Encyklopedyja powszechna (1859)/Argentyt
| <<< Dane tekstu >>> | |
| Autor | |
| Tytuł | Encyklopedyja powszechna |
| Tom | Tom II |
| Rozdział | Argentyt |
| Wydawca | S. Orgelbrand |
| Data wyd. | 1859 |
| Miejsce wyd. | Warszawa |
| Źródło | Skany na Commons |
| Indeks stron | |
 Artykuł w Wikipedii | |
 Strona w Wikisłowniku | |
Argentyt (Siarek srebra, Srebro szkliste, Błyszcz srebra). Najobfitsza i najbogatsza ruda srebra, jakiej kopalnie saskie, czeskie i węgierskie dostarczają. Wedle Humboldta, wielka część kursującego srebra pochodzi z mexykańskiego siarku srebra, mianowicie z kopalni Guanaxuato i Zacatecas. Siarek srebra ma barwę szaro-ołowianą lub stalową, zwykle jest bez połysku a czasami zupełnie czarny w skutek zmiany powierzchni. W świeżym odłamie ma połysk dosyć żywy; często krystaliczny, najczęściej bywa jednak w massach bezkształtnych, czasami blaszkowych lub gałęzistych; znane są także jego dendryty. Kowalny, małe kawałeczki w postaci wiórków, łatwo się nożem od niego oddzielają. Na świecy już się topi; pod dmuchawką wzdyma, wydziela parę siarki i silnie ogrzany redukuje się. W kwasie azotnym rozcieńczonym rozpuszczalny. Twartość = 2,5, c. g. 6,9 do 7,2. W kryształach zwykle jest chemicznie czystym siarkiem srebra = SAg, zawierającym 87% i 13% siarki. Formą pierwotną jego jest sześcian, najczęstszemi jednak w naturze są kostko-ośmiościan i ośmiościany, rzadkiemi dwunastościany foremne. Kryształy te zwykle kąty i krawędzie mają zaokrąglone. Odmiana siarku srebra gałęzistego, składa się z kryształów nieforemnie jeden na drugim nasadzonych, które czasami nawet połączone są z sobą nitkami srebra rodzimego, co nadaje pewną giętkość gałązkom. Znajduje się w Wolfach w Badenie, w Andreasbergu na Harcu, w Frejbergu, Johann-Georgenstadt, Marienberg i Schneeberg w Saxonii, w Joachimsthal w Czechach, w Schwaz w Tyrolu, w Schemnitz i Kremnitz w Węgrzech, w Kongsberg w Szwecji, w Kornwallis w Anglii, w Guadalcanal w Hiszpanii, w Berezowsku na Uralu, w Zwieinogorsku na Ałtaju, w Guanaxuato i Zacatecas w Mexyku, na Arica w Peru, w Guamazga i Pasco w Limie, nakoniec w Chanca i Aquerros w Chili. K. J.
