Opinia Mieszanej Komisji Ekspertów Prawnych powołanej przez wicepremiera Kazimierza Barcikowskiego i Prezydium Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego w Szczecinie

Z Wikiźródeł, wolnej biblioteki
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania


Opinia Mieszanej Komisji Ekspertów Prawnych
powołanej przez wicepremiera Kazimierza Barcikowskiego
i Prezydium Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego w Szczecinie
Opinia Mieszanej Komisji Ekspertów Prawnych
powołanej przez wicepremiera Kazimierza Barcikowskiego
i Prezydium Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego w Szczecinie


Na posiedzeniach odbytych w dniach 28 i 29 sierpnia 1980 roku Komisja wyrazia pogląd w następujących kwestiach:

  1. Na gruncie Konstytucji PRL, ustawy z dnia 1 lipca 1949 roku o Związkach Zawodowych i Konwencji nr 87 dotyczącej wolności związkowej i ochrony praw związkowych (Międzynarodowej Organizacji Pracy), ratyfikowanej przez PRL 14 grudnia 1956 roku oraz Konwencji nr 98, dotyczącej zasad prawa organizowania i rokowań zbiorowych (MOB), ratyfikowanej przez PRL w dniu 14 grudnia 1956 roku, pracownicy mogą w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej tworzyć nowe związki zawodowe.
  2. Konwencje nr 87 i nr 98 (wymienione w p. 1) mają moc prawną na terenie PRL, tak jak ustawy. Interpretacja i stosowanie przepisów ustaw nie powinny prowadzić do naruszania przepisów tych konwencji.
  3. Przystąpienie związku zawodowego do Zrzeszenia Związków Zawodowych jest dobrowolne, co między innymi wynika z paragrafu 4 Statutu Zrzeszenia Związków Zawodowych. Jedność na zasadzie dobrowolności jest fundamentalną zasadą ruchu związkowego w PRL.
  4. Ustalono, że rejestracja związku zawodowego przez Centralną Radę Związków Zawodowych ma charakter konstytutywny, zgodnie z art. 9 Ustawy o Związkach Zawodowych.
  5. Ustalono opinię, że nie ma przeszkód prawnych rejestracji związku zawodowego, jeżeli odpowiada on następującym założeniom:
    • Socjalistyczny charakter związku zawodowego – co oznacza, że dany związek stoi na gruncie zasad ustroju politycznego i społeczno-gospodarczego, zawartych w Konstytucji PRL.
    • Legalny charakter związku zawodowego. Legalność polega na:
      • Zgodności statutu z Konstytucją PRL
      • Zgodności statutu z ustawami
      • Zgodności statutu z Konwencjami ratyfikowanymi przez PRL
    • Zasada reprezentacji interesów zawodowych, społecznych i kulturalnych pracowników.
    • Związek Zawodowy może podejmować działania (w ostateczności strajki) w przypadkach naruszania interesów zbiorowych lub indywidualnych pracowników.
    • Demokratycznyustrój związku polegający w szczególności na:
      • Uznaniu, że najwyższą władzą związku jest zjazd;
      • Przyjęciu zasady wybieralności wyszystkich pozostałych organów związku;
      • Przyjęcie zasady demokratycznego charakteru wyborów w szczególności przez:
        • Ustalenie, że kandydaci do władz związkowych mogą być wysuwani tylko spośród członków związku,
        • Ustalenia, że każdy związkowiec ma prawo wysuwania kandydatów (pośrednio lub bezpośrednio),
        • Ustalenie, że kandydaci do władz związkowych nie mogą być wysuwani przez organy (władzę) związku,
        • Przyjęcie zasady równości, bezpośredniości i powszechności wyboru oraz tajności głosowania,
        • Przyjęcia zasady reprezentatywności;
      • Przyjęcie zasady, że osoby sprawujące funkcje we wszystkich organach związkowych nie mogą równocześnie pełnić kierowniczych funkcji w organach administracji państwowej, ani łączyć kierowniczych funckji związkowych i politycznych.
  6. Zarysowały się rozbieżności co do celowości wypowiadania się na temat powoływania w obecnym czasie nowych związków zawodowych. Eksperci powołani przez wicepremiera stanęli na stanowisku, że najbardziej słuszną jest odnowa istniejących związków zawodowych oparta o projektowaną Ustawę o Związkach Zawodowych.

Eksperci powołani przez Prezydium MKS uznali, że nie jest to problem natury prawnej.

Eksperci powołani przez wicepremiera

1. Prof. Dr. Hab. Adam Łopatka
2. Prof. Dr. Hab. Zbigniew Salwa
3. Dr Stanisław Baniak

Eksperci powołani przez Prezydium MKS

1. Mgr Mieczysław Gruda
2. Adw. Mirosław Kwiatkowski
3. Adw. Andrzej Wybranowski
4. Andrzej J. Zieliński

Przy udziale konsultantów prawnych Prezydium MKS

1. Edmunda Kitłowskiego
2. Bronisławia Ziemianina


Szczecin, 29 sierpnia 1980 r.



Ten tekst nie jest objęty majątkowymi prawami autorskimi lub prawa te wygasły. Jest zatem w domenie publicznej. Więcej informacji na stronie dyskusji.