Sekreta różne/całość
| Dane tekstu >>> | |
| Autor | |
| Tytuł | Sekreta różne |
| Data wyd. | 1752 |
| Źródło | Skany na Commons |
| Inne | Cały tekst |
| Indeks stron | |
Tak w Gospodarstwie potrzebne, jako też w chorobach roznych ratunki doswiadczone, y niektóre temi Czasy praktykowane y zalecone.
Chleb aby był Czerstwy i smaczny?
Wezmij otręby, ktore się od mąki zostaią, włoz ie w kocieł z Wodą, niech się gotuią, tą wodą zapraw Ciasto, będziesz miał czwartą cżęść więcey chleba, y smacznieyszy będzie, a otręby same zostaną się dla bydła.
Sposób polerowania rzeczy lakierowanych
Wziąść trochę Mąki y Oliwy, to zmięszawszy trzyj tym rzecz lakierowaną, nietylko Wszytkie Plamy znikną, ale też glanc bardzo piękny daią, y nic ani złota ani farby, ani laku nietracą.
Sposób łatwy y niewiele Kosztuiący, uniknienia bolu Zębow y fluxyi
Kazdego Poranka w przod Gębę Wymywszy, jak ochędożtwo Każe, potrzeba nalac w łyszkę od kawy, dobrze dystylowanej wodki lewandowey, y tąż Wodką płukac dziąsła, do ktorej komu się podoba wolno przylac tylez Wody letniej lub zimney dla ucięcia mocy.
Lekarstwo od Gorączki
Wziąść trzeba paięczyny tyle, zeby zwinąwszy wielość jej do laskowego Orzecha była przyrownana, y tę gałkę dac zazyć choremu; nieobawiając się ze to od Paiąka pochodzi; pewne lekarstwo.
Lekarstwo na Ukąszenie od komarow
Wezmij kawałek dryakwi Weneckiej, ktorą, pomięszay z oliwą, y to przyłoz na mieysce ukąszone, w sześć godzin się zgoi.
Lekarstwo na kaszele.
Warz w kwarcie wody z czterema lub Pięcią Jabłkami renetkami obrawszy ie ze skorki y na czworo rozerznęwszy, Hyzopu y lukrecyi za groszy[2] Dwa, potym Wygotuj dekokt ten, do połowy y przecedź przez płotno Cienkie, przydawszy Cztery uncje Cukru, znowu go tak warz na wolnym ogniu, aby tylko została się połowa. Trzeba Go zaś pic rano y wieczor, po dwie Łyszki pełne, musi Kaszel ustac naywiększy.
Sposób spędzenia piegow z Twarzy
Wezmij uncyę Ryżu y warz go w Funcie Wody, gdy się dobrze ugotuie przecedz go przeż Sito y schowaj tę wodę, ktora odyidzie, y tąż wodą twarz codziennie umywac potrzeba
Wezmij Marchwi Swieżey y utrzyi ją na tarce, potym z niey wycisnij sok, lecz rękami, tę massę rozgrzey na talerzu, lub też tygielku, y przykładaij do Rany, tak jak Kataplazma; ieżeli zas są bardzo głębokie rany, to potrzeba ie, tak dobrze napełnic, ażeby tą Essencyą marchwi naymnieysza[3] cząstka napojona była, przykryć potym to wszytko Serwetą Suchą y trochę Ciepłą. Przykładanie zaś tego kataplazmu, dwarazy we 24 godzin Czynic potrzeba, a za Każdym razem Stary odrzucac plaster, wymywaiąc y chędoząc ranę, fleituchami moczonemi w Dekokcie ciepłym: de Cicuta major foetida, Skutek tego lekarstwa uspokajac boleści y przeszkadzać w krotkim Czasie fetorowi temu, ktoren rak Zwykł wydawać. Odchodzenie Otoku zmnieysza się, y z rany nic nieciecze tylko materya lepka, a w czasie dziury duże z ran poczynione Wyrownywaią się, nabrzmienie zmnieysza się, y rozchodzi pomału, a Ciało swoią Czerstwość odbiera, potym się Czyni blizna, a rana zupełnie Zagojona zostaie. To lekarstwo lubo się z przewłoką czyni, ale iest bardzo Skuteczne. Możnaby przyspieszyć uleczenia, gdy podczas uzywania powierzchownego Marchwi, dasię choremu iadać, tęż Marchew gotowaną w mleku
Lekarstwo na ukąszenie od Psa wsciekłego.
