miała Dalen, Suntzel i Kremon z kluczami. Arcybiskup zwał się wtedy książęciem świętego państwa rzymskiego, prymasem i metropolitę. Pierwszym arcybiskupem rygskim z Krzyżaków był Jan Wallenrod (ob.). W takim stanie były rzeczy aż do reformy Lutra. Kościół rygski coraz więcej się rozprzęgał przez apostazyję biskupów, wreszcie na wyłomie został ostatni arcybiskup Wilhelm brandeburgski (ob.), brat Alberta księcia pruskiego. Z kolei był to dwudziesty arcybiskup rygski, a dwudziesty czwarty pasterz na tej katedrze. Najpierwszy rządzca swojej prowincyi duchownej, ostatnim biskupem miał pozostać, gdyż jedni z jego suffraganów rzucili stolice swoje, drudzy biskupstwa posprzedawali Danii lub Moskwie, innych wojny domowe i moskiewskie tak ucisnęły, że nie mieli ani kościołów, ani owieczek, a protestantyzm robił w katolicyzmie najokropniejsze spustoszenia. Chciał to niby książę Wilhelm przeciągnąć po za grobowe życie swojego kościoła, w tym celu przybrał sobie koadjutora w księciu Krzysztofie meklemburgskim, urodzonym 1553 r., ale był to człowiek młody, niespokojny, zuchwały, łakomy warchoł, Boga nie miał w sercu ale pieniądze, i wszystko mu jedno było wierzyć po lutersku czy po katolicku. Skończyło się na tém, że kiedy Inflanty przeszły pod panowanie polskie, Krzysztof był wzięty pod areszt, a kiedy Wilhelm margrabia umarł 1563 r., z katolicyzmem w Inflantach zupełnie się skończyło, i z tylu biskupstw nie było już w tej ziemi ani jednego. Taki znowu stan rzeczy trwał aż do czasów Stefana Batorego, który postanowił nowe pierwsze w Inflantach biskupstwo wendeńskie w r. 1582. Do tej chwili przez lat 20 nie było żadnego śladu katolicyzmu w Inflantach, w Rydze zaś nie było go długo i po ustanowieniu biskupstwa wendeńskiego, gdyż Ryga zupełnie przeszła na protestantyzm, a potém dostała się pod panowanie szwedzkie. Dzisiaj stan kościoła katolickiego w dawnych Inflantach jest następujący (nie bierze się tutaj w rachubę Inflant tak nazwanych polskich, o których patrz wiadomość pod art. biskupstwo inflanckie). Trzy tylko są kościoły katolickie, z tych dwa w gubernii inflanckiej, jeden zaś w estońskiej, wszystkie trzy należą do archidyjecezyi mohilewskiej i dekanatu petersburgskiego. W Rydze jest kościół pod nazwaniem N. P. Bolesnej, przy nim służbę Bożę pełnią Dominikanie, z których ksiądz Helan Kahn wyszedł na biskupa tyraspolskiego w r. 1848. Dzisiaj (według rubryceli mohylewskiej w r. 1859) proboszczem i przeorem jest ksiądz Stefan Kozłowski, pod nim sześciu księży litwinów pracuje, liczba parafijan wynosi dusz 1,408. Są oprócz tego w Rydze dwie kaplice katolickie, jedna znajduje się na cmentarzu, druga w szpitalu panien miłosierdzia. Drugi kościół ś. Jana Ewangelisty jest w Dorpacie, do którego parafijan należy dusz 405. Proboszczem jest kapelan uniwersytecki. W gubernii zaś estońskiej trzeci jest kościół świętych apostołów Piotra i Pawła, przy którym także jest dwóch Dominikanów, parafijan 1,408. Tak więc w Inflantach tak nazwanych szwedzkich, jest dzisiaj katolików tylko 3,221. Jul. B.
. Arcybiskupstwo kijowskie, metropolija ruska, początek swój bierze od wielkiego księcia kijowskiego Włodzimierza, który przyjąwszy wiarę chrześcijańską w r. 987 od Grecyi, zaraz ustanowił hijerarchiję, na jej zaś czele postawił metropolitę w stolicy swej naturalnej, to jest w Kijowie. Odtąd arcybiskupi kijowscy jako metropolici z zupełną władzą rządzą biskupami i kościołem na Rusi. Pierwszym metropolitą był Michał, Grek, przysłany od patryjarchy carogrodzkiego, któremu Ruś hierarchicznie podlegała, Mikołaja Chryzoberga. Grekami byli następni metropolici, co nie dziw żaden, gdyż patryjarchowie zawsze tak robili po ziemiach słowiańskich, t. j. utrzymywali swoją własną hijerarchiję. Jarosław Mądry, autor Prawdy ruskiej, chciał zniszczyć ten stosunek podwójnej zależności
