M. Arcta Słownik Staropolski/C (całość)

Z Wikiźródeł, wolnej biblioteki
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
<<< Dane tekstu >>>
Autor Antoni Krasnowolski
Władysław Niedźwiedzki
Tytuł Słownik Staropolski
Data wydania ok. 1920
Wydawnictwo M. Arcta
Miejsce wyd. Warszawa
Źródło Skany na Commons
Inne Pobierz jako: Pobierz jako ePub (z zewnętrznego serwera) Pobierz jako PDF (z zewnętrznego serwera) Pobierz jako MOBI (testowo) (z zewnętrznego serwera)
Indeks stron
C.

Cacha, czacha (z niem. Zeche), chodnik w kopalniach.

Cajniarnia, kuźnica żelaza.

Cal (rodz. żeńs.), całość.

Cale, cala, cal, wcale, zgoła.

Calec, calik, calizna, ziemia nigdy nie tknięta pługiem.

Cap, 1) caban, baran z grubym ogonem; 2) stary kozieł; 3) głupiec.

Capa, skóra wyprawiona chropawo, jaszczur, szagryn.

Carz, car.

Ccić (ctę, cciesz, ccie, i tcie, ccił), czytać.

Cech, cecha (z niem. Zieche), powłoczka, poszewka.

Cedować (łac. cedere), ustępować.

Cejghauz, cekhauz, cekauz, (niem.), zbrojownia.

Cejgwarter, cekwart, dozorca zbrojowni.

Ceklacja, włóczenie się po nocy.

Ceklarz (łac. circulator), pachołek miejski, zbir, oprawca, siepacz, policjant.

Ceklmistrz, cekmistrz, starszy ceklarz.

Ceklować, ceglować, włóczyć się po nocy.

Ceklownik, włóczęga nocny.

Cektać się, cektować się, certować się, sprzeczać się.

Celbrat (niem. Zahlbret), tablica do rachowania pieniędzy.

Celestat, celstat, celsztat (niem. Zielstätte), strzelnica.

Celnik, wybierający cło.

Celować kogo, odznaczać się, przewyższać, przechodzić.

Celpy, rodzaj ubrania kobiecego.

Cemrować (niem.), cembrować, opatrywać studnię a. dół drewnianemi ścianami (cembrowina).

Cenar, cynar (śr. łac.), rodzaj tańca.

Centurjon (łac.), setnik, dowódca 100 żołnierzy.

Ceplik (z niem. Zopf, zdr. Zöpfel), warkoczyk.

Cera, w znacz. twarz; mina, pozór.

Ceregiele, cregiele (niem. Ziererei), 1) ceremonje, korowody; 2) stroje kobiece.

Cerekiew, cerkiew.

Cerewizna, czerewizna, dolna część brzucha.

Cerkiel, cyrkiel; w cerkiel, pod cyrkiel, dokładnie odmierzone.

Cernoresa, p. Czarnoresza.

Cetać się, certać się, sprzeczać się.

Ceter! (niem.) niestety! biada.

Cętka, blaszka.

Chabaź, chabuź, zielsko, chwasty.

Chabina, habina, chabinka, rózga, pręcik.

Chabuź, zielsko, trzcinisko.

Chadra, nędzna szkapa.

Chadzka, wyprawa, wycieczka.

Chaja, haja, zawierucha, burza.

Chalag, skotarz, wolarz; człowiek nieokrzesany.

Chalibski (z gr.), stalowy.

Chalić, chwalić.

Chałupować, łupić, grabić.

Cham, chan.

Chamera, słota.

Chanaja, motłoch, gawiedź, hałastra.

Chandra, hypochondrja, zły humor.

Chandzlar, chandżar, p. Andziar.

Chańśba, p. Chąśba.

Charchała, flegmatyk.

Charta, karta.

Chartuz, kartuz.

Chasa, chasza (czesk.), hałastra, motłoch, zgraja.

Chaszcz, gąszcz, gęstwina, krzaki gęste.

Chądzielnie, chudzielnie, pokryjomu.