W Kraju Fryolskiem, w Miescie Udine nazwanym, y do Rzplitej[4] Weneckiey nalezącym, zdarzyło się iz Ubogi Człowiek od Psa wsciekłego uKąszony, zamiast lekarstwa, przez nie ostrozność, dobrą Porcję Octu winnego napił się y zaraz ozdrowiał; Pan Leoni...[5] Doktor w Padwie dowiedziawszy się otym, probobwał tego w Szpitalu na ubogich podobnież chorych ktorym zrana, po południu y Wieczorem dobrą porcyę, Octu winnego dał pic, zczego wszyscy pozdrowieli y do rozumu przyszli.
Drugie lekarstwo przez Sławnego Doktora w Brandenburg doświadczone: iest Ziele Matrisylva w Aptece znajome; y bydłu y swiniom pomocne. Dawało się wnet Swieże, wnet Suszone w mleku lub chlebie znuw tesz nieuwazaiąc na wielość Porcyi, a przy tym pijali Herbatę ztegoz Ziela raz nadzien y wielki Skutek Czyniło.
Lekarstwo na dyssenteryę.
Wziąść trzeba trzy razy Jayka, Gałkę Muszkatową, poł łota Kwiatow Muszkatołowych, tylez szafranu, cztery Łyszki dobre mąki Pszenney; to wszytko zmięszwszy, trochę kamienia Czerwonego ubic jak Ciasto, aż twarde będzie, dopiero zrobic z tego placuszki y opiec, a upiekłszy, trzeć Miatko aż na proszek y onych puł łota naraż w Czerwonym Winie Wypic.
Sposob klarowac Kawę Musztardą?
Wziąść musztardy tłuczonej na Łyszkę od Herbaty, y wsypać, prędzey y lepiej się ustanie, jak od jeleniego rogu.
Sposob Wyciągania plam tłustych z Materyi Jedwabnych?
Wezmij Kartę Francuzką, rożłup Ją na dwoie, y tą połową trzey plamę, która prędko zginie.
Sposob robienia Klejstru z dzikich Kasztanow?
Zbierz wczesnie Kasztany, szusz ie y każ one zemleć, będziesz miał z nich mąkę, na ktorą nalejesz Wody gorącey mięszaiąc ustawnie, ztego mieć będziesz Kleyster przedni, do ktorego robactwo nie przeydzie.
Sposob ugaszenia Ognia z Sadzy zaiętego?
Zapal na kominie nitkę Siarką obwalaną na kilka łokci, tym ogień wprędce ugasisz.
Sposob Wygubienia Szczurow?
Wezmiy Kawałki z Starego kapelusza, porzniy Je na drobne kawałeczki tylko iak groch posyp ie lukrem y mąką owsianą, ktory szczur zie, zdechnie.
Sposob Wygubienia Mysz?
Wziąść uncyę wroniego oka, utłuc na proszek y zmięszać zmasłem, lub Swinim smalcem. Zrob ztego Ciasto, zawin onego w kazdy papierek Gałeczkę tak Wielką, jak laskowy orzech y rozłoż podziurach, gdzie myszy wychodzą, doswiadczysz iz wszytkie zdechną.
Sposob na Pluskwy.
Posmaruÿ sciany y łożka Wodą Witryolową, ktora ten skutek w sobie ma, iz nie tylko drzewo niegnije, ale tez pluskwy giną.
