Sebastyana Grabowieckiego Rymy duchowne 1590/Słowniczek

Z Wikiźródeł, wolnej biblioteki
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
<<< Dane tekstu >>>
Autor Józef Korzeniowski
Tytuł Słowniczek
Pochodzenie Sebastyana Grabowieckiego Rymy duchowne 1590
Data wydania 1893
Wydawnictwo Akademia Umiejętności
Druk Drukarnia Uniwersytetu Jagiellońskiego
Miejsce wyd. Kraków
Źródło Skany na Commons
Inne Cały zbiór
Pobierz jako: Pobierz Cały zbiór jako ePub (z zewnętrznego serwera) Pobierz Cały zbiór jako PDF (z zewnętrznego serwera) Pobierz Cały zbiór jako MOBI (testowo) (z zewnętrznego serwera)
Indeks stron
Słowniczek.
Liczby większe oznaczają poematy, mniejsze wiersz, na którym się wyraz znajduje. L = Linde, Słownik języka polskiego, wyd. 2-gie. Wyrazów lub znaczeń opatrzonych * nie zna L.
Anioł Stróż Chrześcianina Katolika s 509.png

ali 85, 8; 160, 16 — oto, a oto.
*bezpieczność 149, 8 — stan bez opieki, bez obrony.
*bezpieczny 129, 22 — bez pieczy nad sobą, bez opieki.
cyrkiew 122, 15 — kościół rzymski powszechny.
czółn 31a, 4 — czółno.
czyście 47, 12 — dokładnie, należycie, oczywiście.
dołęźny 58, 19 — silny, mocny.
*dości 97, 14 — dość, dosyć.
fałeszny 57, 7 — fałszywy.
frymark 8, 6 — układ, zamiana, targ.
gęsty (str. 4 przedmowy i Wiersz do Myszkowskiego) — częsty, liczny.
głupie 89, 20 — głupio.
gromić 15, 2 — wzniecać burzę, poruszać, burzyć.
*grzysko 170, 17 — gra, igrzysko.
handszlak 108, 13 — podstęp.
hydzić 8, 20; 170, 11 — ohydzać.
isty 124, 24 — prawdziwy.
kanie 120, 14 — ? [„o sprawo, z której nie nad żal nie kanie“ (?). Może niepoprawiona myłka druku, zamiast: . . . nic nad żal i łkanie ?].
kazać 56, 2 — (wszetecznie kazać) wszeteczną pychą się unosić.
*koliczny 119, 33 — okoliczny.
konfekt 72, 41 — przyprawa, sztuczna mieszanina.
kory 48, 22; 200, 14 — chóry anielskie.
kuńszt 38, 7 — podstępny sposób.
lutość, lutościwy — litość, litościwy.
lżyć 175, 10 — ulgę nieść.
łaczny 58, 29 — łaknący, głodny.
łączyć 139, 7 — odłączać, oddzielać.
łomić 35, 17 — łamać.
*macierz 31a, 1 — maciora, świnia prośna.
miąższy 119, 42 — gęsty, gruby.
młocek 175, 13 — młocarz, ten który zboże młóci.
naleźca 127, 22 — naleziciel, wynaleźca.
nama 187, 7 — nam (w liczbie podwójnej, tu użyte w liczbie mnogiej).
niebezpieczny 32, 8 — niepewny, pozbawiony opieki.
niemowiątko 139, 27 — niemowlę.
*nieskrotny 104, 20 — nieukrócony, bez końca.
niestatek 117, 14 — człowiek niestateczny.
niezleczony 12, 17 — nieuleczalny.
nieżyczny 70, 9; 80, 33 — nieżyczliwy.
nowina 152, 6 — nowa, przedtem nie orana rola.
nowotny 139, 29 — nowy.
*obfitodajny 44, 16 — urodzajny.
obłoczny 189, 6 — od obłoku.
ociętny 79, 23 — uparty, zacięty.
ocz 117, 19; 147, 16 — o co.
odnosić 1, 29 — ponosić.
odżenić 126, 14 — odpędzić.
ojcowskie 50, 14 — (przysł.) po ojcowsku.
omowa 114, 9 — obmowa, potwarz.
ondzie 53, 4 — tam.
padać się 134, 5 — rozpadać się, pękać.
piecza 59, 1; 182, 1 — troska, udręczenie.
pieczołować 40, 17; 52, 7; 56, 5; 80, 12 itd. — starać się, troszczyć się.
pijana 7, 3 — piana.
płóciennik 61, 11 — tkacz.
