w przybytku, w miejscu zwaném Święte Świętych. Była ona u Izraelitów największą świętością; przed arką rozstąpiły się wody Jordanu, przed nią upadły mury Jerycha. Gdy w czasie wojny arka znajdowała się w obozie, Izraelici pewni byli zwycięztwa; a nic ich pocieszyć nie mogło, gdy się dostała w ręce Filistynów, w ostatnich latach Helego, ale ją później zwrócili.
Arkabuz, harkabuz, z włoskiego: arcabusie, nazwa ręcznej broni palnej, to jest rusznicy wielkiego kalibru, używanej w różnych krajach europejskich w XV, XVI i XVII wieku. Arkabuz był pierwiastkowo tak ciężką strzelbą, że ją dwóch ludzi nosiło; przy strzelaniu opierano ją na przenośnych koziołkach czyli widełkach; długość jej, większa od rusznic pospolitych, wynosiła czterdzieści kalibrów czyli średnic nabojowej kuli. Nazwa arkabuzu przestaje być używaną z XVIII wiekiem; natomiast rozpowszechniają się nazwy muszkietu, karabina. Krótkie i małe arkabuzy zwano pistoletami. W początkach dawano ognia z arkabuzu za pomocą lontu, później za pomocą zamku kręconego, aż wreszcie skałkowy wprowadzono zamek. Wydoskonalenie arkabuzu i rozpowszechnienie tej nazwy, przypisują wojsku francuskiemn XVI wieku. Kiedy arkabuz stał się zręczniejszym i przenośniejszym, zaczęto nim uzbrajać wyborowe hufce jazdy, które nazywano gwardyją, arkabuzerami lub poprostu rajtarami. Arkabuzer, arkabuzyr, arkabuz, żołnierz arkabuzem uzbrojony. W wojsku dawnej Rzeczypospolitej polskiej widzimy także oddziały jazdy arkabuzerami zwane. Konstytucyja z r. 1670, za Króla Michała znosi ich w tych słowach: „Rajtaryję pod tytułem arkabuzerów jako milicyję w Polsce mniej potrzebną zwijamy, i odtąd więcej jej nie zaciągać obiecujemy, oprócz samej gwardyi naszej.“ Wł. B.
Arkada, (z łacińskiego arcus łuk). Jest to rodzaj zabudowania z drzewa, kamieni lub żelaza, które opierając się na dwóch przeciwległych murach czyli ścianach, albo też na słupach ich miejsce zastępujących, tworzy łuk koła lub innej linii krzywej, zwrócony ku ziemi wklęsłością. Arkadą nazywają także otwór w ścianie postać łuku mający. Siła arkady dźwigającej na sobie jakowy ciężar, ma się w stosunku prostym do wysokości łuku, stanowiącego sklepienie, a w odwrotnym do szerokości otworu. Kształt łuku arkady zależy nietylko od potrzebnej do dźwigania siły, lecz nadto i od stylu budowli. Główny podział arkad jest na półokrągłe (klassyczne) i dwułuczne (gotyckie). Dopiero u Rzymian dają się widzieć arkady właściwe: u Greków i Egipcyjan otwory były nakrywane poziomo. Najużywańsze i najsilniejsze łuki arkad w mostach i innych robotach inżenierskich są: eliptyczne, owalne, z linii łańcuszkowej i łukowe.
Arkadowie. Arkadami nazywają się członkowie literackiego towarzystwa w Rzymie, noszącego tytuł: Accademia degli Arcadi. Około 1690 roku staraniem szczególnie Graviny, prawnika królowej Krystyny szwedzkiej, utworzyli tę akademiję poeci, artyści i miłośnicy sztuk pięknych, celem zapobieżenia psującemu się smakowi, mianowicie w poezyi. Statuta jej ułożone były nakształt rzymskich dwunastu tablic. Początkowo przyjmowano do niej samych poetów obojej płci, pod imieniem którego z greckich pasterzy. Posiedzenia odbywały się pod gołém niebem, i w początkach mianowicie wielce były uczęszczane. Pierwszym prezydentem akademii był Crescimbeni, który wydał zbiór poezyi pióra samych członków, z dołączeniem bijografii niektórych z nich. Wkrótce podobne towarzystwa, pod takiémże nazwiskiem i w tym samym celu, zawiązały się w Bolonii, Pizie, Siennie, Ferrarze, Wenecyi i w wielu innych miastach włoskich. Od 1726 roku akademija Arkadów zbiera się co czwartek, stosownie do pory roku, bądź w lasku Parrasio, bądź w salach archiwum (serbatajo), bądź wreszcie w uroczystych chwilach na kapitolu. Wydaje ona pismo miesięczne, tworzące 4 tomy