Lekarstwo na chore Gardło?
Włoż wszklankę Wielką Wody Łyszkę dobrą krochmalu, bardzo miałko utłuczonego, niech kilka godzin tak postoj, a dopiero wezmiy y przeleway zszklanki w szklankę, aby się dobrze zmięszało, tą Wodą Wypłukiway gardło.
Woda do umywowania dobra y tania?
Wrzuć do kwarty Wody Studniowej Garść soli niech postoi, będziesz miał Wodę, ktora twarz od wszelkich Krost czysci.
Sposob Wędzenia Szynek.
Do Sześć Szynek wezmiy pułfonta Soli Salitrowey utłucz Ją miałko y mięszaj oną z Solą ordynaryiną, Niech pięć niedziel lezą w Słonej wodzie, dopiero obszywaj one w Stare plachty y powies w kominie, będziesz miał Szynki Wysmienite.
Postrzegłszy ze bydle ieść niechce, zawiąż mu na Karku powroż, do Ktorego bydz przypięte powinny kilka głowek Czosnku lub Cybuli. Te głowki nazaiutrz będąci się zdawać jakoby w połwywarzone, y natenczas ie trzeba odiąc, a swiezych powiesić, zdięte zas wdoł zakopać, azeby Ptaki wynaleść niemogły, gdyż ten pokarm dla nich bardzo byłby Szkodliwy.
W Kilka dni pozawieszeniu głowek Czosnku, znozdrzow ciec będzie temuż bydlęciu bardzowiele materyi i Ordynaryinie Nogi popuchną y trętwieią, lecz wKrotkim czasie puchlina ta zeÿdzie, sciekanie materyi umnieÿszy się, y wszytkie przypadki Zupełnie zniesione będą, abydle Zdrowe zostanie. Nakoniec bardzo iest rzecz uzyteczna Zawieszac w Oborze, po Kilka głowek czosnku y Cybuli, Znaydziesz wtey prezerwatywie, bardzo wielkie Skutki Złączone złatwością wypełnienia Onych.
Sposob Zachowania Kapusty y innych jarzyn od Gąsienic etc
Masz wkoło kapusty lub jarzyn siać konopie, ato przezerwuie od Gąsienic.
Sposób utracenia zołtosci po potrawie na talerzu Srebrnym Zostawionej
Postaw takowy talerz lub pułmisek nawęglach, jak prędko się zagrzeje naley Octu Winnego y poruszay Go często, y potym otrzej, Zołtość zginie.
Dla bydła y koni pokarm.
Siano gdy składaią, warsztwami solic go, potym w zimie dawasie koniom y bydłu Zdrowe iest y tuczy. Urynę dawać bydlętom maią niektorzy Zwyczay.
Abys kopersztychy miał czyste odmuch
posmaruy sokiem Cybuli.
Abys miał konie tłuste
nasienie od Pokrzyw zbierane wlecie y Suszone, stłuczone na proch, dawac po garsci w obroku.
Gdy cię głowa boli
położ Swiezej Cytryny skorki cienko Krajane na obydwa Skronie jak plastryki, doznasz pomocy.
Sposob robienia Lampy nocnej małym kosztem
Trzeba wziąść kasztan dziki, zeskory obrać, na wylot Go przebic y moczyć w oliwie przeż 24 godzin, potym włozyć wniego maleńki knotek y w puscic Go wnaczynie nalane wodą, a gdy zaswiecisz na noc ten knotek, do dnia białego, miec będziesz swiatło.
