prowadząc od najpierwszego Bernarda z Bremy kolejny szereg arcybiskupów, ale to w żaden sposób utrzymać się nie może, gdy zawsze, ile razy tego zaszła potrzeba, spotykamy na Rusi działających biskupów łacińskich z krajów sąsiednich, z Węgier, z Polski. Wreszcie potém biskupi lubuscy (ob.), mieli duchowną jurysdykcyję na Rusi, in partibus. Krok stanowczy postanowił tutaj Kazimierz W. zagarnąwszy Ruś, nabudował albowiem wiele kościołów; nieprawda jednak, co utrzymują niektórzy, że król ten postanowił całą hierarchiję łacińską na Rusi (Narusz, ks. 24, I. w przyp.). Zaszczyt ten całkowicie został się Ludwikowi Węgierskiemu, który Grzegorza XI upraszał o urządzenie Kościoła ruskiego. Papież zesłał na miejsce kommissyję z biskupów polskich, którzy postanowili arcybiskupstwo halickie i nowe trzy biskupstwa, i te pod władzę jego metropolitalną poddali, to jest przemyślskie, włodzimierskie i chełmskie. Było to w r. 1375. Spór jednakże nierozstrzygniony dotąd, kto był pierwszym arcybiskupem, Krystyn z Ostrowa, którego Niesiecki wymienia na czele jeszcze nawet pod r. 1364, i najnowsze rubrycelle dyjecezyi pod r. 1361, utrzymać się nie może, zapewne był biskupem na missyi i bez pewnej dyjecezyi, zakonnikiem i biskupem, ex societate peregrinantium, jak ich nazywano. Długosz pierwszego arcybiskupa zowie Jakóbem, ale był nim najprędzej Antoni (ob.). Jednocześnie zaraz z postanowieniem tej hijerarchii, Władysław książę Opolski, namiestnik Rusi, który nadał Tustań miasteczko arcybiskupom, pisał do Rzymu z prośbą, ażeby katedrę metropolitalną z Halicza przeniesiono do Lwowa, jako do miasta znakomitszego i bezpieczniejszego: Halicz, mówił, jest bez murów i zbyt oddalony a blizko Tatrów, jest ogniskiem schizmy i t. d. Lwów zaś bogatszy, ludniejszy i warowniejszy. Prośba ten miała skutek, że papież do dawniejszych konsystorzów swych na Rusi, prymasa, oraz biskupów krakowskiego i płockiego, pisał pytając się o ich radę. Bullę tę papiezką wydrukował Turgieniew w Historiae Russiae munimenta (t. I, str. 34), ale datę mylną położył, z Avignonu 3 Marca 1232. Do przeniesienia rzeczywistego stolicy metropolitalnej przyszło dopiero za Władysława Jagiełły. Sześciu arcybiskupów od r. 1375 siedziało w Haliczu, ostatnim był Mikołaj Trąba, siódmy Jan z Rzeszowa został pierwszym arcybiskupem lwowskim od r. 1416. Lubo miał władzę metropolitalną nad biskupami swojej prowincyi, tutejszy arcypasterz, przecież ulegał prymasowi, musiał zjeżdżać na synody przez niego zwoływane lub posyłać zastępcę, pod prymasa wyroki appellacyjne poddawał się, zawsze jednak po nim pierwszy zajmował miejsce i w duchowieństwie i w senacie, lubo wielu miał od siebie niższych biskupów i bogatszych, i większe posiadających znaczenie. Później pod władzę duchowną arcybiskupa, dostały się jeszcze oprócz trzech z r. 1375, dyjecezyje kamieniecka, kijowska i bakońska czyli wołoska, która tutaj z gnieźnieńskiej przeszła prowincyi, za to pierwotna włodzimierska, późniejsza łucka, przeszła do gnieźnieńskiej. W ostatnich tedy czasach miał arcybiskup lwowski pięć suffraganii, z tych jedna in partibus, wołoska. Na tej katedrze siedzieli w dawnych czasach Grzegorz z Sanoka, Jan Długosz, Jan Dymitr Solikowski, znakomici uczeni i gorliwi pasterze. Rzadki był niesłychanie przykład, żeby z tego arcybiskupstwa przesiadł się kto na prymasostwo i pierwszy tego przykład spotykamy za króla Alexandra, który Jędrzejowi z Boryszewic dał prymasostwo w r. 1503. Poprzednio Jędrzej trzymał arcykatedrę lwowską razem z biskupstwem przemyślskiem. Fakt podobny spotykamy znowu w XVIII wieku. Wtedy Leszczyński chciał przenieść na prymasostwo koronatora swego Konstantego Zielińskiego, ale się to nie udało i Zieliński długo wycierpiał więzienie na Moskwie. Władysław Alexander Łubieński, ostatni koronator ostatniego króla w r. 1759, jedyny był co ze
