silnie i daje czarną magnetyczną kulkę, w kwasach nieco rozpuszczalny. Znajduje się w Grenlandyi i w Frederiksvärn w Norwegii. K. J.
Argand (Aimé), znakomity fizyk i mechanik, urodzony w Genewie, osiadły w Londynie, gdzie 1783 r. wynalazł lampę o podwójnym ciągu powietrza. Przed nim knoty do lamp były kręcone, a tem samem do palącego się oleju mała tylko ilość powietrza dostawać się mogła, dla tego też lampy paliły się ciemno i wydawały wiele dymu. Argand zamiast takich, użył knotów tkanych, mających postać walców próżnych; olej wznoszący się w takich knotach jest z dwóch stron wystawiony na działanie powietrza, przez co palenie jest dokładniejsze, a przez to większe światło się osiąga i zupełnie unika dymu i swędu. Początkowo lamp do takich knotów zastosowanych, nie uznano za wynalazek Arganda i nie zwano ich argandzkiemi, lecz kinkietami od nazwiska Quinquet’a, aptekarza paryzkiego, który zastosował do nich szkła powszechnie dzisiaj używane. Argand ważne także poczynił ulepszenia w gorzelnach; napisał oraz kilka znakomitych rozpraw, drukowanych w Journal de Physique i w Journal Encyclopédique.
Argandzkie lampy, ob. Argand i lampy.
Argandzkie świece, wynalezione przez Deformeaux w Londynie, z knotami kształtu cylindrycznego, od środka wydrążonemi, odznaczają się światłem niekopcącém i jasném, do zwyczajnego użytku jednak dla zbytnej kosztowności nieprzydatne.
Argee, uroczystość obchodzona w Rzymie w dniu 15 Maja każdego roku, w czasie której Westalki z mostu drewnianego (pons sublicius) wrzucały do Tybru 30 kolossalnych figur uplecionych z wici. Plutarch zwyczaj ten tłómaczy w ten sposób, jakoby w odległej starożytności osadnicy arkadyjscy, wygnani z kraju swego przez Argiwów, pod Ewandrem przybyli do Włoch, a potomkowie ich uwieczniali tą uroczystością nienawiść swoją dla ciemiężców.
Argelander (Fryd. Wilh. Aug.). professor astronomii w uniwersytecie Bonn, ur. r. 1799 w Memlu, uczył się astronomii pod Bessel’em w Królewcu. W r. 1821 został pomocnikiem Bessel’a w obserwatoryjum królewieckim, a 1822 r. prywatnym docentem w tamecznym uniwersytecie. W lecie 1823 r. na wezwanie udał się do Abo, gdzie zajął w nowo rządzoném obserwatoryjum miejsce pierwszego astronoma, i za przedmiot szczególny swoich spostrzeżeń obrał gwiazdy mające widoczny ruch własny. Po pożarze 1827 r., który zniszczył Abo, uniwersytet 1832 r. przeniesiony został do Helsingforsu, gdzie Argelander miał sobie poruczony nadzór nad budujacém się obserwatoryjum, które w r. 1834 zostało ukończoném. Za katalog 560 gwiazd, posiadających ruch własny widoczny, akademija nauk w Petersburgu przyznała Argelanderowi całkowitą nagrodę Demidowa. W początku 1827 r. przybył do Bonn i tutaj pierwszą jego pracą była budowa nowego obserwatoryjum, które 1845 zostało ukończoném. Owocem pracy Argelandera w témczasowém obserwatoryjum jest Uranometria nova, Berlin 1843, tudzież Astronomische Beobachtungen auf der Sternwarte von Bonn, Berlin 1846, w którém oznaczył położenie około 22,000 gwiazd na północnej półkuli nieba od 45—80 stopnia pochylenia. Ostatnie lata poświęcił spostrzeżeniom gwiazd, zmniejszających stopień świetności swojej.
Argellati, historyk i archeolog włoski, urodzony 1685 r. w Bolonii, umarł w Medyjolanie 1755 r., wsławił się dziełem p. t.: Bibliotheca scriptorum Mediolanensium; największą jednak zasługę zjednał sobie, wydając swoim kosztem rozmaite dzieła treści naukowej, jak np.: Rerum italicarum scriptores i Thesaurus novus veterum inscriptionum Muratori’ego i mnóstwo innych.
