Przejdź do zawartości

Sekreta różne/Prezerwatywa od Zarazliwych chorob przez Sławnych Doktorow Spisana

Z Wikiźródeł, wolnej biblioteki
<<< Dane tekstu >>>
Autor Anonimowy
Tytuł Sekreta różne
Data wyd. 1752
Źródło Skany na Commons
Inne Cały tekst
Pobierz jako: EPUB  • PDF  • MOBI 
Uwagi
Informacje zawarte w tekście historycznym prezentują wyłącznie stan wiedzy medycznej i praktyki farmaceutycznej z okresu powstania tekstu lub okresów dawniejszych. Nawet jeżeli opis zawarty w tekście jest zgodny z aktualną wiedzą medyczną, może nie mieć zastosowania do konkretnego przypadku. Wikiźródła nie są przychodnią online, są biblioteką tekstów.
Indeks stron



Prezerwatywa od Zarazliwych chorob przez Sławnych Doktorow Spisana.

1mo Umarłych Ciała, aby jak nayprędzey były grzebane głęboko w Ziemi y daleko od Mieyść Osiadłych ludzi, nieczekuiąc Wielości umarłych, ale zaraz chowac kto umrz[e]
2do chorzy aby ile moznośći, byli lokowani na powietrzu wolnym pod Namiotami, Szop[a]mi, lub Otwartemi budynkami, y Ci aby mieli Zywność, wygodę y usługę nalezn[ą]
3tio Potych mieyscach gdzie Choroby panuią aby dla Czyszczenia powietrza kadzic Jał[o]wcem, Siarką, Prochem, lub octem, leiąc Go narozpalony kamień lub cegłę po ły[żce]
4to Tak dla prezerwatywy tym co przy chorych są, albo blisko mieysca choruiący[ch] Znayduią się, Zalecasię aby Zazywali Octu y o iedney y dwie łyzek nadzień Usta płucząc, ręce myiąc, a całe Ciało nim smaruiąc, jakolito w Choroba[ch] będącym Zazywanie Octu tymsposobem za pozyteczne, mięszaiąc Je zwod[ą] lub bez wody biorąc zaleca się.
5to Wszytkie rzeczy kwaskowate, sok Cytrynowy, Pomaranczowy, szczaw, y Szczaw[ik], Barszcz Z kwasnych Burakow, ogorkow, Zielone Wisnie, Agrest, Porzyczki, Pozn[a] Serwatka, Jabłka, Sliwki y tym podobne kwaskowate, byle doyrzałe, skuteczne
6to Dla chorych posiłek Zletkich potraw, kieliszek ieden lub dwa Kaszy Jęczm[ien]ney lub Owsianey, nayprzyzwoitsze być się sądzi.
7mo Trunki mocne krew zapalaiące, y do Chorob sposobiące, aby od Pospolstwa, raniey były uzywane, bote są często powiększenia łoznych Chorob.
8vo Kto dla ratunku bliznich przestawac z zarazonemi musi, niech dawa baczenie aby zwiatrem Stawał, y pary od Chorego w Siebie niebrał.
9no Fantow wszelkich zmieyść y Osob zarazonych Strzedż się trzeba, Zeby Je wręce niebrac, a dopieroż przy sobie niechować.
10mo Wszelkie Kwasy Zioł, Ocet piwny, miodowy y Winny, jakotez oximenliny toiest miodu prasnego y octu tęgiego połowa wraz do zagrzewania zgotowa[nia] niemniey limoniowy y Cytrynowy Sok są pomocne. Kwasy Mineralne, jakoto: Spiritus Vitrioli y Sulphuris p Campanam po 10, 15 a 20 kropel zawsze Skutkuią. Napoczątku chorob, naletkie Vomitorium dawac Ipeca Koana[1] iest dobrze.

Agdyby się pokazały Guzy czarniawe, sine lub Czerwone, tedy iezeli by m[o]zna ie wyrznąć, zaś szczerze zewszytkim, gdy zaś być niemoze, Czosnek z Cybulą rozłam y przykładać do Zbierania, y przecinać Je, jako wrzody głęboko, aby materya Wychodziła.
Dyminicy zas wyrzynac nie potrzeba tylko zCzosnkiem y Cybulą przyłozywszy, na nią tak traktowac, jako się wrzody do Zbierania traktuią, oczym Wyzey się wspominało.
Przyłącza się tu parę formuł, ktore przeż roznych wsławionych Praktykow uzywane, poządane przyniosły Skutki.

1mo Wziąść powideł Bzowych, Miodu prasnego, kazdego po 12 łutow, Prochu do s[pa]lania dwa Łuty kanfory pułczwarta Łota zmięszać to wraz y pod tey zachodzącey okolicznosci, trzy, lub Cztery razy nadzien, poiedney lub dwie łyzek, do Herbaty Zazywać.
2do Wziąść Lewandę y Gummy Drygant, kazdego połczwarta Łuta zetrzeć to w mozdzierzu szklanym, przymięszać Cukru białego 4. Łoty, rozcierac t[o] mocno y dodać Octu naytęzszego 20 Łotow, wlać w Słoy y Wielkiey z Oczu od Godziny do godziny połyzcze dawać za kazdą ranę.
3tio Herba Scordium Crofuliczne Ziele nazwane popijac Herbatą, gdy się poprawi to w 7. godzinę dawac po łyszcze.




  1. Przypis własny Wikiźródeł Ipecacuanha.





Tekst jest własnością publiczną (public domain). Szczegóły licencji na stronie autora: Anonimowy.