Spalic nayprzod potrzeba Skorupę Z Ostrygi, y na bardzo miałki utłuc Ją proszek, choby y przesiac przeż jaką chustę. Wezmij białek ziednego lub więcej jaiec podług wielosci proszku y Materyi, ktorą miec chcesz, pomięszaÿ więc ztym proszkiem, zrob ztego Massę, a tą łacno spoisz dwie Części Farfury stłuczoney, ktorą scisniętą trzeba trzymac niewięcey[6] jak minut Osm, Y niepotrzeba Więcej czasu, do Wyszuszenia tey Sklejoney rzeczy, Ktorą ani od Ognia, ani od Wody Ochraniac nie[7] potrzeba, albowiem nawet wpodobnym przypadku upadniania niestłuczą się wtym mieyscu.
Sposob robienia Spirytusu Mydlanego
Wezmij Garniec Spiritus Vini, pułfunta Mydła Hiszpanskiego, Cztery Łoty Cremonis Tartari, Sześć Łutow potazu kalcynowanego, trzu Łoty Benzoe, Dwa Łoty Boraxu, pułczwarta Łota oleyku Pergamutowego, towszytko Zmięszawszy, niech się przeż trzy dni dystyluię na Słoncu, lub na Ciepłym piecu, a wtedy przecedź przeż bibułę nalawszy tego kilka Kropel do Ciepłey Wody y Zmięszawszy ręką, służyć będzie Zamiast[8] Mydła.
Sposob azeby miec w Zimie kwiaty naturalne, rozkwitłe, gdy się żąda
Obierz między Kwiatami, ktore konserwować pragniesz pączki tak doÿrzałe, toiest już maiące się rozwijać, utnij Je nozycami, Zostawiwszy ukazdego koniec gałązki, na trzy całe długosci, Zapieczętuy koniuszczek tego Ogonka lakiem, jaktylko Go utniesz, a gdy te Pączki Zaczną trochę więdnąć y marszczyć się, obwin Je Kazdy zosobna wpapier Suchy i Czysty, połoz ie potym wpudełeczku, lub w[9] Szafie, byle iednak wmieyscu Suchym, przedziwnie Konserwować się będą, bynaymniey się niepsuiąc. wZimie lub winnym Czasie, kiedy tylko sam zechcesz miec rozwinione Kwiatki, wezmij te pączki na noc, odetnij Koniec ogonka, ktory iest Zapieczętowany lakiem, y włoz ie w Wodę, wktorą powinienes wprzod wlac trochę nitri y soli. Nazajutrz będziesz Zukontentowaniem patrzał na rozwinione Kwiatki, Które nayzywsze będą Wydawac Kolory y miły bardzo Odor.
Sposob dania mory w Praniu Ponczochom iedwabnym y Wstązkom
Rozpuść wWodzie Gummę Arabską wWielkosci Orzecha Laskowego, y tyleż Faryny, tą Wodą Pokrop Ponczochy, lub Wstązki, kiedy ieszcze mokre Są, włoż potym iedno nadrugie wczystą chustę, trzymaj wPrasie przez dwie godziny. Obaczysz potym jaknaypięknieyszą morę na nich.
Piołun w Wodzie gotować, a potym Chustkę nią namoczywszy, obwiązać Głowę, doznasz skutku.
Lekarstwo na Zgagę.
Naskrob trochę Kredy białey y gałki Muszkatowey, przyłoż Cukru tłuczonego, zmięszay to wszytko; Wypiwszy tego Proszku Łyszkę, doswiadczysz ze ci pomoże.
Lekarstwo od Głowy bolenia
Wezmij Pestki od Brzoskwin, utłucz one, przyley Wodki rozaney y ztego zrob Massę, Ktorą na chustkę nasmaruiesz, y głowę obwiązesz.
Lekarstwo od Zębow bolenia
Wziąść trochę prochu, jak trzy razy nakoniec noża, pieprzu tyleż, soli tyleż, y kawałek Czosnku, to wszytko włoz w Misę, y przyley Wodki jaknaymocniejszey, za kilka groszy, tę zapal, jak się wypali, dopiero namocz tym Kawałek bawełny y przyłoz do chorego Zęba.
Kiedy Krew znosa idzie?
