Przejdź do zawartości

Strona:PL Encyklopedyja powszechna 1860 T2.djvu/105

Z Wikiźródeł, wolnej biblioteki
Ta strona została przepisana.

interesie do Rzymu dnia 2 Marca 1673 r., biskup wprowadził już żądane odpusty i przywileje w dniu 22 Sierpnia t. r.; bractwo zaś przyjęło tytuł archikonfraternii. Skutkiem powyższego urządzenia było, iż bractwo zupełnie zależało od władzy magistratu starej Warszawy, a ten widać tak dalece wdawał się w ich sprawy, iż zmuszeni byli zaraz po wstąpieniu na tron króla Jana III zanieść do niego prośbę, aby akt erekcyi przez magistrat zrobiony, jako mniej dogodny mógł być skasowany. Prośbę tę i przyczyny znaleziono uzasadnione, a król wydał na sejmie koronacyjnym dnia 20 Lutego 1676 r. przywilej, który poprzednią ustawę unieważnił, a inną tamże załączoną nadał i za obowiązującą uznał. Odtąd poczyna się najświetniejsza epoka bractwa, widzimy to i po jego album, w którém własną ręką zapisał się król Jan III, królowa Maryja Kazimiera, królewicz Jakób, oraz najmożniejsze rodziny Radziwiłłów, Lubomirskich, Leszczyńskich, Potockich, Tarłów, Scipionów, Zbąskich, Szczuków, Lanckorońskich i t. p. Stanisław Baryczka potomek dawnych mieszczan warszawskich, wtedy już szlachcic i podstoli czerniechowski, nadali seniorom bractwa prawo patronatu do ich kaplicy (5 Października i 5 Listopada 1676 r.). Biskup Wierzbowski przyjął wznowienie kanoniczne wszystkich dawnych i nowych ustaw i erekcyi zgromadzenia (dnia 29 Sierpnia 1679 roku). Rośnie też bractwo i w zamożność majątkową. Alexander i Katarzyna małżonkowie Groszkiewiczowie, ozdabiają kaplicę i pierwszy fundusz na jej uposażenie wyznaczają (dnia 28 Maja 1687 r.). Biskup zaś Wierzbowski w tymże roku wydaje erekcyję na pierwsze nabożeństwo, odprawione w tejże kaplicy przed ołtarzem N. P. Maryi. Zaszły wprawdzie w następnym 1688 roku chwilowe nieporozumienia, gdy niektórzy z niespokojnych braci przenieśli się do kościoła OO. Dominikanów, wszakże podobny postępek jako przeciwny prawom i ustawie, nie mógł się ostać, oderwani przeto wichrzyciele musieli ustąpić, a kapituła poznańska jako naczelna duchowna władza, raz jeszcze zatwierdziła erekcyję (dnia 12 Lipca 1689 r.). Nadto Stanisław Witwicki biskup poznański, postarał się o bullę papieża Alexandra VIII, wydaną dnia 21 Sierpnia 1690, która i bractwo i darowiznę kapituły najwyższą duchowną powagą utrwaliła. Przybyły następnie zapisy na stałe fundusze, pomiędzy innemi ze znaczniejszych: Sroczyńskich i Soczawskich (1691), Bogdanowicza (1692), Wysoczyńskich (1693) i t. d., z obowiązkami odprawiania nabożeństw i utrzymywanie w świetnym stanie kaplicy bractwa. Z tych i innych znakomitych darów, kupiło zgromadzenie w roku 1736, kamienicę przy ulicy Piwnej pod Nr. 102, nabyło częściami od r. 1736 do 1796 kamienicę w rynku Starego-Miasta pod Nr. 64, zaś w roku 1744 brat Grudziński zapisał dom swój przy ulicy Brzozowej pod Nr. 211. W tén sposób gdy pomnożone zostały zasoby materyjalne, a spokojność bractwa nie była zachwianę, mogli bezpiecznie zajmować się chwałą Bożą i swemi obowiązkami, zwłaszcza iż niebrakło im ciągle wyższej protekcyi i opieki. Królowie August II, August III, wraz z królową Maryją Józefą zostali jego protektorami i zapisali się do album, którego karty obok licznej drużyny zacnych mieszczan, i świetnemi imionami pierwszych rodzin w kraju się zapełniły. Czytamy też w owej księdze własnoręczne podpisy kardynała Lipskiego, hetmana wielkiego koronnego Branickiego, biskupów Załuskich Andrzeja i uczonego Józefa, całą rodzinę książąt Czartoryskich, Szembeków, Ogińskich, prymasa Ostrowskiego, Bielińskiego marszałka wielkiego koronnego, obu biskupów Dembowskich i Hozjusza, całą rodzinę Mniszchów, Czapskich, Sierakowskich, Kossowskich, Grabowskich i t. d. Znakomity nasz malarz Szymon Czechowicz, zapisał się także do liczby członków bractwa. Od drugiej połowy XVIII wieku, bractwo znowu się do upadku chyli, czasy bowiem zaczęły się zmieniać, powoli ustawały wraz ze słabnięciem wiary