Strona:PL É Gaboriau Niewolnicy paryscy.djvu/532

 To pewna, że nie ubóstwo zniewalało księcia Champdoce do takich oszczędności.
 Wiadomo było w Poitoux i okolice, że miał przeszło za milion dwakroćstotysięcy gruntów, nie licząc lasu Champdoce, który umiejętnie zagospodarowany przynosił rocznie do trzydziestu tysięcy franków.
 Przypuszczano przytem, i najsłuszniej, że majątek jego w gotowiznie przewyższa znacznie majątek w ziemi.
 Naturalnie że miano go za skąpca — ale w tem mylono się. Nie był on skąpcem w zwykłem znaczeniu tego wyrazu.
 Uparty ten magnat wykonywał poprostu plan oddawna obmyślany i stanowczo ułożony.
 Przeszłość jego mogła pod pewnym względem wytłumaczyć takie postępowanie.
 Urodzony w roku 1770., książę Champdoce emigrował i służył w armii Kondeusza. Nieubłagany wróg rewolucji, mieszkał on w Londynie przez cały czas trwania cesarstwa, zmuszony dla utrzymania się przy życiu, dawał lekcje szermierki.
 Powróciwszy do Francji wraz z Burbonami, szczególnemu trafowi zawdzięczał to, że odzyskał jedną część ogromnych dóbr swej rodziny.
 Ale cóż znaczyła ta część dla niego? Nic. Porówniwając swoje teraźniejsze bogactwo z książęcym przepychem przodków, poczytał się za nędzarza.
 A tu, jak na dobitek, obok starej arystokracji, próżniaczej i zdenerwowanej, widział jak wzrasta arystokracja nowa, młoda, ambitna, ruchliwa, dumna ze swych bogactw, jakby losem przeznaczona do wydarcia dawniejszej arystokracji całego jej wpływu i uroku.
 Wtedy to ten człowiek, którego rodowa duma egzaltowała aż do szału, powziął myśl, której następnie poświęcił całe życie.
 Sądził, że wynalazł środek przywrócenia dawnemu rodowi Champdoce całej jego przeszłej