tej małej polance zbudować zdołasz conajwyżej niewielką zagrodę, szałas starego Ewandra, lub chałupeczkę niską, w której Filemon ściskać może Baucis. Gmach ustawodawstwa i baszta instytucji państwowych muszą mieć obszerniejszą parcelę i silniejsze fundamenty. Sama naiwna prostota przyrodzona nie zdolną jest udźwignąć ciężaru straszliwego, toteż owe olbrzymie mury opierają się o podwaliny kłamstw starożytności, a wzniosła je subtelna i okrutna sztuka architektoniczna prawodawców, urzędników i książąt.
Naiwnością jest mój chłopcze, Rożenku, zadawać sobie pytanie, żali jakaś ustawa jest sprawiedliwa, czy nie, a tak właśnie rzecz się ma z obowiązkiem służby wojskowej, oraz innemi instytucjami. Nie podobna orzec czy są dobre czy złe w zasadzie, gdyż niema zasad poza Bogiem, z którego wynika wszystko. Musisz się drogi synu bronić przed niewolą tego rodzaju, która polega na słowach i nazwach, a wciąga w swe sidła całe masy ludzi, podających głowy pod nóż z całą uległością. Wiedz, że pojęcie sprawiedliwości nie posiada żadnej treści ni sensu, z wyjątkiem w świętej teologji, gdzie nabiera ścisłego i straszliwego znaczenia.
Pan Roman, twierdząc że służba pod rozkazami króla jest obowiązkiem, postępuje jak
Strona:Anatol France - Poglądy ks. Hieonima Coignarda.djvu/140
Ta strona została przepisana.