Naley gorącey wody na misę, trzymay nos nad nią, y niech Krew idzie w Misę, para wnet utamuie Krew, co[10] y głowie zdrowo.
Sposob aby Muchy niesiadały na koniach lub bydle.
Wezmij Zołci od Ryb 5. lub 6. kawałkow, włoz ie wszaflik y przyley Wody ile chcesz, umocz gąbkę wniey y umÿ nią konie lub bydło, a zadna mucha na nich nie siądzie
Sposób konserwowania Fruktow.
Wybierz naylepszy y najdoÿrzalszy frukt, ktoren miec chcesz konserwowany, pod ten tylko czas, gdy są ieszcze nadrzewie, potrzeba aby niebyły zwiędłe, yskora aby niebyła zmarszczona ani obdarta, takze trzeba uwazać, aby te frukta, niebyły zrywane rękami, lecz potrzebna mocną nitką obwiązywać Ogonki y trzymaiąc tę nic wręku, ucinac nozyczami Ogonek, na ktorym frukt Zawieszony. Tymtedy sposobem zdiąwszy owoc zdrzewa bynaymniey się go nietykaiąc, zapieczętuy lakiem koniec ogonka, w tym mieyscu gdzie iest ucięty, azeby przeszkodzic przenikaniu wskroś powietrza, potym zwin arkusz papieru w trąbkę, u gory zostawiwszy dziurkę, przewlecz przez nią nitkę, którą iest Związany Owocu ogonek, tymsposobem, aby natey nitce, mogł bydz Zawieszony Owoc; naostatek Zalep woskiem tę dziurę, Zwinąwszy papier u dołu, Zapieczętuj lakiem, tak dobrze, aby powierzchowne powietrze nie mogło uyść wewnątrz, gdyż jak prędko przeniknęłoby powietrze Owoc wkrotce popadłby zepsuciu; Natenczas mozna powiesic tę trąbeczkę z Fruktem naCwieku, byle tylko na wyzej wspomnionej niteczce na mieyscu Suchym y umiarkowanym, aby nadto Zimno lub gorąco niebyło, y azeby taz trąbeczka Z owocem niedotykała się niczego. Tymsposobem frukt konserwować się może, dwa y trzy lata w Swoiey perfekcyi. Ten Wynalazek słuzy bardzo dobrze do konserwowania gruszek, Jabłek, Sliwek, Wisien, y innych owocow
Sposob Wygubienia Meszkow Flancom tak wiele szkodliwych
Przed flancowaniem pokrop Ziemie sokiem od kapusty Kwasny a bądz pewnym, iz Zadna Meszka, niesiądzie na flancach.
Lekarstwo naOdgniotki
Wezmiey Swieze Gołębie Łajno, nasmaruÿ orzesza płatek, y przyłoz do odgniotka, trzymay przez 24 Godzin, a ogniotek bez bolu odięty być moze.
Sposob konserwowania Roż przez Rok y dłuzey
Wezmij Wody Serwasowey, ktorą pierwey na Nożu sprobuiesz, czy nienazbyt tęga iest, ieżeli zbyt Mocna, przyleiesz połowę Wody, iezeli zaś nie, wtedy mniey Wody potrzeba. Wtey Wodzie umocz rożę ieszcze niezewszytkim rozkwitłą po tym wytrzyi ją y wynieś na powietrze, aż Wyschnie, tym sposobem Roza trzyma się Rok cały y Dłuzey.
Sposob łatwy topienia Złota
Posmaruÿ Całe naczynie w ktorym Złoto topic chcesz jaknaywięcey boraksem, wrzuć Złoto doswiadczysz iz się wprędce roztopi y bardzo Czyste znaczynia się Wyimuie, bez naymnieyszej straty.
Sposób Wygubienia Kretow.
