Postanowienie Namiestnika Królewskiego, z dnia 20. Lutego 1816 r. ustanawiaiące Główną Dyrekcyą Górniczą w Kielcach; przepisuiące dla niéy obowiązki, ilość Osób, oraz wyznaczaiące Dochody dlatéyże Dyrekcyi Górniczéy

Z Wikiźródeł, wolnej biblioteki
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Crystal Clear action info.png
Prawo historyczne


Postanowienie Namiestnika Królewskiego ustanawiaiące Główną Dyrekcyą Górniczą w Kielcach; przepisuiące dla niéy obowiązki, ilość Osób, oraz wyznaczaiące Dochody dlatéyże Dyrekcyi Górniczéy
Postanowienie Namiestnika Królewskiego ustanawiaiące Główną Dyrekcyą Górniczą w Kielcach; przepisuiące dla niéy obowiązki, ilość Osób, oraz wyznaczaiące Dochody dlatéyże Dyrekcyi Górniczéy
z dnia 20 lutego 1816
Publikator: Dziennik Praw Królestwa Polskiego Tom I (1816), nr 2, str. 169-176




W Imieniu Nayiaśnieyszego

ALEXANDRA I.

Cesarza Wszech Rossyi

Króla Polskiego etc. etc. etc.

Namiestnik Królewski w Radzie Stanu.

Chcąc nadać wzrost kraiowemu Górnictwu, i przyprowadzić rozliczne w Królestwie Polskiém kopalnie wszelkich kruszców i rzeczy kopalnych do takiego stanu, aby przez rozszerzenie dawnych, odkrycie nowych, oraz przez doskonalsze sposoby ich wydobywania i wyrabiania stawały się coraz pożytecznieyszemi dla krain, i obudziły przemysł osób prywatnych do szukania korzyści z górnictwa. Na przełożenie Kommissyi Rządowéy Spraw Wewnętrznych po wysłuchaniu zdania Rady Stanu w ogolném zgromadzeniu, postanowiliśmy i stanowimy:

§. 1.

Dla bliższego zawiadywania i zatrudniania się na mieyscu wszystkiemi gorniczemi przedmiotami, ustanawia się Główna Dyrekcya Górnicza w Kielcach, iako mieyscu środkowém teraźnieyszych znakomitszych kopalni.
Głównym iéy obowiązkiem będzie, mieć szczególny dozór nad wszystkiemi, bądź w ziemi, bądź nad ziemią znayduiącymi się kruszcami, robotami, budowlami, składami i funduszami górniczemi.

Do niéy należy usuwać wszelkie mieyscowe przeszkody, ułatwiać środki ku nowym odkryciom potrzebne, dawne kopalnie rozszerzać i wszystko przedsiębrać, co doskonalenie Górnictwa w całym kraiu i płynące z niego pożytki pomnażać może. W tym starać się będzie; aby przy zyskownéy reprodukcyi kruszców i innych rzeczy kopalnych za pomocą górnictwa dobytych, nieupadało także Rolnictwo w okolicach Kopalni, Hut i Fabryk, a prócz zatrudnień górniczych, aby tamże przemysł i handel podnosiły się. Nayszczególniéy zatrudni się Dyrekcya Górnicza, żeby wszelkie kruszce i rzeczy kopalne z ziemi, iako pierwiastkowe materyały wydobyte podlegały przetwarzaniu na sprzęty, narzędzia i rozmaite rzeczy naypowszechniey w kraiu do użytku ludzi potrzebne.
§. 2.

Dyrekcya główna składać się będzie z Dyrektora Górnictwa, z Nadzorcy okręgów górniczych, z Nadzorcy machin i budowli, z z Nadzorcy Ekonomicznego Dóbr Narodowych na fundusz dla Górnictwa wyznaczonych, i Syndyka przestrzegaiącego praw i urządzeń górniczych, który razem będzie Sekretarzem w głównéy Dyrekcyi.

§. 3.

W téy Dyrekcyi z głosem doradczym iako Assessorowie zasiadać będą Kruszcomiernik (Markszeider) Probierz główny, Rewizor rachunkowy, Kasyer główny i razem Magazynier, Kontrollor Kassy i razem Pisarz magazynowy, Protokólista okręgowy, który przytém Rysownikiem bydź powinien.

§. 4.
Archiwista będący przytém Tłomaczem, Reiestrator będący oraz pierwszym Kancellistą, składaią Kancellaryą głównéy Dyrekcyi górniczéy, która nadto do posługi będzie miała dwóch Posługaczów pieszych i trzeciego który konno służyć będzie.
§. 5.

Cała przestrzeń Kopalni i Hut, dzieli się na górnicze dozorstwa, których teraz ustanawia się pięć, a te są następuiące:
1. Miedzianogórskie Dozorstwo, 2. Olkuskosiewierskie, 3. Suchedniowskie, 4. Samsonowskie, 5. Pańkowskie (ieżeli na ostatnie Dozorstwo górnicze zaydzie zezwolenie Nayiaśnieyszego Pana).

§. 6.

Dozorstwo składa się z Dozorcy z Szychtmaystra i Zawiadowców (Verwalter) nad różnemi Hutami przełożonych.

§. 7.