Chąsiebny, chąziebny, chądziebny, chudziebny, złodziejski, kradziony.

Chąśba, chąźba, chańśba, 1) kradzież; 2) kara pieniężna za kradzież.

Chechotać, chichotać.

Chełbać się, kołysać się.

Chełkać, łkać, szlochać.

Chełm, hełm.

Chełpa, chełpliwość, przechwałki.

Chełszczeć, chełszczyć, chełtać, chełścieć, szemrać, szumieć (o wodzie).

Chełznać, kiełznać.

Chera, zamieć, zadymka.

Cherścić, p. Chełszczeć.

Chętkość, ochota, ochoczość.

Chętliwy, 1) chętny; 2) apetyczny.

Chimja, chemja.

Chleb, w znacz.: uczta weselna.

Chlebica, bochen chleba.

Chlebić, pochlebiać; chlebi się komu, darzy się, szczęści się.

Chlebojedzca, chlebojejca, chlebojad, chleb czyj jedzący, robotnik w stosunku do chlebodawcy.

Chlubliwy, lubiący się chlubić, chełpliwy.

Chlustem, strumieniem, potokiem (lać się).

Chłanąć, chłonąć.

Chłapeć, spłacheć, szmat, kawał.

Chłob, p. Kloba.

Chłodne, okład.

Chłodnik, 1) altana; 2) aleja cienista, szpaler; 3) namiot.

Chłopać komu, 1) nazywać kogo chłopem; 2) służyć, być u kogo chłopem.

Chłopi, męski.

Chłopobyk, chłopobykowiec, Minotaur, byk z głową mężczyzny (z mitologji).

Chłopokoń, chłopokoniec, Centaur, koń z głową mężczyzny (z mitologji).

Chłopowic, syn chłopa.

Chłuba, chluba.

Chłucha, chwała, sława, chluba.

Chmiel, przen. pijaństwo.

Chmurać się, zachmurzać się.

Chmurawa, powietrze pochmurne, niebo pochmurne.

Chmurawy, chmurliwy, chmurzysty, pochmurny.

Chmurzyca, wielka chmura.

Chmyz (ukr.), 1) mały konik; 2) człowieczek niepozorny, chuchrak.

Chnet, wnet.

Chobot, skrzydlaty sandał Merkurego; wogóle obuwie.

Choboty, czoboty, 1) buty; 2) gatunek spodni buchastych.

Chobry, chrobry, waleczny.

Chochoł, czub na głowie, wierzchołek.

Chocia, chociaże, chociaj, choć, chociaż.

Chodza, chód.

Chodziwy (koń), dobry do chodu.

Chomla, obrączka do podtrzymywania włosów na głowie.

Chomos, mączka cukrowa.

Chorab, korab.

Chorbora, dziesięcina, pobierana od wydobytej soli albo kruszców.

Chorkawy, charkotliwy, rzężący.

Chorosłodzenny, chory na śledzionę.

Chorownia, chorowalnia, chorobarnia, izba dla chorych w szpitalu.

Chost, chostek, chosztek, chwostek, choszysko, człowiek rozwiązły, nierządnik.

Chotczy, kotczy, wóz do wożenia bagaży.

Chowaciel, chowacz, 1) zachowawca, przechowywacz; 2) wychowawca.

Chowatedlnica (czesk.), schowanie, schowanko, skład.

Chowierać, chowierzyć, poruszać, kołysać, bujać.

Chramać, chromać, ponosić szkodę.

Chrapot, chrepot, chrepota, ochrypłość, chrypka, chrapanie.

Chrobak, robak.

Chromota, kalectwo na nogi, kulawienie.

Chromina, chata, szałas.

Chromourodzony, chromy od urodzenia.

Chromowidz, człowiek chromy a widzący.

Chrona, miejsce ochronne.

Chronika, kronika.

Chronka, schronienie, kryjówka.

Chropieć, chropowacieć.

Chrosnąć, chrostnąć, chrostać, chróstać, kropnąć, rzucić, palnąć, grzmotnąć.

