Strona:PL Edward Nowakowski - Częstochowa w obrazach historycznych.pdf/114

mirskich, na pamiątkę, że kosztem ks. Jerzego Lubomirskiego, podkomorzego koronnego, starostę Olsztyńskiego, w r. 1723 wystawioną została. Cała ta brama, z kamienia ciosowego wystawiona, pochodzącego ze wsi Chełmo pod Wielkomłynami. Robota kosztowała 12.000 zł. oprócz malowania i złocenia obrazu Najśw. Maryi Panny. Po śmierci kazał się na Jasnej Górze pochować, co nastąpiło r. 1727. Przeszedłszy potem plac kolisty, otoczony murem i kratą, a za nim most na pierwszym przekopie, jest głęboka i do dawnego szańca przedmostowego prowadząca brama, nad którą widać popiersie (najokrutniejszego ciemiężyciela Paulinów) króla Stanisława Augusta, z białego marmuru w kształcie medalionu, wśród armatury. Następnie dalej szaniec, dziś będący przejściem obmurowanym i dwoma ogródkami otoczonym. Ztąd brama płaska z figurą kamienną N. Panny Bolesnej w wydrążeniu u góry umieszczoną, prowadzi na most nad drugim przekopem postawiony, z którego dopiero wchodzi się do ostatniej bramy wałowej głęboko sklepionej. Nad nią znajduje się malowany na murze w całej postaci wizerunek ks. Władysława Opolskiego, jako fundatora, utrzymującego na dłoni kościół Jasnogórski; pod nim herb królestwa. Za ostatnią bramą z obu jej stron są wejścia na wały, a na prawo brama z herbem z kamienia Pilawa (Potockich), prowadząca na dawny cmentarz klasztorny, gdzie stoi dzwonnica, wprost zaś od wyżej wspomnianej bramy są drzwi do kościelnego przysionka pod wielką wieżą, obok której głęboka i otwarta brama prowadzi na dziedziniec przedklasztorny czyli klaustrum. Brama ta opiera się z drugiej strony o inną budowę, gdzie na dole była apteka, na piętrze zaś pokoje zwane królewskimi.