Dyrekcya górnicza zostawać będzie pod ogólnym dozorem Kommissyi Rządowéy Spraw Wewnętrznych, a szczególnem zwierzchnictwem Członka kieruiącego Wydziałem górniczym, który przestrzega, aby wszyscy Urzędnicy i Officyaliści do Górnictwa należący, ściśle swoich obowiązków pilnowali, i podług przepisów i urządzeń postępowali. Do kieruiącego Górnictwém należy corok raz przynaymniey zwiedzać przestrzeń Kopalni i Hut, i obieżdżać górnicze Dozorstwa.

§. 8.

Główna Dyrekcya górnicza w Kielcach ma bezpośrednie zwierzchnictwo nad wszystkiemi górniczemi Dozorstwami, i czuwa na mieyscu nad wykonywaniem wszystkich robót górniczych i hutnych.

§. 9.

Jak w głównéy Dyrekcyi tak i w Dozorstwach górniczych dla odbywania iednostaynie czynności urzędowych, maią bywać posiedzenia, na których stanowić się będzie większością głosów, a w przypadku ich równości Prezyduiący rzecz rozwiąże.

§. 10.

Jeźliby większość głosów wypadła przeciw zdaniu Dyrektora górnictwa, w takim przypadku Członki Dyrekcyi i Dyrektor prześlą natychmiast do Zawiaduiącego kraiowem Górnictwem swoie zdania, wraz z ściągaiącemi się do nich powodami.

§. 11.

Osoby na wyrażone § 2im ninieyszego Wyroku Urzędy składaiące Dyrekcyą górniczą w Kielcach, będą mianowane przez Króla na podanie Kommissyi Rządowéy Spraw Wewnętrznych; osoby w § 3im na przedstawienie Dyrekcyi górniczéy Kommissya Rządowa Spraw Wewnętrznych mianuie. Kancellaryą i Zawiadowców (Verwalter) Hut, Dyrektor ustanawia.

§. 12.

Skoro główna Dyrekcya górnicza urządzona będzie, zatrudni się natychmiast uformowaniem Korpusu Górników.

§. 13.

Pod bokiem Dyrekcyi górniczéy będzie założona Szkoła górnicza praktyczna, w celu kształcenia zdatnych do Kopalni Urzędników i Officyalistów. Plan takowéy Szkoły przez Kommissyą Rządową Spraw Wewnętrznych, łącznie z Kommissyą Rządową Wyznań Religiynych i Oświecenia wypracowanym będzie.

§. 14.

Aby Osady Górnicze i Fabryki w przestrzeń Kopalń zakładać się maiące żadnéy przeszkody w swoich początkach i dalszym wzroście niedoznawały; cała takowa przestrzeń górnicza będzie wolna od wszelkich stanowisk i przechodów Woyska; a Osoby zupełnie górnictwu oddane, uwalniaią się od wszelkich powinności Woyskowéy służby.

§. 15.

Wszelkie Urządzenia górnicze dotąd używane, zachowuią się temczasowie z warunkiem; iż w żadnym przypadku prawom własności prywatnéy szkodzić nie mogą. Kommissya Rządowa Spraw Wewnętrznych zatrudni się zebraniem i ułożeniem Księgi praw górniczych cały Kray obowięzywać maiących, i poda ią do potwierdzenia Rządowi.

§. 16.
Na fundusz Górnictwa w Królestwie Polskiem wyznaczamy dochody z Dóbr: Kielce, Iłża, Bodzęcin, Suchedniów, Samsonów, Sławków, Bobrownik, Sulików, które wyłączamy z pod dozoru Władzy zarządzaiącéy Dobrami Narodowemi. Od dnia 1. Lipca r. b. przeydą te Dobra pod dozór zawiadowczy Kommissyi Rządowéy Spraw Wewnętrznych, która ie stósownie do potrzeb i podniesienia Górnictwa bez zniszczenia w nich iednak rolnictwa urządzi.
§. 17.

Kommissya Rządowa Spraw Wewnętrznych ułoży Organizacyą obeymuiącą dokładnie obowiązki i zatrudnienia do Dyrekcyi lub Dozorstw górniczych należące, i przepisze potrzebną Ordynacyą porządnego czynności odbywania.

§. 18.

Wykonanie nienieyszego postanowienia które w Dzienniku Praw ma bydź pomieszczone, Kommissyom Rządowym Spraw Wewnętrznych, oraz Przychodów i Skarbu w czém do któréy należy, poruczamy.
Działo się w Warszawie na posiedzeniu Rady Administracyinéy, dnia 20. Lutego 1816 Roku.

(podpisano) Zaiączek.

Minister Spraw
Wewnętrznych i Policyi
 
(podpisano) T. Mostowski.  
  Radzca Sekretarz Stanu, Generał Brygady
  (podp.) Kossecki
  Zgodno z Oryginałem
  Radzca Sekretarz Stanu, Generał Brygady
  (podp.) Kossecki
Zgodno z Wypisem  
Minister Sprawiedliwości  
Wawrzecki.  

Dzień ogłoszenia d. 26. Marca 1816.


Ten tekst nie jest objęty majątkowymi prawami autorskimi lub prawa te wygasły. Jest zatem w domenie publicznej.