Chrost, chróst.

Chrościec, chrościniec, krzew, krzak.

Chroślina, krzewina, krzak.

Chrtunić, krztusić się.

Chrupkowaty, chrupiący, twardawy.

Chrusnąć, chrzęsnąć.

Chrystoborca, arjanin, socynjanin.

Chrystonosiciel, ten, co Chrystusa nosi w sercu.

Chryzmał, chrzyżmał, krzyżmał, naczynie do przechowywania chryzma.

Chrząp, kuper.

Chrzbiet, grzbiet.

Chrzcica, kark.

Chrzebiet, Chrzepciec, grzbiet.

Chrzepcizna, chrzept; p. Pochrzepcizna.

Chrzeptowy, grzbietowy.

Chrzesnak, krzesnak, koszula do chrztu.

Chrześcijańskie, po chrześcijańsku.

Chrześlnica, chrzcielnica.

Chrzęsłka, chrzęstłka, chrzęstek, chrzęstka, chrząstka.

Chrzęślisty, pełen chrząstek.

Chrzybiet, Chrzypt, grzbiet.

Chrzyzmał, p. Chryzmał.

Chrzyżmo, chryzmo, olej święty.

Chuckop, p. Huckop.

Chuć, 1) w znacz. chęć, życzliwość, skłonność; 2) żądza.

Chudorławy, chuderlawy.

Chudziebny, p. Chąsiebny.

Chustom, p. Hustem.

Chuszcza, p. Huszcza.

Chutki, chutliwy, chutny, chętny, ochotny, skory; prędki, żwawy.

Chwalibur, chwaliburca, chwaligóra, chwalisz, samochwał, samochwalca.

Chwalny, chwalebny.

Chwałka, marna chwała.

Chwatać, chwytać.

Chwatki, 1) chwytki; 2) żwawy, rączy, chwacki.

Chwatkiem, naprędce, dorywczo.

Chwiejać, chwiać.

Chwistek, świstek, bagatela.

Chwisty, chusty, bielizna.

Chwostać, chłostać, bić.

Chyba, 1) chybienie, zawód; zboczenie; potwór. Bez chyby = bez pochyby, niechybnie; 2) oprócz, bez.

Chybać, zachwiewać, poruszać.

Chybić, kibić.

Chybitka, kibitka.

Chych, chychot, śmiech.

Chycić, chwycić.

Chylcem, chyłkiem.

Chył, wychylenie, wygięcie.

Chynąć, pochylić, pogrążyć, rozwiać, wionąć.

Chyr, chyra, charłactwo, cherlactwo.

Chyrograf, cyrograf.

Chystać, huśtać, kołysać.

Chytrek, chytrzec, chytrzelec, człowiek chytry.

Chytroba, chytra sztuka, fortel.

Chytrogarny, zagarniający chytrze.

Chytroskok, ten, co chytrze się wymyka przez skoki.

Chytrszy, chytrzejszy.

Chytrzec, p. Chytrek.

Chyż, chyżyk, chyża, hyż, chata, chałupa, dach nad głową.

Ciałokupiec, 1) handlarz niewolników; 2) handlujący żywym towarem, rajfur.

Ciałowity, otyły.

Ciałożerca, pastwiący się nad ciałem.

Cianki, cienki.

Ciarapata, szerepetka, udający szlachcica.

Ciarlatan, szarlatan.

Ciasnocha, 1) spódnica; 2) koszula; 3) panna; 4) udająca pannę.

Ciastoch, ciastuch, człowiek miękki, chwiejny.

Ciaśla, cieśla.

Ciądacz, ciądzacz, p. Ciążacz.

Ciądza, p. Ciąża.

Ciądzać, p. Ciążać.

Ciągawka, ciągota, chęć przeciągania się, senność.

Ciągnąć się, w znacz. wydawać nad stan.

Ciąża, cięża, 1) ciężar, brzemię; 2) kara, karność; 3) także: ciądza, ciąg, zastaw, fant, zajęcie; 4) zaprzęg, sprzężaj.

