trzymać się subarendarza, ale arendarza. Kiedy dobra puszczały się z inwentarzem żywym, jak z bydłem i pszczołami, dochówek szedł na korzyść arendarza. Za to ten ponosił też i wszelkie szkody, oprócz pomoru, (Jędrzej Moraczewski), statut litewski (roz. 4, art. 51, i roz. 7 art. 8) namieniając o arendzie dóbr, przepisuje tylko drogę prawną arendarzowi względem dziedzica, i temu nawzajem o zachodzące krzywdy. Nadto ostrzega, że kontrakt o arendę w obecności trzech szlachty spisany, w każdym sądzie wagę mieć ma. W epoce elekcyjnej arendy w Polsce były bardzo gęste i niedłuższe nad trzy lata: przyczyniły się przeto niezmiernie do zniszczenia wiosek i do upadku rolnictwa. Zgubny ten zwyczaj dotrwał dni naszych. Później wyraz ten wyszedł z użycia, a arenda dóbr zwykle nazywa się dzierżawą ob. Dzierżawca.
Arendarz, pierwiastkowo nazywał się każdy dzierżawca czy to wsi całej, czy jej części, młyna, tartaku i t. p. Później, przeszedł wyłącznie dla oznaczenia arendującego karczmę i propinacyję we wsi jednej czy w całych dobrach. Że zaś od dawnych lat aż do połowy niemal bytu królestwa Polskiego, wyłącznie żydzi dzierżawili tak karczmy jak propinacyję, przeto ten wyraz w dzisiejszym użyciu, określa żyda karczmarza, którego typy charakterystyczne pisarze nasi zachowali, a lud polski w pieśniach swoich głównie obrzędowych, dotąd panów arendarzy wspomina. Zwyczajem bowiem było przy obchodzie weselnym, że drużyna cała, od dworu szła do karczmy, gdzie ją podejmował bezpłatnie żyd arendarz. Mała to była nagroda biednego ludu, za rozpajanie go przez rok cały, i wyssanie wszystkich owoców krwawej jego pracy. K. Wł. W.
Arendt (Marcin Fryderyk), słynny podróżnik i archeolog, urodzony w Altonie 1796 r., zwiedził Norwegiję, Szwecyję. Niemcy, Szwajcaryję, Hiszpaniję, Włochy i Węgry, żyjąc tylko z łaski przyjaciół; sypiał często pod gołém niebem i nieraz obchodzić się musiał bez gwałtownych nawet potrzeb, Przybywszy do Neapolu posądzony został o karbonaryzm i zamknięty w więzieniu, gdzie srogie cierpiał męczarnie, które przyśpieszyły mu śmierć w 1821 roku. Zostawił wiele manuskryptów tyczących się archeologii Północy, które zapisał biblijotece w Kopenhadze.
Arenga, (Arenga). Rodzaj palm, utworzony przez La Billardiera. Jedyny tu znany gatunek Arenga saccharifera, rośnie w Chinach i na wyspach Moluckich, dochodzi 50 stóp wysokości, ma liście skrzydełkowate. Z tego drzewa otrzymują obfity sok, który po sfermentowaniu daje płyn smaku winnego, bardzo przyjemny do picia; po odparowaniu zaś płynu, otrzymuje się cukier krystaliczny brunatny, który krajowcy przenoszą nad cukier trzcinowy z przyczyny taniości. S. P.
Arensburg, stolica okręgu Oezelskiego, w gubernii Inflanckiej, leży na południowym brzegu wyspy Oesel, liczy 1,700 mieszkańców płci obojga: Niemców, Estończyków i Rossyjan. Kościołów dwa, jeden prawosławny, drugi ewangelicki. Szkół cstery. Domów murowanych 100, drewnianych 130. Wywozi się ztąd żyto i jęczmień na summę od 50,000 do 100,000 rs. Zamek założony roku 1334 przez biskupa Hermaua, dziś znajduje się w zwaliskach. Należał kiedyś do Kawalerów mieczowych, złączonych później z Krzyżakami. Słynie kąpielami morskiemi, tudzież mułem przybrzeżnym, leczącym choroby skórne i reumatyczne.
Areola, wyraz zdrobniały (z łacińskiego ara pole, a zatem poletko), tak nazywa się w fizyjologii botanicznej mała przestrzeń graniasta na powierzchni kory, liści i t. d., między kilkoma linijami lub żyłami, albo też oczko w przecięciu pojedyńczych włókien. W medycynie Areola znaczy kółko zaognione na skórze,