Wziąść trzeba garnek polewany głęboki y Zakopać go w Ziemię natrzy lub cztery Cale. Wrzuć wniego kilka Rakow Zywych y przykryi Go trawą. Wszytkie krety w tych Okolicach będące appetyt naturalny do Rakow pociągnie do tego Garka, w ktoreń wpadną a wyisc Zniego Zadną Miarą niemoze.
Namocz Plamę jaknaymocnieyszym Spiritusem, wytrzyi Szczotką, a plama wyidzie, y nigdy więcey się nie pokaże.
Sposob robienia Wodki na rozne choroby, od Powietrza, na malignę, kolkę, Suchoty,
na chorobę Macicy, na słabość y oziębienie Zołądka etc przez P. Almozena.
)(:1 Wezmij pułtora Łota Alae 2:) terne Sigillatae 3:) Połłota z hebarbary 4.) Pułtora Łota Dryakwie Weneckiey jaknaylepszey 5..) Cwierc Łota szafranu, :)6 Połłota Cytwaru, 7) Trzy Cwierci Łota Culigant 8) Trzy Cwierci Łota białego Typtum 9) Trzy Cwierci Łota Termentilu 10) Trzy Cwierci Łota gębki nazwaney Kwigotowey 11) Trzy Cwierci Łota korzenia Angelis Połtora Łota Miry Cwierc Łota bobrowych Strojow 14) Połłota Kamfory 15) Trzy Cwierci Łota Encyanu 16) 2. Grana Bezoaru. Towszytko włozywszy wszlanne Naczynie, nalać połtora garca Wodki Winney, lub jaknaylep Zytney, niech się przez dwie niedziele na słoncu, lub na innym Ciepłym mieyscu dystylluie. Jest to Skuteczna Prezerwatywa od wszytkich Wyzey namienionych Chorob, dlatego, ktory tey Wodki 15, 20, lub 24. kropel, albo też Łyszkę pełną bierze. Moze jey y ten zazywic, kto nad niwę pił.
Lekarstwo na Zmrozenie.
Wziąść trzeba Spiritum Salis, y nim członki boleiące Zakrapiac, lecz wtym miec ostrozność, aby wtedy Zakrapiac, nim się skora pada, lub gdy się ruszy go
Sposob odnowienia Naystarszych Obiciow.
Zetrzey jaknayczyscij Kurzawę, posmaruy ie mocno kredą miałką namoczoną Potym wynies na powietrze przez 5. lub 10 Godzin aż wyschną y wytrzyi szczotką Je co uczyniwszy Znowu one posmaruy tą kredą, Drugi y trzeci Raż, y potym postępuj sobie wyzey namienionym Sposobem, a naostatek wychędosz y wytrzep ie dobrze, Tym Sposobem Naystasze obicia, dawny swoy glanc dostaną.
Sposob puszczenia krwi koniowi aby nigdy nieoslep.
Wtedy kiedy Słonce w znak Panny wstępuie, toiest koło S. Bartłomieya, trzeba w tey minucie koniowi krew puscic, adoswiadczysz iz kon nigdy nieoslepnie.
Sposob komu zoczow ustawicznie Ciecze
Wziąść trzeba Łucji, przylac do niey trochę Wody Rozaney, y biało Liliowey, niech Lucya wniey mięknieye, a potym zmięszawszy, wezmij chusteczkę Cienkę, Ktorą wtey wodzie umoczysz codzien Zrana, y Wieczorem Oczy Sobie nią Wymywac będziesz.
Sposob robienia Olejku Cynamonowego.
Wezmij Cynamonu tłuczonego funt, zmięszay ze swiezym olejkiem Migdałowym niech w naczyniu przykrytym przez Dwie Niedziel postoj na ciepłym Mieyscu, a dopiero wycisnij to mocno w Prasie, y przecedz.
Sposob Smarowania Smyczkow Czym lepszym jak Kolefonią.
Wezmiy Gumi Anieszu, smaruy tym Smyczek, osobliwy zwłosa białego, lepsze iest od Kolefoniy.
