Strona:Kazimierz Bukowski - Władysław St. Reymont. Próba charakterystyki.djvu/60

Z Wikiźródeł, wolnej biblioteki
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ta strona została przepisana.


że masa ludzka, goniąca za majakami swoich indywidualnych celów, oderwanych od realnego podłoża nieugiętych praw kolektywnej pracy, musi dojść do zagłady i zatraty, podyktowało Reymontowi koncepcję zbiorowiska ludzkiego, zorganizowanego społecznie w imię wspólnej pracy, opartej na zasadach czynnego udziału każdej jednostki w zbiorowem napięciu energji i celowym wysiłku całej społeczności.

Reymont jest poetą zbiorowości. Intuicyjnie wyczuwa i ogarnia tragedje świata chłopskiego, aktorskiego, urzędniczego, robotniczego i zwierzęcego. Zbiorowość jest dla niego bohaterem. Podobnie jak Zola uważa Reymont zbiorowisko ludzkie za żywą istotę, jak np. w „Ziemi obiecanej”, gdzie istota ta żyje pod przemożnym, fatalnym wpływem potężnej siły świata fabrycznego. Z niezrównaną plastyką i bezpośredniością odtwarza ruchliwe i zmienne oblicza miast, bujne życie wsi, nerwowe, pulsujące odruchy środowisk przemysłowych, tętno wielkich fabryk, spokojną, zatęchłą atmosferę prowincji i hałaśliwy zgiełk codziennych swarów i walk o kęs chleba, blask sławy i potęgę złota. W tem okazuje się cała zachłanna, nienasycona jego wrażliwość w chwytaniu wszystkich objawów zbiorowego życia i niepospolita zdolność artystycznego ich utrwalania mocnem, barwnem i plastycznem słowem.