stały raz na zawsze, a przyrząd zanurzyć się musi w płynie tak głęboko, aż waga płynu wypchniętego nie wyrówna wadze całego areometru. Podziałka na szyjce umieszczona, daje bezpośrednio ciężar właściwy płynu, lub też w razach szczególnych ilość części, mających wartość handlową, zawartych w płynie, ile razy ciężar właściwy mieszaniny zależy od ich mniejszej lub większej ilości. Najbardziej rozpowszechnione użycie w przemyśle ma areometr Beaumego i alkoholometry. Areometr Beaumego jest dwojaki, jeden do płynów cięższych od wody, drugi do lżejszych. Jako zasadę przyjął Beaumé wodę i rostwór suchej, czystej soli kuchennej w wodzie. Dla płynów cięższych od wody, służy roztwór z 3 części soli w 17 wody. Miejsce dokąd zanurza się areometr w wodzie, oznacza Beaumé 0, a 15 kładzie tam dokąd dochodzi w roztworze soli. Przestrzeń między temi punktami dzieli na 13 równych części, i ten podział przedłuża idąc ku dołowi aż do 70. Areometr do płynów lżejszych od wody, ma stałe punkta w wodzie przy której stoi liczba 10, i w roztworze 1 części soli w 3 wody, gdzie stoi zero. Przestrzeń między 0 i 10 podzielona na 10 równych części, i takowe przedłużają się do góry aż do 30 lub 60 stopni. Podział taki bez żadnej racyjonalnej zasady nie daje jasnego wyobrażenia o ciężarze właściwym płynów, służy on jedynie przy działaniach technicznych do otrzymywania rozcieków zawsze jednej i tej samej tęgości. Gay-Lussac kładąc na podziałce liczby wyrażające ciężar właściwy, odniesiony do wody destylowanej, tak dla płynów lżejszych jako też dla cięższych od wody, zapobiegł niepewności, i życzyćby należało aby Densimetr czyli Gęstomierz Gay-Lussaca zastąpił empiryczny areometr Beaume’go. Mięszanina czystego wyskoku (alkoholu) z wodą, jest tem lżejsza im jest bogatszą w alkohol, tém zaś cięższa im więcej zawiera wody. Ciężar właściwy takiej mięszaniny dać nam może bezpośrednio ilość bezwodnego wyskoku zawartego w mięszaninie, czyli ilość części wartość mających, jeżeli przez poprzednie próby wiemy jakich zmian doznaje ciężar właściwy mięszaniny, w miarę zmieniającego się stosunku części składowych. Na tej zasadzie zbudowane areometry, noszą nazwisko alkoholometrów. Z tych najbardziej są znane, podług Richtera, Trallesa i Gay-Lussac‘a, ten ostatni jest obowiązującym w naszym kraju, od 1842 r. w którym to czasie zastąpił w czynnościach urzędowych i handlowych, aż do owej pory używaną próbkę do wódek, przez znanego Magiera do kraju wprowadzoną. Wymienione alkoholometra czyli probierze do wódek, biorą za zasadę ilość alkoholu bezwodnego zawartego w płynie. W Anglii przyjęto za zasadę ilość płynu wyskokowego pewnej określonej mocy, którą płyn w sobie zawiera i ta służy za jednostkę. Na tej zasadzie polega hydrometr Atkinsa, tam obowiązujący. W cesarstwie tęż samą zasadę przyjęto i areometr tam obowiązujący, znany pod nazwiskiem alkoholometru Hess’a, jest hydrometrem Atkinsa. W budowie swej łączy on zasadę areometrów o stałym ciężarze i o stałej objętości, przez co budowa jego jest nierównie kosztowniejszą od prostych alkoholometrów Trallesa i Gay-Lussaca. Ma jeszcze inną niedogodność przez wprowadzenie stopni dodatnych i ujemnych. Wyskok mieszany z wodą traci na objętości, tak np., kwarta wyskoku zmięszana z kwartą wody, nie daje dwóch kwart mięszaniny, ale nieco mniej, a tém samém ciężar jej właściwy nie będzie wyrównywał średniemu ciężarowi właściwemu wody i wyskoku. Podział alkoholometrów czyli próbierzy do wódek Richtera, Trallesa i Gay-Lussaca, daje bezpośrednio ilość alkoholu bezwodnego zawartego w 100 częściach mięszaniny; próbierz Richtera na wagę zaś Tralessa i Gay-Lussac‘a na miarę. Ten ostatni jako obowiązujący u nas w kraju więcej nas zajmować powinien. Ciężar właściwy płynów zmienia się wraz z temperaturą; im płyn jest cieplejszy, tém lżejszy tak, że przy wskazaniach
