porozumieć z Rzymem, od którego ostateczny zależał wyrok. Więc papież Pius VII kanonicznie powierzył księciu prymasowi Raczyńskiemu, ażeby objął w administracyję biskupstwo warszawskie, aż do czasu kanonicznego urządzenia i nowego pod względem religijnym podziału kraju. Taki stan rzeczy trwał przez lat blizko czternaście. Arcybiskup gnieźnieński jako administrator warszawski, rządził naszą dyjecezyją przez tak zwanych wice-administratorów, księży biskupów Zacharyjaszewicza i Zambrzyckiego. Wreszcie nastał czas dla kanonicznych urządzeń za wskrzeszeniem Królestwa. Bullą z dnia 17 Marca 1817 roku Pius VII ognisko władzy dla nowego kościoła polskiego w królestwie wyznaczył w Warszawie, a starożytną świątynię miasta naszego, którą przed 19 laty obrał na katedrę, teraz podniósł do stopnia kościoła metropolitalnego. Odtąd nastali arcybiskupi warszawscy, których w ciągu ostatnich lat czterdziestu, było pięciu; szóstym zaś z kolei został dzisiejszy arcybiskup metropolita Melchior Fijałkowski. Katedra mohylewska dawniejszą jest, a ma dopiero szóstego arcybiskupa, nasza młodsza już siódmego liczy pasterza i szóstego także arcybiskupa. Posuwali się do tej najwyższej katedry w kraju, kolejno księża dyjecezyjalni biskupi kujawski, sandomierski, lubelski i krakowski, piąty i szósty szli z dyjecezyi w krajach niewiernych, in partibus. Arcybiskup Choromański szedł z kościoła adrazyjskiego, arcybiskup zaś metropolita dzisiejszy z hermopolitańskiego, pierwszy z administracyi dyjecezyi augustowskiej, drugi był wikaryjuszem kapituły warszawskiej przez lat dwanaście, suffraganował zaś w Płocku. — Szereg kanoniczny pasterzy, którzy siedzieli na stolicy warszawskiej od czasu jej założenia jest następujący: 1) Józef Bończa Miaskowski, biskup warszawski, od r. 1798—1804. Tego nie potrzebnie usuwają ze spisu pasterzy warszawskich w rubrycellach corocznych duchowieństwa i zaczynają szereg ten od arcybiskupów. Biskupi są zawsze poprzednikami arcybiskupów na jednej i tejże katedrze; wiele przecież innych biskupstw w świecie katolickim Kościół wyniósł do stopnia wyższego, był niegdyś i Paryż tylko biskupstwem. Miaskowski tedy, nie Malczewski powinien stać na czele pasterzy warszawskich. 2) Ignacy Nałęcz Raczyński arcybiskup gnieźnieński i razem administrator warszawski rachuje się kanonicznym następcą Miaskowskiego, bo trzymał biskupstwo warszawskie z upoważnienia stolicy apostolskiej. Za niego takiż sam był stosunek do siebie dwóch dyjecezyi, jak za Fryderyka Jagiellończyka, Gamrata i Bernarda Maciejowskiego, stolicy gnieźnieńskiej i krakowskiej. Raczyński był od r. 1804 do 1818. 3) Franciszek Skarbek Habdank Malczewski, z biskupa kujawskiego, wielkopolanin, pierwszy arcybiskup i prymas królestwa, wstąpił na katedrę 2 Października 1818 r., umarł 18 Kwietnia 1819 r. Był miesięcy sześć i pół. 4) Szczepan z Hołłowczyc Hołłowczyc, białorusin, z biskupa sandomierskiego, drugi arcybiskup prymas, wstąpił 17 Grud. 1819 r., um. 27 Sierp. 1823. Był lat trzy i przeszło ośm miesięcy (Administrator Wojciech Skarszewski biskup lubelski przez miesięcy 11). 5) Wojciech Leszczyc Skarszewski, z biskupa lubelskiego, trzeci arcybiskup prymas, wstąpił 12 Lipca 1824 umarł 12 Czerwca 1827. Lat trzy bez miesiąca. (Administrator ksiądz Xawery Szaniawski, scholastyk metropolitalny przez miesięcy 7). 6) Jan Paweł Pawęża Woronicz, rusin z Wołynia, z biskupa krakowskiego, czwarty arcybiskup prymas, wstąpił 28 Stycz. 1828 r., umarł 6 Grud. 1829 roku. (Administratorami: ksiądz Edward Czarnecki, kustosz metropolitalny od 17 Grud. 1829 r., do 5 Marca 1831 r., kiedy umarł. Po nim obrany ksiądz Adam Paszkowicz, archidyjakon metropolitalny od 1834 do 1837 roku. 7) Stanisław Kostka Lubicz Choromański, piąty arcybiskup z biskupa adra-
