Jak we wszystkich swoich czynnościach, tak też i w stosunku do Jasnej Góry, ten król przez Moskali narzucony Polsce. najsmutniejsze, owszem najwstrętniejsze po sobie zostawił wspomnienie. Gdy wszyscy królowie polscy korzyli się przed majestatem Matki Bożej na Jasnej Górze i w dowód swojej czci i pobożności składali hojne swoje dary w ofierze, Stanisław August, chociaż niepodal Częstochowy przejeżdżał, nigdy tu nie pozostał. A czyż jakąbądź złożył tu ofiarę? Owszem ograbił Jasną Górę i to w sposób nikczemny. Piszący o Stanisławie Auguście nie wspominają o tem, chociaż mogli wiedzieć, jak np. Kalinka i Przyborowski w »Biesiadzie Literackiej«, wypisujący niedokładnie o wypadkach w onym czasie na Jasnej Górze z Balińskiego (książka zbiorowa ofiarowana K. W. Wójcickiemu str. 376) ani też Encyklopedya Kościelna cytująca artykuł Balińskiego. Wypada więc o tem wspomnieć jako przedwstęp do zaszłych tu wypadków za Konfederacyi Barskiej, tem bardziej, że Stanisław August mszcząc się z tego powodu na Paulinach, nakazał był poddać Jasną Górę Moskalom, wbrew powszechnemu żądaniu, żeby takową zajęło wojsko polskie i odebrał Paulinom starostwa kłobuckie i brzezińskie — bezprawnie, bo przez Sejmy nadane.
Rzecz tak się miała: zamożny szlachcic Anastazy Wargawski, wstąpiwszy do zakonu Paulinów, przez intrygi, z przeora krakowskiego zostawszy r. 1762 prowin-
Strona:PL Edward Nowakowski - Częstochowa w obrazach historycznych.pdf/77
Ta strona została uwierzytelniona.
IX. Stanisława Augusta szkaradne z Paulinami postąpienie.