pobaczyć 26, 5 — spostrzedz; tu, zdaje się, w niezwykłem znaczeniu: przebaczyć.
pocieszny (str. 3) — pełen pociechy.
*podbiegły 28, 20 — zbieżony, znużony drogą.
pokład 31, 47; 127, 9 — pokrycie, okrycie, w dalszem znaczeniu: obrona.
*posiłka (?) 127, 21 — posiłek; vocat. posiłko, może myłka zamiast: posiłku.
powodny 44, 12 — dający się kierować, nieoporny.
pożądny 154, 36; 175, 14 — pożądany.
przedsię 39, 4 — mimo to, przecież.
przewyciężać 166, 16 — przezwyciężać.
przyczyna 2, 31 — przyczyny puszczać = modlić się za kogo.
*przyjęmca 151, 2 — przyjmujący kogoś pod swoją opiekę.
przyłóg 105, 37 — L. pole nieorane; tu w ogóle: rola, pole.
przypada 79, 7 — zdarza się.
*pustostraszny 37, 25 — (bór p.) straszny i niezaludniony.
radniej 2, 18; 16, 10 — raczej.
rostę, rościesz, rostą 59, 1; 65, 6; itd. — rosnę, rośniesz itd.
rozbrat 52, 9 — rozwiedziony (rzeczownik użyty jak przymiotnik).
*rozkażyciel 124, 14 — ten, co daje rozkazy.
rozrazić 4, 9 — rozrzucić.
rzeczka 168, 39 — drobna rzecz, drobiazg.
sak (w sak wganiać) 31, 14 — sieć.
*śćkło 162, 11 — szkło.
siestrzyński (str. 5) — siostrzany.
skok 194, 5 — postęp, powstanie rozwój.
słodziny 79, 12 — pozostałość zacieru na piwo.
stok 24, 8; 111, 40; 164, 26 — zlew wody, potok, strumień.
szczeka, paszczeka — szczęka, paszczęka.
szkarady 89, 30; 167, 22 — szkaradny, sprośny.
*tecz (w tecz urągają) 163, 12 — (L. na oślep?) zapewne tyle co: w twarz, w żywe oczy urągają. Por. Rozmowa Polaka z Litwinem (wyd. J. Korzeniowski w Bibliotece pisarzów polskich, Kraków 1890 str. 75).
telki 198, 2 — tak wielki.
teskliwy, tesknica 12, 22; 43, 35 itd. tęskliwy, tęsknica.
tła 18, 7 — 3 sing. praes. od = tłam tleję, tleje; tleć.
tłomić 35, 18 itd. — tłumić.
treskać 162, 48 — trapić się, dręczyć się.
twardousty 25, 9 — twardy w pysku (koń).
tworzony ser 3, 15 — twarog, tworóg.
*umiętność 187, 8 — umiejętność.
umysł 99, 15 — zamysł, zamiar.
upad 31a, 7 — upadek.
wątek 61, 11 — nić.
*wiekowładca 173, 5 — władca wieków, czasów.
winszować 115, 14 — życzyć.
włajca 24, 1 — władca.
wróbl 146, 12 — wróbel.
wskisić 158, 21 — w skutek gnicia podnosić się.
wściągać się 23, 18 — umniejszać się.
wyżenić 13, 23; 54, 17; itd. — wypędzić.
wzdać 10, 15 — oddać.
z to 3, 11; 166, 9 — tyle, na tyle. (»mnie samego z to nie masz« = mnie samego na tyle nie stać).
za, zaby 24, 37; 44, 49; 152, 17; 166, 29 — aza, azaby, ażeby.
zacz 1, 3 — po co, za co.
zadziaływać (str. 3) — zasługiwać się o coś.
zajęty 69, 12 — ujęty, wzięty, porwany.
zbawienny 131, 6 — zbawiony.
zbór 122, 21 — zebranie, zgromadzenie.
zborzyć 8, 10; 15, 18 itd. — zburzyć.
zdarzać się 20, 2 — z dobrym skutkiem być dokonanem.
zdżymać 114, 6 — ugniatać, cisnąć, zżymać.
znieść 139, 28 — znieść kres = dojść do kresu.
żenić 24, 18; 69, 12 itd. — pędzić.
życzny 43, 16; 105, 24 — życzliwy.
życzyć 127, 10; 145, 20 itd. — pozwolić, dać.
żywić 105, 30; 131, 1 — żyć.


Sebastyana Grabowieckiego Rymy duchowne p219.jpg




Tekst jest własnością publiczną (public domain). Szczegóły licencji na stronie autora: Józef Korzeniowski.