Strona:PL-Denis Diderot-Kubuś Fatalista i jego Pan.djvu/331

Z Wikiźródeł, wolnej biblioteki
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ta strona została uwierzytelniona.


czy bylibyście tak litościwi uwolnić mnie od tego przeklętego zwierza? Ładny jest, ale zgoła do niczego, chyba harcować pod jakim kawalerem, a to znów nie moja sprawa...“ Ofiarowano mu wymianę na jednego z dwu innych koni, do wyboru; zgodził się i nasi podróżni powrócili zwolna w miejsce, gdzie zażywali spoczynku. Niebawem ujrzeli z zadowoleniem, iż koń, którego ustąpili wieśniakowi, ima się bez odrazy nowego rzemiosła.
KUBUŚ. — I cóż, panie?
PAN. — Ha, nic pewniejszego nad to, że jesteś jasnowidzący; chodzi tylko, czy z łaski Boga czy djabła. Nie umiem tego rozstrzygnąć. Kubusiu, drogi przyjacielu, lękam się, że ty masz djabła w sobie.
KUBUŚ. — Czemu djabła?
PAN. — Dlatego, że robisz cuda i że twoje zasady są wielce podejrzane.
KUBUŚ. — A cóż za wspólność między zasadami jakie się wyznaje, a cudami jakie się działa?
PAN. — Widzę, że nie czytałeś Dom la Tasta.[1]
KUBUŚ. — I cóż powiada ów Dom la Taste, którego nie czytałem?
PAN. — Powiada, że Bóg i djabeł zarówno czynią cuda.
KUBUŚ. — A po czemż odróżnia się cuda Boga od cudów djabła?
PAN. — Po zasadach wiary. Jeśli zasady są dobre, cuda są z Boga, jeśli złe, z djabła.

KUBUŚ. — (Tutaj Kubuś zaczął pogwizdywać, poczem dodał:) — A któż pouczy mnie, nieświadomego biedaka, czy zasady wiary czyniącego

  1. Dom Ludwik la Taste, benedyktyn, biskup betleemski, rodem z Bordeaux, zmarły w r. 1754, utrzymywał, wbrew autorom występującym w obronie konwulsyj i innych rzekomych cudów wydarzających się w owym czasie gromadnie w Paryżu, że djabły mogą sprawiać dobroczynne cudy i cudowne uleczenia aby wodzić ludzi na pokuszenie. Cała ta kwestja była w owej epoce bardzo aktualna.