Przejdź do zawartości

Strona:PL Encyklopedyja powszechna 1860 T2.djvu/175

Z Wikiźródeł, wolnej biblioteki
Ta strona została przepisana.

europejskiej. Prawdopodobnie Argipejczycy byli pokoleniem kałmuckiem; Reichard utrzymuje, że główne ich siedziby były w dawniejszej gubernii Jarosławskiej.

 Argiwy, mieszkańcy greckiej prowincyi Argos, v. Argolidy. Ponieważ ci głównie odznaczali się podczas oblężenia Troi, dla tego Homer często nazywa Greków Argiwami.

 Argo, konstellacyja, ob. Okręt.

 Argolida (Argolis), wschodni półwysep Morei, pomiędzy zatoką Nauplii i Eginą, prowincyja królestwa greckiego, równina otoczona górami Peloponezkiemi, między któremi zasługują na wzmiankę: Malevo, starożytna Artemizion; Itag-Ilias, dawniej Arachnaion i Didyma. Dolinę Argos przerzyna rzeka Paniza, starożytna Inachus. Tradycyja niesie, że w Argolidzie osiadł Inachus na 18 wieków przed Chr. Danaus na 15 wieków, obaj przybyli z Egiptu. Tam panował Pelops i następcy jego Arteusz, Agamemnon, Eurysteusz i Dyjomed, tam przyszedł na świat Herkules. W najdawniejszej starożytności Argolida dzieliła się na oddzielne królestwa: Argos, Mycene, Tyrynt, Trezena, Hermiona i Epidaur, późniejsze Rzeczypospolite. Po wyswobodzeniu Grecyi, Argdida od 1838 r. stanowi jeden z 7 departamentów Morei; stolicą jego jest Argos, miasto które przez wieki zachowało swą starożytną nazwę.

 Argonauci, mitologiczni bohaterowie Grecyi, którzy pod dowództwem Jazona około r. 1350 przed Chr. wypłynęli z Jolkos do Kolchidy dla przywiezienia ztamtąd złotego runa. Historyja tego runa była następująca: Atamas, król beocki, z pierwszej żony Nefeli miał dwoje dzieci, Fryxusa i Hellę, które prześladowane przez macochę Inonę, od zmarłej matki otrzymały w darze złotorunego baranka Chryzomalla, który miał władzę myślenia, mówienia i latania. Wsiedli na niego rodzeństwo i puścili się ponad lądy i wody; Helle jednak, dostawszy zawrotu, wpadła w morze, które od niej nazwano Hellespontem. Fryxus szczęśliwie dostawszy się do Kolchidy, zaślubił Chalcyjopę, córkę tamecznego króla Aëtesa, barana Jowiszowi zabił na ofiarę, a runo z niego podarował teściowi, który poświęcił je Marsowi i nad strażą jego ustanowił smoka. Tymczasem Jazon, syn Erona, króla Jolkos w Tessalii, wychowaniec Chirona, chcąc owładnąć tron, zabrany mu przez stryja Pelijasza, otrzymał od tegoż przyrzeczenie, że mu go dobrowolnie odstąpi, jeżeli sprowadzi runo złote. Chętnie się tego podjął Jazon, i na okręcie Argo, tak zwanym od budowniczego Argusa, w 50, a podług niektórych w blisko 100 towarzyszy puścił się w drogę. Najznakomitszymi z pomiędzy innych Argonanautów (żeglarzy na statku Argo) byli: Admet, Antalides, Akastus, Aktor, Almon, Amfiareus, Amfidamas, Amfion, Ankaios, Areïus, Argus, Atalanta, Augeasz, Antolikus, Butes, Echion, Erginos, Eufemus, Eurytus, Fabrus, Filamunon, Glaukus, Herkules, Hylas, Idas, Idmon, Ifiklus, Ifis, Ifitus, Kalaïs, Kastor, Cefeusz, Klimenus, Klicyjusz, Laërtes, Lincyjusz, Melas, Meleager, Menoicyjusz, Mopsus, Nauplijusz, Nestor, Oïleus, Orfeusz, Palemon, Peleusz, Pollux, Polifemus, Talaos, Telamon, Tezeusz, Tifys, Tydeusz i Zetes. Jazon okręt swój poświęcił Neptunowi, po drodze pod Pelijonem odwiedził Chirona, zkąd przez Samotracyję przybył na wyspę Lemnos. Tu gościnnie przyjęci przez mieszkanki, które w roku poprzednim przez zazdrość wytępiły były na wyspie wszystkich mężczyzn, dopiero ulegając namowom Herkulesa zdołali się wydrzéć w dalszą podróż, i po wielu burzach i innych przygodach, przybyli do Kolchidy. Tu Aëtes przyrzekł oddać Jazonowi runo, jeżeli cztery byki o nogach śpiżowych, dar Wulkana, zaprzęże do pługa i zorze niemi rolę Marsowi świętą. Dopomogła mu w tém Medea, córka królewska, poczém Aëtes runa jednak nie wydał, aż Jazon