et pleno dominio prout soli ius nacti sumus et habuimus in eisdem, ac cum omnibus et singulis villis et libertatibus locatis et locandis..... quarum limites incipiendo a gadibus terre Sandomiriensis videlicet a villa Dambrova, que ad terram Sandomiriensem noscitur adiacere et ex alia parte protendentibus graniciis usque ad villam Lanzaysko limitibus terre Jaroslaviensis continante, item a dextris versus Russiam descendendo usque ad limites castri Czudecz suis finibus circumferencialiter distingwuntur, damus, assignamus, conferimus perpetuis temporibus et donamus".