__________
Wtedy, kiedy się na Ospie jakowe białe Oczki wesrodku pokazuią, coiest Znak dobrey Ospy, wezmij Swiezego Oleyku Migdałowego y piorkiem nasmaruy Ospę aż Zacznie zSychać.
Ablotez Takowym Dzieciom przez Całą chorobę powies naSzyi rutę, a codzien Swiezą
Prezerwatywa od choroby bydła rogatego
Jezeli bydło ieszcze niezachorowało, a ze się iednak zaraza wokolicy pokazuie, wtedy wrzuć wtę Wodę, ktorą pić ma gąbkę z Lip. Gdyby zas już Zarazone było wtedy takowe gąbki spal na Proch, ktoremi Zamięszaną Wodę bydlęciu często dasz.
Sposob Wyciągnienia Kurzawy z Sukien.
Naley Wody na rożpaloną Cegłę y powieś Suknią nad tą Parą, ktora Kurzawę Zupełnie Wyciąga.
Sposob aby Lampa długo się paliła.
Wrzuć Soli dosyć w oliwę, a doznasz Skutku.
Sposob robienia Wodki Lewandowey.
Wziąść trzeba Kwiatow Lewandowych, dopiero kwitnących Dwa Funty, Skorki Cytrynowey drobno Kraianey 4. Łoty Gałki Muszkatowej 4. Łuty, Gwozdzikow dwa Łuty Cynamonu 4. Łoty. Wodki rozaney pułfunta Wody Melipowej Cwierc funta y Garniec Wina Hiszpanskiego; to wszytko niech Stoj 8 lub 10 dni a potym dystyluÿ
Lekarstwo na odgniotki.
Nasmaruÿ napłateczek trochę Smoły z koła Wozowego, przyłoz do odgniotka, a codzien Swiezą, aż odgniotek Zmięknieje, dopiero mozesz go bardzo łatwo y bez bolu wyrznąć y nigdy więcey nieurosnie.
Sposob Wygubienia Liszek na Drzewie
Uderz co Rok mocno w Drzewo, ato wtedy, kiedy jayka Liszek naywięcey się rozwijaią to iest od 19 do 21 Marca, Tym sposobem to robactwo tak ogłuszysz iz wszytkie pozdycha
Agdyby się pokazały Guzy czarniawe, sine lub Czerwone, tedy iezeli by m[o]zna ie wyrznąć, zaś szczerze zewszytkim, gdy zaś być niemoze, Czosnek z Cybulą rozłam y przykładać do Zbierania, y przecinać Je, jako wrzody głęboko, aby materya Wychodziła.
Dyminicy zas wyrzynac nie potrzeba tylko zCzosnkiem y Cybulą przyłozywszy, na nią tak traktowac, jako się wrzody do Zbierania traktuią, oczym Wyzey się wspominało.
Przyłącza się tu parę formuł, ktore przeż roznych wsławionych Praktykow uzywane, poządane przyniosły Skutki.
- ↑
Akronim ten pojawia się u góry każdej strony rękopisu.
- ↑ Po tym słowie następuje słowo, które zostało skreślone.
- ↑ Ogonek pod ostatnią literą wyrazu skreślony — słowo poprawione z naymnieyszą.
- ↑ Nad słowem pojawia się znak brachygraficzny w postaci ogonka, wskazujący, że mamy do czynienia ze skrótem.
- ↑ Fragment trudny do odczytania.
- ↑ W tekście błędnie wstawiony ogonek w słowie nięwięcey został skreślony przez autora rękopisu.
- ↑ Słowo w rękopisie dopisane nad tekstem przez autora.
- ↑ Po słowie w rękopisie zostało przekreślone inne słowo trudne do odczytania.
- ↑ Słowo dopisane przez autora rękopisu nad tekstem.
- ↑ Słowo dopisane przez autora rękopisu nad tekstem.
- ↑ Ipecacuanha.
