Przejdź do zawartości

Strona:PL Edward Nowakowski - Wykaz zniesionych kościołów, kaplic i klasztorów w Krakowie.pdf/15

Z Wikiźródeł, wolnej biblioteki
Ta strona została przepisana.
IV.
Zniesione w Krakowie kollegijaty.

Wspomniéć tu jeszcze nie zawadzi o zniesionych w Krakowie kollegijatach, zwłaszcza, że piérwotną zasadą kollegijat było: życie wspólne duchowieństwa świeckiego, na wzór zakonnego w klasztorach, jako doskonalsze. Głównym atoli celem kollegijat jest podniesienie chwały Bożéj, przez liczniejszy zastęp poważniejszych osób z duchowieństwa i okazalszy sposób odprawiania nabożeństwa. Kollegijaty mają nadto swe kapituły, złożone z kanoników, pod prezydencyą swego przełożonego prałata i używają praw i przywilejów takich samych, jak i kapituły katedralne. Takich kollegijat w Krakowie było pięć; z tych pozostała tylko jedna kollegijata św. Anny i tu ją tylko imiennie; pozostałe tu tylko prawo do kollegijaty, (ponieważ nie była nigdy zniesioną), słowem, jestto kollegiata de jure, ale nie de facto. Czy były to tak zwane Collegiatae insignes? (W. Smoniewski o kościołach kollegiackich w Krakowie, r. 1868, Kraków).

1) Kollegijata św. Floryjana r. 1333 podniesiona, miała 4 prałatów, 8 kanoników i 20 innych księży. R. 1779 kollegiata św. Floryjana została zniesioną. Znaczenie kollegijaty św. Floryjana było bardzo wielkie — i od imienia Floryjana. Kleparz dzisiejszy zwany był Florencyą.
2)św. Jerzego (1347?) miała 2 prałatów, 4 kanoników, 1 mansyonarza i 1 prebendarz, (ob. w. kościół św. Jérzego).
3)Wszystkich Św. od r. 1492 miała 7 prałatów, 15 kanoników, i 7 wikaryuszów (ob. w.).
4)św. Michała od roku 1505 miała 2 prałatów, 4 kanoników, i 4 mansyonarzy (ob. w.).
5)św. Anny od 1535 r. miała 6 prałatów, 5 kanoników i 7 wikaryuszów.

Nadto, kościół św. Idziego, jakkolwiek był w posiadaniu Benedyktynów, uważany był, niewiadomo z jakiego tytułu, za kollegijacki. Do tego kościoła w r. 1320 przeniesiono kollegijatę, będącą wpiérw przy kościele św. Andrzeja. Wszystkiego miał tu być tylko 1 kustosz i 3 prebendarzy.

Marya Estreicherówna.
separator poziomy