Kalisz. Zarys dziejów/III
| <<< Dane tekstu >>> | |
| Autor | |
| Tytuł | Kalisz. Zarys dziejów |
| Podtytuł | z 2-ma ilustracjami |
| Wydawca | Księgarnia W. Jakowickiego |
| Data wyd. | 1915 |
| Druk | L. Biliński i W. Maślankiewicz |
| Miejsce wyd. | Warszawa |
| Źródło | Skany na Commons |
| Inne | Cały tekst |
| Indeks stron | |
Pustoszony podczas zamieszek wewnętrznych, niszczony przez litwinów i krzyżaków, zaczyna się Kalisz szybko odradzać i rozrastać pod dobroczynnemi rządami Króla Kmiotków. Gospodarny monarcha otacza miasto potężnemi murami; cztery bramy miejskie Łazienna, Wrocławska, Piskorzewska i Toruńska łączyły Kalisz z okolicą, dla której był on gospodarczem centrum. Dawno szczycący się pięknym kościołem farnym Świętego Mikołaja, przyozdobiony kolegiatą Ś-go Pawła, przeniesioną w roku 1351 przez arcybiskupa Skotnickiego ze Starego do Nowego miasta, staje się Kalisz powoli jednem z najpiękniejszych i najbardziej ożywionych miast Polski. Handel wzrasta gdyż miasto położone przy ważnym trakcie Toruń-Wrocław pośredniczy w wymianie produktów pomiędzy Baltykiem, a Szląskiem. Rozwija się też stale jedna gałąź przemysłu, mianowicie wyrób sukna, którem sławi się Kalisz na kraj cały.
W miarę zwiększania się zamożności miasta, zaczynają wzrastać aspiracye kulturalne wśród kaliszan. Synowie patrycyuszów szukają wiedzy w Akademii Krakowskiej, a nawet i pragskiej, rozwija się szkoła istniejąca przy kościele farnym, zamieniona na początku wieku XV na kolonię akademicką, to jest szkołę pozostającą pod zwierzchnictwem Wszechnicy Jagiellońskiej.
Jeden z synów Kalisza — Mikołaj — proboszcz Żarnowiecki zostaje w połowie wieku XV rektorem Akademii Krakowskiej. Pamiątką kultury kaliszan w wieku XV są resztki 2 tryptyków rzeźbionych, będących utworem szlązkiej lub krakowskiej szkoły, oraz 8 posążków, noszących ślady dłuta Wita Stwosza. Wszystkie te cenne rzeźby umieszczone były przez pobożnych a wykwintnym smakiem obdarzonych ofiarodawców w kościele św. Wojciecha; w końcu ubiegłego wieku przeniesione do kolegiaty, posłużyły one do utworzenia jednego szafkowego tryptyku, należącego obecnie do najciekawszych zabytków Kalisza[1].