Ciążacz, ciążebnik, ciądzacz, ciądacz, ten, co komu zajmuje rzeczy, sekwestrator.

Ciążać, 1) obciążać, gnębić; 2) lenić się; 3) także: ciądzać, zajmować, fantować.

Ciążba, rzecz zafantowana.

Ciążebnik, p. Ciążacz.

Ciążebny, zafantowany, zaaresztowany, zajęty przez ciążacza.

Ciążyć na kogo, skarżyć się, narzekać.

Cichacza, w cichości, cichaczem.

Cisze, cicho.

Ciecha, pociecha, uciecha.

Ciek, 1) cieczenie, cieknięcie; 2) ciecz.

Ciekać, 1) pędzić, uciekać, 2) zabiegać, starać się o co: 3) dociekać, dochodzić czego.

Ciekawy, skory do uciekania.

Ciekączka, biegunka.

Ciekun, szybkobieg, biegun, goniec.

Cielesieństwo, cielesność.

Cielestny, cielesny.

Cieleśnik, człowiek lubieżny.

Cielny, cielesny.

Cieluch, cielak, ciołek.

Ciem, cim, bowiem, albowiem.

Ciemiec, zamsz.

Ciemnofałeczny, niejasne fałsze podający.

Ciemnoród, człowiek ślepy od urodzenia.

Cienny, 1) cienisty, 2) pozostający w cieniu, ukryty.

Cieplec, cieplek, rodzaj drogiego kamienia.

Cierpiec, 1) cierpkość; 2) cierpliwość.

Cierpiętliwość, cierpliwość.

Cierpiętnik, męczennik.

Cierzpliwość, cierpliwość.

Ciesać, ciosać.

Cieszyciel, pocieszyciel.

Cieszykamień, kamieniarz, ciosający kamienie.

Cieś, ciesaniec, drzewo ociosane, przycieś.

Cieść, 1) teść; 2) synowa.

Ciędzać, p. Ciążać.

Cięgatura, p. Cyngatura.

Cięgot, krzyk przestraszonej kuropatwy.

Cięża, p. Ciąża.

Ciężce, cięże, ciężko.

Ciężka, brzemienna.

Ciężkosercość, hypochondrja.

Cim, p. Ciem.

Cimiec, p. Ciemiec.

Ciosn, ciosna, nacięcie, zacios na drzewie, karb.

Ciotczanek, brat cioteczny.

Ciotczany, cioteczny.

Cirnie, ciernie.

Cirpiący, cierpliwy.

Cirpieć, cierpieć.

Cirpiedliwy, cirpiędliwy, cirpiętliwy, cierpliwy.

Cirpki, cierpki.

Cirpliwy, cierpliwy.

Cirznie, ciernie.

Cirzpieć, cierpieć.

Cirzpiedliwy, cirzpiędliwy, cirzpietliwy, cierpliwy.

Cirzpki, cierpki.

Cirzpliwy, cierpliwy.

Ciskarnia, tłocznia, drukarnia.

Ciskawy, rzutki, rzutny.

Cisy, śniady, czarniawy.

Ciszczba, ciżba.

Cisze, cicho.

Ciszkiem, po cichu, milczkiem.

Ciurba, ciorba, czorba, szorba, polewka, zupa.

Ciurma, galernicy, niewolnicy na galerach.

Ciwun, cywan, tywon, tywun, tywuń (ze skand.), 1) urzędnik ziemski na Litwie i Żmudzi; 2) włodarz, podstarości.

Cizdzba, ciżba.

Cizjojanus, p. Cyzjojanus.

Ciża, akcyza.

Ciżm, ciżma, czyżma, półbucik, trzewik.

Cklić, cknąć, cknić (sobie), przykrzyć sobie.

Ckny, ckliwy, nudny.

Cmekot, lichy kucharz, parzygnat.

Cność, cnota, zacność.

Cofne, kara za wstrzymanie przesyłki.

