metropolita i arcybiskup lwowski nie halicki, od r. 1806, umarł 1814. 2) Michał Lewicki także z biskupa przemyślskiego, metropolita od r. 1816, kardynał od r. 1856, umarł w Styczniu 1858 r. Za Angiełłowicza podlegało metropolii biskupstwo przemyślskie i chełmskie przez czas jakiś. Dzisiaj podlega jedno tylko przemyślskie, ale gdy metropolija ta zbyt ogromna postanowieniem cesarskiem z d. 8 Maja 1850 r., położono zasadę, że archidyjecezyja ma być podzieloną na dwie części, to jest na właściwe arcybiskupstwo lwowskie i na nowe biskupstwo stanisławowskie; podział ten jednak do dziś dnia jest tylko na papierze i spodziewać się należy, że śmierć ostatniego metropolity rzecz tę dopiero ostatecznie ułatwi. Za Lewickiego pierwszy raz metropolici zyskali suffraganów dla obszerności dyjecezyi, bo starzec arcybiskup potrzebował czynnej pomocy. Suffragani brali tytuł biskupów in partibus, co rzecz nowa jest na Rusi, pierwszy Jan Bocheński (ob.) zmarły w Styczniu 1858 r. był biskupem rozeńskim, Rosety, drugi dzisiejszy ksiądz Spirydjon Litwinowicz (ob.) jest biskupem Canato: od Stycznia także 1858 r. Ksiądz Litwinowicz rządzi archidyjecezyją jako administrator. W dzisiejszym składzie rzeczy, metropolija rozciąga się na ośm obwodów Galicyi, to jest: lwowski, stryjski, stanisławowski, kołomyjski, brzezański, złoczowski, tarnopolski, czortkowski i Bukowinę. Ludność zawieru w sobie 1,361,650. Odejść mają do przyszłego biskupstwa stanisławowskiego obwody: stanisławowski, kołomyjski, czortkowski i Bukowina z ludnością 604,596. Dzisiaj jest dekanatów w archidyjecezyi 48, parafij 868, kapelanij 301, klasztorów bazylijańskich męskich 8 i żeński 1, ten ostatni w Słowicie, męzkie zaś znajdują się we Lwowie, Hoszowie, Krasnopuszczy, Złoczowie, Podhorcach, Buczaczu, Pohoni i Ułaszkowcach. Ma pod sobą metropolita 8 szkół głównych, 272 trywijalnych, 2 szkoły panieńskie, 64 parafijalnych urządzonych a 507 nieurządzonych systematycznie. Księży świeckich jest 1,263, z których 1218 w dyjecezyi, a 45 po za dyjecezyją, oprócz tego jest 33 zakonników i 3 zakonnice. Cyfry te wzięte są z urzędowych wykazów na r. 1857. Jul. B.
Arcybiskupstwo lwowskie ormijańskie. Ormijanie na Rusi mieszkają od bardzo dawna, ale pierwsze ślady ich pewnej, stanowczo urządzonej hierarchii znajdujemy dopiero za czasów Kazimierza Wielkiego, który zaręczył im prawa i swobody, wolność religii katolickiej obrządkiem i językiem ormijańskim sprawowanej zaręczył, i Lwów wyznaczył na stolicę biskupa w r. 1367. Byli wtenczas ormijanie w jedności z Rzymem, czego pomiędzy innemi dowodzi i ta okoliczność, że przyjmowali ich we Lwowie Franciszknnie i że kaplica ś. Walentego w tym kościele nazywała się jeszcze w XVIII wieku ormijańską. Katedra jednak osobna ormijańska musiała stanąć za Kazimierza Wielkiego, to jest dzisiejszy kościół metropolitalny Ormijan Wniebowzięcia N. P. Szereg biskupów od owego czasu jest następujący: 1) Jan ze krwi królewskiej, doktór teologii w roku 1365. 2) Grzegórz Wielki, któremu król 20 Stycz. 1367 pozwolił mieszkać we Lwowie, przywilej który Jadwiga potwierdziła w r. 1388, wspomina o tém Barącz, w żywotach Ormijan. Miał i suffragana podobno, imieniem także Grzegorza. Daty o samym biskupie dyjecezyjalnym różne, 1384, 1414 nawet 1420, chociaż przed tym ostatnim rokiem występuje 3) Gabryjel r. 1415. 4) Krzysztof 1461, umarł 1478 r. 5) Stefan od 1485—1492 r., pewno to będzie ów patryjarcha Większej Armenii, który ujęty dla królów naszych Jagiellońskich wdzięcznością za opiekę nad Ormijanami, przybył z ojczyzny, patryjarchat złożył i oddawszy papieżowi w Rzymie osobiście posłuszeństwo, przyjął biskupstwo lwowskie; dotychczasowe nasze wiadomości, wypadek ten pod r. 1535 kładą, ale zapóźno; Stefan albowiem dożył podobno czasów Zygmunta Starego. Albowiem
