Przejdź do zawartości

Strona:PL Encyklopedyja powszechna 1860 T2.djvu/119

Z Wikiźródeł, wolnej biblioteki
Ta strona została przepisana.

instytucyjom, listy królewskie i prywatne i t. p. — Archivum w Radomiu, obejmuje akta ziemskie i grodzkie byłego powiatu radomskiego, sandomierskiego i opoczyńskiego, od r. 1410 do 1796, ksiąg 1575. — Archivum w Piotrkowie, obejmuje akta ziemskie, grodzkie i podkomorskie powiatu piotrkowskiego, oraz miasta Piotrkowa i Wolborza; akta popruskie, sądowe i tak zwane Boni ordinis; najwyższe poczynają się od r. 1520—1792, ksiąg 6849. — Archivum w Kaliszu, zawierają akta dawnego województwa kaliskiego, ziemskie i grodzkie, oraz lustracyje starostw, taryffy powiatów, oraz akta dawnej ziemi wieluńskiej, powiatów konińskiego, ostrzeszowskiego, akta dawnych magistratów kaliskiego, pyzdrskiego, wieluńskiego, ostrzeszowskiego, Praszki, działoszyńskiego, Kleczewa, Słupcy, Lutomierska, Szczercowa, Tuliszkowa, razem ksiąg 2,748 od r. 1410 do 1793. — Archivum w Sieradzu, przeniesione obecnie do Kalisza, zawiera akta ziemskie i grodzkie byłych powiatów piotrkowskiego, radomskiego, szadkowskiego i sieradzkiego od r. 1386—1792, oraz 23 dyplomatów oryginalnych pargaminowych od r. 1450—1777, po większej części miasta Sieradza dotyczących. Akt popruskich od r. 1794—1810, oraz dawniejszych inkwizycyi plik i fascykułów kilkaset. — Archivum w Płocku, zawiera akta grodzkie i ziemskie, ciechanowskie, płockie, bobrownickie, nurskie, ostrołęckie, różańskie, makowskie, sieluńskie, pułtuskie, wyszogrodzkie, zakroczymskie, nowomiejskie, mławskie, szreńskie i biedzkorskie; oraz akta radzieckie i wójtowskie miast w tychże ziemiach i powiatach leżących, gdzie znaleść można bogaty materyjał do dziejów miast polskich dawnych, charakterystyki ludności obyczajów, praw i t. p., razem ksiąg 3,655, od r. 1483—1802, oraz kilkaset fascykułów i plik. — Archivum w Łomży, obejmuje akta sądowe, ziemskie, grodzkie i podkomorskie, łomżyńskie, zambrowskie, ostrołęckie, koleńskie, wizkie, radziłowskie, wąssowskie, szczuczyńskie, bielskie, tykocińskie, oraz akta wójtowskie i miejskie burmistrzowskie magdeburgskie, także prawa i konstytucyje w dawnej Polsce ustanowione i uniwersały. Ksiąg 2,230 od r. 1421—1809. Tu należą także akta magdeburskié miast Augustawa i Lipska, ksiąg 77; idą od r. 1556—1801. — Archivum w Siedlcach, obejmuje akta ziemi liwskiej, łukowskiej, stężyckiej, drohickiej i mielnickiej, grodzkie i ziemskie oraz miejskie, w których prócz powyższych są akta miasta i hrabstwa bialskiego i innych w tychże ziemiach, ogółem ksiąg 1,605 od r. 1445— do 1810. — Archivum w Lublinie, ma akta ziemskie grodzkie i podkomorskie lubelskie, urzędowskie, chełmskie, krasnostawskie, parczowskie, szczebrzeszyńskie, horodelskie i grabowieckie, ogółem wraz z plikami ksiąg 3,336 od r. 1402—1810. — Archivum w Warszawie, obejmuje akta powiatów brzesko-kujawskiego, kowelskiego, przedeckiego, radziejowskiege, łęczyckiego, orłowskiego, brzezińskiego, kamieńczykowskiego, ziemi rawskiej, sochaczewskiej, gostyńskiej, czerskiej, razem ksiąg 2,759 od r. 1,385 po r. 1810. Dla historyka, bądź dziejów wewnętrznych Polski, bądź części, której jego, miasta, czy kościoła, dla śledzącego dzieje prawa polskiego, dla badacza charakteru narodu, jego zwyczajów i obyczajów, wreszcie dla spraw osobistych spadkowych, czy dziedzicznych, opartych na prawach, czy zapisach przodków, akta archivum dawnych, nie przestaną nigdy być nieoszacowanym zabytkiem, drogocenną pamiątka i żywą historyją narodu. — Archivum w Krakowie, składają: Księgi radzieckie miasta Krakowa, złożone w ratuszu, przechowywane w osobnych księgach, które zwano: Liber privilegiorum, Colloquiarium, Conclusionum i t. p. Do początku XVII wieku jak najdokładniej były spisywane, w późniejszych widać nieład. Akta radzieckie (Acta officii consularis) idą od r. 1392 aż do 1794. Do połowy XVI wieku, najwięcej po niemiecku pisane. Akta