Cokole, cokoli, cokolwie, colikolwiek, cokolwiek.

Cole, cokolwiek.

Cosi, coś.

Coż toż, coś.

Cregiele, ceregiele.

Cuch, p. Czuch.

Cudność, piękność.

Cudotworczyna, cudotwórczyni.

Cudotworzyć, czynić cuda.

Cudowidz, upatrujący we wszystkim cudów.

Cudzić, 1) zgrzebłem konia czesać; 2) ćwiczyć, przetrzepać, bić.

Cudzidło, zgrzebło, drapaczka.

Cudzobiesie, ksenomanja, zamiłowanie obczyzny.

Cudzokrain, cudzoziemiec.

Cudzorodak, cudzoziemiec, obcoplemieniec.

Cudzowłościec, włościanin z obcego majątku.

Cug puścić, ustępować, zupełną wolność zostawiać.

Cukata, cykata, skórka pomarańczowa, osmażona w cukrze.

Cukrować, zdobić, słodzić.

Cukrowny, słodki jak cukier.

Cusz, p. Czusz.

Cwajnos (niem. zwei = dwa + nos), rodzaj wyżła z nosem rozdwojonym.

Cwiszgold, ćwiżgult, złoto malarskie w płatkach.

Cwykiel (niem. Zwickel), klin, kawałek sukna.

Cybeby, rodzaj największych rozynek.

Cygrynowy (niem. seegrün), zielony jak morze, koloru morza.

Cyl, cel.

Cymbel, dzwonek srebrny w starych organach.

Cymbor, cymbury, czymbury (tur.), kajdany, więzy.

Cymbulc, cymbulec, rodzaj strzały.

Cyment (niem. Zimmt), cynamon.

Cymer (franc. cimier), kita, pióropusz.

Cymiec, zamsz.

Cyn, drewno, kawał drzewa.

Cynar, p. Cenar.

Cyndelin, kitajka cienka.

Cyndert, rodzaj tkaniny.

Cynek (niem. Zinke), 1) instrument dęty, kornet; 2) kwinkunks, figura w kształcie rzymskiej liczby V, albo 2 trójkątów o wspólnym wierzchołku; 3) pięć oczek na kostce; 4) cętka.

Cyngatura, ciągatura (łac. cinctura), przepaska, pasek.

Cynkopstrość, ubarwienie cętkowane, pstrokacizna.

Cynkowany, cynkowaty, cynowaty, 1) mający kształt piątki rzymskiej; 2) cętkowany, pstry.

Cynozura, 1) gwiazdozbiór małej niedźwiedzicy; wskazówka, drogowskaz.

Cyplik, dziobek u naczynia.

Cyrekiew, cyrkiew, cerkiew, (także o kościele katolickim).

Cysło, p. Czysło.

Cyt, milczenie, cisza.

Cywan, p. Ciwun.

Cyza, akcyza.

Cyzjojanus, cizjojanus, cizjojan), spis świąt dorocznych.

Czabaje, rodzaj sukni męskiej.

Czaban, 1) wół rasy ukraińskiej; 2) caban, baran; 3) pastuch wołów albo owiec.

Czabanka, 1) wielka krowa; 2) więzienie.

Czabatura (z włos. ciabattura), rodzaj skrzyni albo komody.

Czac, p. Czacz.

Czacha, p. Cacha.

Czacht (niem. Schacht), szyb.

Czacz, czadz, czac, 1) cacko; 2) dar, rzucony między tłum; 3) tłum, tłok.

Czaczka, czaczek, czaczo, czaczko, cacko, drobiazg, sprzęcik.

Czadz, p. Czacz.

Czahar, czair, karłowate drzewa, zarośla.

Czakać, czekać.

Czakan, p. Czekan.

Czaknąć, czakać, zaczepić hakiem, zahaczyć.

Czal, tył, zad; tył wojska.

Czaladzin, czeladnik.

Czałbatka (szczałbatka), czerep, czaszka.

