Encyklopedyja powszechna (1859)/Argensola
| <<< Dane tekstu >>> | |
| Autor | |
| Tytuł | Encyklopedyja powszechna |
| Tom | Tom II |
| Rozdział | Argensola |
| Wydawca | S. Orgelbrand |
| Data wyd. | 1859 |
| Miejsce wyd. | Warszawa |
| Źródło | Skany na Commons |
| Indeks stron | |
 Artykuł w Wikipedii | |
Argensola, (Lupercio i Bartolomeo Leonardo d’) dwaj poeci hiszpańscy, urodzili się w Barbastro, w Aragonii, Lupercio 1565, a Bartolomeo 1566 roku. Obadwaj bracia razem się uczyli łaciny i kastylskiego języka na uniwersytecie w Huesca, następnie Lupercio udał się do Saragossy, dla dalszego wykształcenia się w wymowie i języku greckim, Bartolomeo zaś pozostał w Huesca, poświecił się nauce prawa cywilnego i kanonicznego, i otrzymał stopień doktora prawa i teologii. Protegowani przez Maryję Austryjaczkę, siostrę Filipa II, a wdowę po cesarzu Maxymilijanie, która po śmierci męża rezydowała w Hiszpanii, udali się do Madrytu. Lupercio odznaczył się jako pierwszorzędny poeta; Maryja Austryjaczka mianowała go swym sekretarzem. Bartolomeo, który także w świecie literackim wysokie zajął stanowisko, przez wpływ brata swego został kapelanem cesarzowej wdowy. Lupercio, pojąwszy w małżeństwo świetnego rodu Barbarę d’Albion, uzyskał względy arcyksięcia Alberta, który go mianował swym szambelanem, a król Filip III, jak również stany Aragonii, mianowały go historyjografem tego królestwa (Chroniste mayor); z tego powodu czas jakiś przemieszkiwał w Saragossie. Bartolomeo, po śmierci Maryi Austryjaczki, zostawał przy boku króla Filipa III i na żądanie owoczesnego prezesa rady indyjskiej, hrabi Lemos, napisał prozą wyborną historyję Zdobycia wysp Moluckich (Conquista de las Moluscas, Madryt 1609 r.). Następnie udał się do brata swego do Saragossy, i obadwaj wówczas znakomici już poeci, towarzyszyli wice-królowi neapolitańskiemu, wzmiankowanemu hrabi Lemos, do Neapolu, gdzie Lupercio 1613 roku umarł; Bartolomeo zaś roku 1616 wrócił z wice-królem do Hiszpanii, i objął po swym bracie urząd historyjografa Aragonii. Szczególnie zaś zajął się opracowaniem Roczników Aragonii przez Zuritę ułożonych, do czego brat jego znaczne już porobił przygotowania; ukazała się jednak tylko: Primera parte de los anales de Aragon, che prosigue los del secretario Geronimo Zurito desde el anno 1516 (Sarag. 1630), gdyż Bartolomeo, który wiele miał kłopotów i nieprzyjemności z tém wydaniem, umarł 1631 roku. Najlepsze utwory Lupercia są: satyra przeciwko Damom dworskim, satyra na wyraz Barbara, i sonet epigramatyczny, pod tytułem: Baldad mentida (Zwodnicza piękność). Bartolomeo napisał daleko więcej dzieł; oprócz wyżej wymienionych, godne uwagi są: krwawa i długa satyra Przeciwko występkom dworu, przeciwko Ambicyi, powieść wierszem p. t. Rolnik i skarb i wiersz epiczny Na śmierć hrabiego Gelves. Obadwaj bracia pisali czystym i poprawnym dyjalektem kastylijskim, w ogóle byli naśladowcami klassyków łacińskich, mianowicie Horacego, od którego pożyczali nawet tytułów, jak listy, satyry, ody i t. d. Jako poeci odznaczali się więcej dowcipem i staranną formą, niżeli twórczém bogactwem fantazyi.
