nawet przebiegać bez ubrania ulice Syrakuz powtarzając ciągle te wyrazy. Zasada ta obfita w następstwa, doprowadziła Archimedesa do wielu odkryć, których wykład obejmuje pierwsza księga jego traktatu, w drugiej zaś księdze rozbiera bardzo wiele nader trudnych pytań, o położeniu i stateczności ciał zanurzonych w płynach. Do innych odkryć Archimedesa w mechanice, których liczbę podawali starożytni pisarze na czterdzieści, należy śruba pochylona, którą miał odkryć będąc w Egipcie, celem podania mieszkańcom łatwiejszego sposobu do wylewania wody z miejsc nizkich po wylewach Nilu, a której także mieli używać żeglarze dla wylewania wody dostającej się wewnątrz okrętów. Szruba bezkońca, wielokrążki, tudzież krążek ruchomy uważane są za wynalazki Archimedesa. Powszechnie znane są wyrazy, które Archimedes wyrzekł do Hierona zadziwionego jego wynalazkami: daj miejsce, na którémbym stanął, a ziemię z miejsca poruszę. Pappus w rzeczy samej podaje za czterdziesty wynalazek Archimedesa machinę, za pomocą której bez obcej pomocy, okręt ogromnych wymiarów z lądu spuścił na wody; lecz z uwagi jak wielka ilość siły pokonywa się przez tarcie, i że o ile oszczędza się siła, o tyle traci się na prędkości i czasie, widoczną jest rzeczą, że na poruszenie tak ogromnego ciężaru na ilość widzialną, zbyt długiego czasu byłoby potrzeba dla pojedyńczego człowieka, można więc to podanie uważać za przesadzone. Niedoszło nas także przez Pappusa wspomniane opisanie Sphaeropasia czyli kuli Archimedesa, opisanej przez Klaudyjana, za pomocą której przedstawiał biegi ciał niebieskich. Sława, której Archimedes używał, była powodem, ze wiele innych odkryć jemu przypisano później, a które podług wszelkiego prawdopodobieństwa przez innych były dokonane; do rzędu takich należą organy hidrauliczne, które Tertulijan przypisuje Archimedesowi, a które zwykle uważane są za wynalazek Ktezybijusza. Pozostaje jeszcze powiedziéć o Archimedesie jako obrońcy ojczyzny. W r. 212 przed nar. J. Chr. Rzymianie w nieporozumieniu z następcą Hierona, postanowili opanować Sycyliję, i po wielu powodzeniach obiegli Syrakuzy. Mieszkańcy postrachem zdjęci, niewielki byliby stawili opór rzymskim zastępom, gdyby Archimedes nie obudził ich odwagi; on to machinami swemi tyle dokazał, że wszelkie pokuszenia nieprzyjaciela o opanowanie miasta okazały się bezskutecznemi. Rzymianie więc postanowili zmusić Syrakuzan do poddania się oblężeniem, podczas którego Archimedes z pomocą zwierciadeł miał spalić flotę rzymską, jak to podaje Zonaras, opierając się na świadectwie Dijona, i Tzetzes, polegający na Dijodorze i Dijonie. Ponieważ historycy rzymscy jak Liwijusz, opisujący tę wojnę i unoszący się nad innemi czynami Archimedesa, tudzież Plutarch i Polibijusz, który swój opis tej wojny ułożył w pół wieku po oblężeniu Syrakuz, nie wspominają o spaleniu floty, tudzież zważając jakiegoby czasu potrzeba na ustawienie zwierciadeł, przez który okręta rzymskie musiałyby stać nieruchome, aby działanie zwierciadeł uczynić możliwem, nie zdaje się aby to w rzeczy samej mogło nastąpić. Gdy nakoniec Marcellusowi wodzowi rzymskiemu udało się opanować Syrakuzy, wtenczas właśnie, kiedy jej obrońcy niespodziewając się napadu Rzymian, opuścili mury i obchodzili uroczystość Dyjany, wydał miasto na łup żołnierstwu, zaleciwszy oszczędzać Archimedesa. Źle jednak rozkaz wodza został wykonany. Żołnierz czy to zniecierpliwiony oczekiwaniem na odpowiedź od Archimedesa, zajętego kreśleniem figur na piasku, czy też pałając żądzą posiadania szkatułki, którą Archimedes posiadał, zabił go. Marcellus żywo uczuł ten wypadek, bliższych Archimedesa, pozostałych przy życiu, hojnie obdarzył i wydał im ciało, nad grobem którego wystawiono pomnik, a na nim wyryto wizerunek kuli w walec wpisanej, po którym Cycero, będąc kwestorem Sycylii, poznał miejsce wiecznego spoczynku tego wielkiego człowieka