Czambuł, 1) najazd, nagły, dorywczy, zagon tatarski; 2) oddział, chorągiew Tatarów; 3) w czambuł, razem, ryczałtem; cwałem, śpieszno; 4) czwał, galop.

Czamlet, kamlot.

Czamta, rodzaj materji jedwabnej.

Czantka, cętka.

Czapiczka, czapka.

Czar, car.

Czarczaty, (tur.), suknia, spódnica.

Czarlatan, szarlatan.

Czarnawa, czarnoziem.

Czarnokrwistość, melancholia.

Czarnokus, dzika kaczka.

Czarnomaz, człowiek o śniadej cerze.

Czarnoresza, czernoresza, cernoresa, habit.

Czarnorobotnik, wyrobnik.

Czarnoryżca, mnich grecki.

Czarnownik, złoczyńca.

Czarnożółciowy, melancholijny.

Czarotłum, prześladowca czarowników.

Czartak, 1) lepianka; 2) strażnica.

Czarz, car.

Czasoguślnik, czasownik, guślarz, wróżbita.

Czasolicznik, czasopis, czasopisarz, umiejący określać daty wypadków historycz., chronolog.

Czasosłów, brewjarz duchowieństwa.

Czas Pański! dla Boga!

Czasu patrzeć, pilnować, aby we właściwym czasie coś się działo.

Czaszkczy, pachołek chański.

Czasy, pory roku.

Czaśnie, cześnie, docześnie, czasowo.

Czata, straż; przednia czata = straż przednia, forpoczta.

Czatostwo, czatowstwo, rozbój.

Czausz, czaus (tur.), goniec sułtański, poborca podatków w Turcji; pokojowiec sułtański.

Czawun (z niem. Zaun), płot, ogrodzenie.

Cząstnik, p. Częstnik.

Czban, dzban.

Czcia, teściowa.

Czcichuć, żądza czci, ambicja.

Czcichutny, ambitny.

Czciciel, czytelnik.

Czcić, 1) czytać; 2) częstować, podejmować u siebie.

Czciwiarski, bez czci i wiary, nikczemnik.

Czczeć, sterczeć, tkwić.

Czczonka, czcionka, litera.

Czczyca, tszczyca, mdłości, czczość, nudność.

Czczy się, ckni się, mdli.

Czczyć (czczał), sterczeć.

Czebr, ceber.

Czechczer, czekczery, spodnie.

Czecheł, czechło, 1) bielizna, koszula, zwłaszcza niewieścia; 2) prześcieradło; całun.

Czechrać, czochrać.

Czeczena, fala morska.

Czeczuga, rodzaj szabli.

Czedł, cz. przeszły od cześć = czytał.

Czekan, kij z młotkiem na końcu, rodzaj broni.

Czekawać, oczekiwać.

Czekman, czekmanik, kontusz krojem tatarskim.

Czeladnie, familijnie, poufale.

Czeladno, z liczną czeladzią, dworno.

Czeladność, poufałość, zażyłość.

Czeladny ojciec = ojciec domu; czeladna matka = matka domu.

Czeladzijny, czeladny.

Czeladzin, czaladzin, czeladnik, domownik.

Czeluść, czelustka, szczęka.

Czełek, człek, człowiek.

Czełn, czółno.

Czemerysy, lekka jazda w dawnym wojsku polskim.

Czentka, cętka.

Czepa, drzewo zatopione w wodzie, utrudniające żeglugę.

Czepać, zaczepiać.

Czepliki, przepaska na głowę.

Czerew, czerewo, brzuch.

Czerewizna, dolna część brzucha.

Czernecki, czerneczy, czerniecki, buntowniczy.

Czerniec, zakonnik w kościele greckim.

Czernoresza, p. Czarnoresza.

Czerwić, płodzić, zapładniać.

Czerwieniec, czerwinek, czerwonik, czerwończyk, czerwony złoty, dukat.

Czerwień, czyrwień, czerwiec.

Czerwiwy, czerwliwy, czyrwiwy, czyrzwiwy, robaczywy, stoczony przez robaki.

