urodził się w Arezzo roku 1492 i od tegoż miasta przybrał nazwisko. Nauki pobierał w rodzinném mieście, a chociaż nie odznaczał się pilnością, wcześnie jednak okazywał talent, który go później miał wsławić. Za napisanie sonetu przeciwko odpustom wypędzono go z Arezzo; udał się więc do Perugii, aby się wyuczyć introligatorstwa. Niedługo jednak tu pozostał, bo spłatawszy jakiegoś figla, powędrował piechotą w lichém odzieniu do Rzymu, z mocném postanowieniem wsławienia się. Jakoż w samej rzeczy, w niedługim czasie dowcipem swoim, wesołym humorem i poetyckim talentem licznych zjednał sobie przyjaciół. Był nawet w łaskach u Leona X i Klemensa VII, lecz za napisanie 16 sprośnych sonetów do wszetecznych figur, narysowanych przez Julijusza Romano, a wysztychowanych przez Marka-Antoniego Raimondi, musiał się z Rzymu oddalić. Mniej drażliwy pod względem moralności, przyjął go u siebie Jan Medyceusz, znany w wojnach włoskich pod nazwą: przywódcy czarnych band. Ten podał mu sposobność w Medyjolanie 1524 r. poznania i zyskania względów Franciszka I, króla francuzkiego. Ztąd zrobił wycieczkę do Rzymu, lecz za napisanie paszkwilu przeciwko pewnemu szlachcicowi bolońskiemu, gdy od tegoż został raniony sztyletem, a sprawiedliwości za ten napad nie mógł otrzymać, wrócił do Medyceusza, który go jak pierwej przyjął z otwartemi rękami, dzieląc się z nim nietylko stołem, ale i łożem, co wówczas uważano za dowód wielkiej życzliwości. Po śmierci Medyceusza osiadł w Wenecyi (1528 r.), gdzie również potężnych znalazł przyjaciół. Biskup Vicenzy nietylko pojednał go z papieżem, lecz polecił go względom cesarza Karola V. Ten ostatni, jak również Franciszek I i różni magnaci, przyséłali poecie bogate podarunki i płacili roczną pensyję, za co w miarę wynagrodzenia w niejednym panegiryku głośno wysławiani zostali. Natura hojnie udarowała Aretina wszelkiemi zdolnościami, jednakże nadewszystko przekładał pieniądze, dobrą kuchnię i kobiety. Papież Juliusz III wielce mu okazywał życzliwości, co ośmieliło Aretina, iż pomimo swych rozwiązłych obyczajów, zapragnął otrzymać kapelusz kardynalski. W tym celu raz jeszcze udał się do Rzymu, lecz gdy go nadzieje zawiodły, wrócił do Wenecyi, głosząc wszędzie, iż nie przyjął ofiarowanej sobie kardynalskiej godności. Jakie życie, taką i śmierć była Aretina (umarł 1556); umarł zanosząc się konwulsyjnym śmiechem, gdy mu opowiadano pocieszną awanturę jednej z jego sióstr, które znane były z rozwiązłych obyczajów. Poetyczne jego dzieła obejmują: pięć komedyi i jednę tragedyję, z których pierwsze odznaczają się dowcipem i werwą komiczną, druga nie jest bez zalet; dalej rozpustne Ragionamenti i Puttana errante; 16 wspomnionych wyżej Sonetti lussuriosi, które wraz ze swawolnemi dyjalogami przetłómaczone zostały na język francuzki, pod tytułem: Académie des dames, nakoniec Rime, Stanze, Capitoli wraz z kilkoma zaczętemi, lecz nigdy nieskończonemi epopejami. Aretino pisał także dla pieniędzy, lub przypodobania się papieżowi, książki religijne, jak: I sette salmi della penitenzia, będące właściwie parafrazą siedmiu psalmów pokutnych, Życie ś. Katarzyny, Najświętszej Panny, ś. Tomasza z Aquinu i t. d. Satyry jednak najlepiej mu się udawały, tak, iż przezywano go biczem na książąt, co wszakże nie przeszkadzało mu do pisania pochlebstw, posuniętych aż do płaszczenia się. Pomimo tego, że Aretino jako pisarz włoski jest uosobioną rozpustą, pomimo niemoralności niektórych utworów, dzieła jego dla czystości języka, śmiałości i mocy stylu, akademija della Crusca zaliczyła do klassycznych.
Aretuza, 1) jedna z Hesperyd (ob.); 2) jedna z Nereid, córka Nereusza i Dorydy, nimfa źródła. Ścigana przez bożka rzecznego Alfeusa, przybiegła do wyspy Ortygii pod Syrakuzą, gdzie się w źródło przemieniła.
