Przejdź do zawartości

Strona:PL Encyklopedyja powszechna 1860 T2.djvu/182

Z Wikiźródeł, wolnej biblioteki
Ta strona została przepisana.

rus, zkąd Arion do Koryntu się dostał. Żeglarzy, którzy wkrótce potém zawinęli do portu korynckiego, i na zapytania o Arionie odpowiadali, że umarł, Periander kazał przybić do krzyżów. Cytrę Ariona, wraz ze zbawcą delfinem, wpośród gwiazd zamieszczono; posąg zaś śpiżowy Ariona, jadącego na delfinie, widziano pod Tenarus, jeszcze za czasów Pauzanijasza.  O. K. 

 Ariosta Lippa, od 1352 r. była małżonką markiza Obizzo d’Este e Ferrara; po jego śmierci z wielką roztropnością piastowała rządy państwa i jest protoplastką domu Este.

 Ariosti (Antilio), zakonnik zgromadzenia Serwitów, urodzony około 1660 r. w Bolonii, uwolniony przez papieża od ślubów zakonnych, wyłącznie poświęcił się muzyce, sam był wirtuozem na wiolonczelli, a jako kompozytor wsławił się najprzód operą Dafne. W r. 1698 powołany do Berlina na kapelmistrza elektorki brandeburgskiej, napisał tu między innemi operę: La festa d’Imeneo; potém w Wenecyi dwie opery: Erifile i La piu gloriosa fatica d’Ercole, a następnie (1708) w Wiedniu wyprowadził na scenę Amor tra nemici. W kilka lat później udał się do Londynu, gdzie otrzymał posadę, jako kompozytor królewskiej akademii muzycznej; tu też napisał najsławniejszą swoją operę: Coriolano. Późniejsze kompozycyje jego niewiele już miały szczęścia, bo stanęły im w drodze arcydzieła Händla, czém zrażony opuścił Angliję i odtąd zupełnie już przestaje figurować w historyi muzyki. Umarł niewiadomego roku w Bononii.

 Arka (Arca, Lin). Mięczak z rzędu Bezgłowych, odznaczający się od innych rodzajów tém, że zawiasa jego tworzy długą prostą liniję. opatrzoną poprzecznemi zębami, ku końcowi coraz bardziej skośnemi i prawie podłużnemi na krańcach. Muszla długa, owalna, często kątowata. Niektórzy autorowie od rodzaju arka oddzielali gatunki opatrzone przędziwem (byssus), i tworzyli z nich osobny rodzaj Byssoarca. Lamarte nazwę Cucullaea dawał tym gatunkom, u których zęby i zawiasy są podłużne, pozostawiając nazwisko Arca dla tych tylko gatunków, których zęby są skośne. Rodzaj arka należy do bardzo dawnych ciał powierzchni ziemi, istniał prawdopodobnie obficie w okresie pierwszorzędnym i zachował się we wszystkich formacyjach. I dziś istnieje on w znacznej ilości, zamieszkując morza krajów górnych, umiarkowanych. Sawerby opisał trzy gatunki tego rodzaju z formacyj sylurskich w Anglii; Portlock, sześć. Okres dewoński zawiera wiele gatunków; formacyje węglowe, triasu, jurajskie, krédewe, trzeciorzędowe zawierają mnóstwo gatunków.  K. J. 

 Arka Noego ob. Noe.

 Arka przymierza. Była to u Izraelitów, z rozkazu Boskiego danego Mojżeszowi uczyniona skrzynia, z drzewa Setim (akacyja), długości półtrzecia łokcia, szerokości i wysokości półtora; pozłocona wewnątrz i zewnątrz najczystszém złotem. Nad nią była korona złota w koło, i cztery kolce złote, przyprawione do czterech węgłów skrzyni. Przez nie przewlekano drążki z takiegoż drzewa, pozłocone, dla noszenia skrzyni. W niej chowano tablice dziesięciorga przykazań, a ponieważ są one treścią całego zakonu mojżeszowego i znakiem przymierza zawartego między Bogiem a jego ludem, przeto skrzynię, gdzie je zachowywano, nazwano Arką przymierza. Za czasów Salomona umieszczone były w arce tylko dwie tablice kamienne przykazań; wszelako według listu ś. Pawła do Żydów, (9, 4), znajdowały się tam jeszcze: wiadro złote z manną i laska Aaronowa, która zakwitnęła. Nad arką była ubłagalnia albo wieko (kapforet) ze złota najczystszego: półtrzecia łokcia długości, a półtora szerokości; dwa też Cherubiny złote po obu stronach ubłagalni, zakrywały ją skrzydłami, patrząc jeden na drugiego. Ztąd Bóg przemawiał i wydawał przykazania. Arka stała