Czerwonóg, czerwonak, flamingo.

Czerwotocz, robaczywość, toczenie przez robaki.

Czesać, pędzić, gonić.

Czesny, czestny, 1) uczciwy, zacny; 2) czasowy, tymczasowy; wczesny; 3) doczesny, cielesny.

Czestka, cześć.

Czestne, czesne, 1) opłata na rzecz sędziego, pamiętne; 2) honorarjum uniwersyteckie.

Czestnik, 1) uczestnik; 2) cześnik.

Czestny, p. Czesny.

Czestować, częstować.

Cześciwy, pobożny.

Cześć (czci), 1) w znacz. poczęstunek, uczta; 2) (czcię, czcisz a. czciesz, czetł albo czedł), czytać.

Cześniki, kronika, latopis.

Cześny, czasny, czasowy, doczesny.

Czeta, secina wojska.

Czetnik, szabla węgierska.

Czetowódz, dowódca czety, setnik.

Czeznąć, niknąć, ginąć.

Czeżuja, łuska.

Częsny, prywatny, osobisty.

Częstnik, cząstnik, posiadacz części majątku, współwłaściciel.

Częstny, podzielony na części.

Czliwość, cześć, szacunek.

Człapak, szłapak, koń idący szłapią, stępak.

Człowiectwo, człowieczeństwo.

Człowieczeński, człowieczy.

Czmura, chmura.

Czołdak, czołdar, czołdur, przykrycie na konia, dera, czaprak.

Czołdro, kołdra.

Czołen, czółno.

Czołg, gad pełzający.

Czołgacz, czołganiec, gad, płaz.

Czołgatny, czołgliwy, czołgający się, pełzający.

Czołkać się, czołgać się.

Czołko, czółko, opaska czoła, strój niewieści.

Czołn, czołnik, czółno.

Czołobitnia, bicie czołem.

Czop, czopowe, podatek od trunków.

Czos, cios.

Czosać, czesać.

Czosne, czesne.

Czostka, p. Czestka.

Czosyk (niem. Schoss), młoda odrośl na roślinie.

Czółn, czółno.

Czółnik, przewoźnik (na czółnie).

Czrześnia, trześnia, czereśnia.

Czrzewo, trzewia, wnętrzności.

Czrzoda, trzoda; czereda.

Czsność, cześć, cnota.

Czsnota, cnota.

Czsny, cny.

Czso, co.

Czstny, cny, uroczysty.

Czta, uczta.

Cztąc, czytając.

Cztena (czesk.), czcionka, litera.

Czterdziesny, czterdziesty.

Czterdziestnica, 1) wielki post; 2) kobieta czterdziestoletnia.

Czterdziestodnica, 1) okres czterdziestodniowy; 2) p. Czterdziestnica.

Czterdzieśnia, czterdziesta część.

Czterletny, czteroletni.

Czterny, poczwórny, cztery razy większy.

Czteroczęstny, dzielący się na cztery części.

Czterpiętry, czteropiętrowy.

Czterzdniowy, czterodniowy.

Czterzej, czterej.

Czterznogi, czterzonogi, czworonożny.

Czterzy, cztery.

Czterzylećny, czteroletni.

Cztwarty, czwarty.

Cztwirć, ćwierć.

Cztyr, cztery.

Cztyrnaćcie, cztyrnadcie, czternaście.

Cztyrzy, cztery.

Czuba, szuba.

Czubacz, zwierzę czubate.

Czuban, wół.

Czuch, cuch, 1) zapach; 2) węch (u psa).

Czucha, czuha, czuhaj, czuja, szuba, długa suknia futrem podszyta, płaszcz tatarski z rękawami, gunia, burka.

Czuchać się, powoli wstawać ze snu, guzdrać się, gmerać się.

Czucie, straż nocna.

Czuć, w znacz. czuwać, wartować, pilnować, strzec; Czuć się, poczuwać się, brać sobie do serca; troszczyć się o siebie.

Czuha, czuhaj, p. Czucha.

Czuhać, czyhać.

