Geopolityka (Sykulski)/Cel i zakres badań geopolitycznych

Z Wikiźródeł, wolnej biblioteki
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
<<< Dane tekstu >>>
Autor Leszek Sykulski
Tytuł Geopolityka
Wydawca Wydawnictwo Naukowe Grategia sp. z o.o.
Data wydania 2014
Miejsce wyd. Częstochowa
Źródło Skany na Commons
Inne Cały tekst
Pobierz jako: Pobierz Cały tekst jako ePub Pobierz Cały tekst jako PDF Pobierz Cały tekst jako MOBI
Indeks stron


1.3. Cel i zakres badań geopolitycznych

Poniżej zamieszczono przykładowe pytania badawcze, występujące w geopolityce uprawianej w formie naukowej (jako dyscyplina badawcza lub paradygmat w ramach nauk społecznych).

• Czy i w jaki sposób przestrzeń geograficzna wpływa na formułowanie celów i interesów graczy międzynarodowych (państw i związków państw)?
• Jakie są przyczyny powstawania i upadku państw, formowania się mocarstw i imperiów?
• Jakie znaczenie dla rywalizacji politycznej mają określone obszary geograficzne?
• Dlaczego takie, a nie inne terytoria mają kluczowe znaczenie dla regionalnego lub globalnego układu sił w danym okresie?
• Jaki jest realny stosunek sił (potęgi) w skali danego regionu i w skali globalnej?
• Jakie czynniki miały charakter decydujący w historii ludzkości na powstawanie mocarstw, imperiów, na narzucanie swojej woli politycznej?

Geopolityka koncentruje się na takich zagadnieniach jak:

• rywalizacja o władzę (kontrolę) nad określonymi terytoriami, żyjącymi tam ludźmi, rozmieszczonymi tam zasobami naturalnymi oraz infrastrukturą;
• polityczna wartość przestrzeni (terytoria o dużym i małym znaczeniu w rywalizacji o władzę, obszary osiowe, strefy zderzeń, obszary buforowe, terytoria krytyczne);
• walka o władzę w oderwaniu od aksjologii (sfery wartości, moralności), koncentracja na twardych, bezemocjonalnych interesach i odwiecznej żądzy władzy;
• podział globalnej kontroli nad przestrzenią (stan posiadania, obszary kontroli, strefy wpływów);
• przestrzeń politycznie zorganizowana – przyczyny formowania się państw, mocarstw, imperiów i wpływ na te procesy czynników geograficznych;
• przebieg linii i stref napięć, konfliktów, stref wpływów w skali regionalnej i globalnej;
• społeczne wyobrażenia przestrzeni politycznej i ich wpływ na formowanie racji stanu.

Główne cele geopolityki uprawianej naukowo (jako nauka lub paradygmat):

• Ocena położenia geograficznego państw i wynikające z tego szanse i zagrożenia. Ocena ta obejmuje nie tylko czasy współczesne, ale także głęboką analizę historyczną. Brane są pod uwagę czynniki takie jak: położenie na szlakach komunikacyjnych, dostęp do mórz i oceanów, klimat, ukształtowanie powierzchni, zasoby surowców naturalnych, poziom cywilizacyjny, stosunek sił w stosunku do sąsiadów;
• Określanie roli czynników geograficznych w kształtowaniu celów i interesów państwa;
• Analiza stosunku sił w środowisku międzynarodowym;
• Rola czynników geograficznych na przestrzeni dziejów i ich wpływ na powstawanie, rozwój i upadek ośrodków siły;
• Badanie myśli politycznej odnoszącej się do ww. zagadnień.

Cele geopolityki uprawianej jako doktryna i działalność praktyczna:

• Formułowanie koncepcji i doktryn geopolitycznych odnoszących się do strategii i celów w polityce zagranicznej państwa lub w stosunku do polityki globalnej;
• Tworzenie map wyobrażeniowych dla decydentów i społeczeństw;
• Marketing idei (koncepcji) geopolitycznych;
• Tworzenie podstaw do formułowania racji stanu i wytycznych w zakresie spraw międzynarodowych do strategii bezpieczeństwa.



Tekst udostępniony jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 Polska.