Czujliwy, czuły, wrażliwy.

Czulejszy, czulszy, wrażliwszy.

Czujny, czuły, czujący; czuwający, nieśpiący. C. komu, dający się uczuć, dotkliwy.

Czumak, chłop ukraiński, trudniący się furmaństwem.

Czupel, cypel.

Czupnąć, cupnąć, przycupnąć.

Czusz, czosz, cóż, w zn.: to jest, mianowicie.

Czutki, czutliwy, czuły, czujny; bezsenny.

Czuwacz, ten, co czuwa, stróż.

Czuwałość, czujność.

Czwanić się, chwalić się, chlubić się.

Czwartka, ćwiartka.

Czwartonasty, czternasty.

Czwartosetny, czterechsetny.

Czwartować, ćwiartować.

Czwartynaćcie, czwartynaście, (dop. czwartegonaście), czternasty.

Czwartynasty, czternasty.

Czwartysetny, czterechsetny.

Czwarzyć, udawać, zmyślać; czwarzyć się, 1) drożyć się, wzdragać się, odmawiać ręki, ceremonjować się; 2) swarzyć się, kłócić się.

Czwiartka, ćwiartka.

Czwiercień, p. Ćwiertnia.

Czwierzyć się, czwarzyć się, swarzyć się, kłócić się.

Czwor, czworaki; w czwor, w czwórnasób.

Czworakować, czworkować, czynić coś czworako.

Czworletni, czteroletni.

Czwornogi, czwornóg, czwornożny, czworonożny; na czwornóg, na czworakach.

Czworny, poczwórny, cztery razy większy.

Czworograniec, czworobok.

Czworojedni, w czterech jeden.

Czworonaście, czternaścioro.

Czworosetny, czterechsetny.

Czworosowity, p. Czterny.

Czwory, czworaki.

Czworzysty, czworaki.

Czwórnasobny, p. Czterny.

Czyć, być ciepłym.

Czyjkole, czyjkoli, czyjkolwie, czyjkolwiek.

Czyn, 1) robota, wykonanie; 2) naczynie; 3) ofiara; 4) machina wojenna; 5) zbroja; 6) szata, odzież urzędowa.

Czynek, robota.

Czyniać, czynić.

Czyniciel, 1) osoba działająca, działacz; 2) pełnomocnik, rzecznik.

Czynić z kim, 1) mierzyć się, walczyć, prawować się; 2) układać się, umawiać się z kim.

Czyniwać, czynić często.

Czynliwy, 1) wykonalny; 2) czynny, pilny, pracowity.

Czynowaty, wojujący.

Czyntakor, tkanina na półsztuki składana.

Czyńsz, czynsz.

Czyrka, cerka, miejsce zacerowane.

Czyrńszy, czarniejszy.

Czyrpać, czerpać.

Czyrstwy, czerstwy.

Czyrw, czyrwieniec, czerw, robak.

Czyrwiony, czyrwony, czerwony.

Czyrwiwy, robaczliwy.

Czyrzniawy, czarniawy.

Czyrznidło, czernidło.

Czyrzpać, czerpać.

Czyrzw, czerw, robak.

Czyrzwiwy, p. Czerwiwy.

Czyrzwony, czerwony.

Czysło, cysło, liczba.

Czystoć, czystość.

Czystotny, czysty.

Czyście, 1) czysto, bez skazy, bez zarzutu; 2) dobrze, gracko, dzielnie, należycie, porządnie, wyśmienicie; 3) otwarcie, jasno, jawnie.

Czyścieniec, rzezaniec, eunuch.

Czyścitelny, służący do czyszczenia.

Czyść (cztę, czciesz; czetł, czedł, czła; czci; czcimy), czytać.

Czytacz, 1) czytelnik; 2) elementarz.

Czytaniec, czytelnik.

Czyż, czynsz.

Czyża, akcyza.


Tekst jest własnością publiczną (public domain). Szczegóły licencji na stronach autorów: Antoni Krasnowolski, Władysław Niedźwiedzki.